BIAFF 2011. მარტინ შულიკი (ნაწ. I)

სტანდარტული

სასაცილოა, რომ ახლა ვცდილობ შარშანდელი კინოფესტივალის ქრონიკა შევქმნა.  სხვა ქალაქში კინოსთვის წასვლა, სამწუხაროდ, ჩემს ძალებს სცილდება. ამიტომაც საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალმა 2011 წელს ჩენგან შეუმჩნევლად ჩაიარა. მოგვიანებით მოვიძიე მხოლოდ ინფორმაცია ფილმების შესახებ, რამდენიმე რეცენზიას გადავხედე და ეს იყო სულ. დავგეგმე კიდეც, ამ ფილმებს აუცილებლად ვნახავთქო და როგორც იქნა, ერთი წლის თავზე მოვახერხე კიდეც. ნამუშევართა უმრავლესობა “პირატულად” გადმოვწერე და ჩავუჯექი. ამიტომაც ამ ფესტიფალს სახელიც შევუცვალე ჩემებურად: საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო პირატული ფესტივალი 2011.

თბილისის კინოფესტივალის დროსაც ვფიქრობდი “პირატული” პოსტების დაწერას. ფილმების უმრავლესობა ვნახე მაშინ… ასევე “პირატულად”. სახლიდან გასვლა დამეზარა კინოთეატრში. სიმართლე ითქვას ამდენი ფულიც არ მქონდა, რომ ყველაფერი მენახა. ჯერ კიდევ დეკემბერში ვფიქრობდი პოსტების მთელი სერიის დაწერას, მაგრამ გადავიფიქრე. არანაირი ინტერესის იმედი არ მქონდა. ახლაც ასეა, მაგრამ ამაზე აღარ ვდარდობ, ომარას რჩევას დავუჯერებ და ყველაფერს დავიკიდებ. მხოლოდ ჩემთვის დავწერ…

გახსოვდეთ, რომ მე უბრალო მაყურებელი ვარ, რომელსაც კინოსთან მხოლოდ სიყვარული აკავშირებს და ამიტომაც ფილმებისა თუ რეჟისორების შეფასება შესაძლოა მეტად სუბიექტური იყოს.

ჩემეული შეფასებები იწერება ფილმის ნახვისთანავე, ამიტომაც ემოციები შესაძლოა გადაჭარბებულიც მოგეჩვენოთ.

მარტინ შულიკი სლოვაკი რეჟისორია. დაიბადა 1962 წლის 10 ოქტომბერს. მისი სარეჟისორო კარიერა 90-იანი წლებიდან იწყება. მისი ბოლო ნამუშევარი, “ბოშა“, წარმოდგენილი იყო  საავტორო კინოს ბათუმის VI საერთაშორისო ფესტივალის მხატვრული ფილმების სექციაში

ბლოგებზე პირად პოსტებს თუ გადაავლებთ თვალს, აღმოაჩენთ, რომ პოსტების უმრავლესობა ემოციური გავლენის ქვეშ იწერება. არა აქვს მნიშვნელობა საკუთრივ ემოციას, დადებითი იქნება ეს, თუ უარყოფითი. ნებისმიერი საინტერესო მომენტის შემონახვა შეიძლება პოსტების, ფოტოების, ვიდეოების დახმარებით. სწორედ ეს არის თანამედროვე ადამინისათვის ერთგვარი აუცილებლობა: უკვდავყოს მომენტი, რაც მისთვის რაღაცით მნიშვნელოვანია. თუმცა, საკუთრივ ცხოვრებისეული მომენტის განუმერებლობა მას განაკუთრებულ ხიბლს სძენს. ამ შემთხვევაში კი,  გამუდმებული განმეორება მას ფასს უკარგავს და აუფერულებს. სხვისი რა გითხრათ, ჩემთვის პირადად ასეა.

მარტინ შულიკის  ფილმი “რაც მე მიყვარს” , მთავარი გმირის ცხოვრების საინტერესო მომენტების კრებულია. აზრობრივად დატვირთულ და დასაფიქრებელ ეპიზოდებს ენაცვლება უაზრო, მაგრამ ლამაზი, დასამახსოვრებელი კადრები. გადაღების აღნიშნული სტილი ფილმს დინამიურს და სასიამოვნო სანახავს ხდის.

ადამიანი მთელი ცხოვრება ეძებს ჭეშმარიტ მეორე ნახევარს. ზოგიერთს ადრევე უმართლებს, ნაწილს კი მეორე ცდა სჭირდება. მარტოობის განცდა კი მუდმივია ამ პერიოდში. ადამიანი  ყველანაირი გზით ცდილობს მას გაექცეს.

აღნიშნულ საურათშიც ასეა: მამაკაცი- ძიების პროცესში. საკმაოდ საინტერესოა ასევე შუა ხნის ასაკის მამაკაცის ფსიქოლოგიური მდგომარეობა. სიყვარულის ძიება, სიახლოვის განცდა ყოფილ მეუღლესთან, პრობლემები მშობლებთან… და ამ ყველაფერ ამას საოცარი სიმარტოვის განცდაც ემატება. ეს განაკუთრებით ფილმის ბოლოს გაჟღერებული ბითლზის Eleanor Rigby -დან ჩანს.

ფილმი ადვილად სანახავი და საკმაოდ საინტერესოა, საკუთარი აზრით თუ მხატრული გამომხატველობით. მისი ნახვა შეგიძლიათ აქ.

მარტინ შულიკის პირველი ფილმი საოცრად მომეწონა, ამიტომაც იყო ალბათ, რომ აღნიშნული სურათის ყურებისას თავიდანვე დადებითი განწყობით განვმსჭვალე. არც შევცდარვარ.

გახსოვთ, არსებობს ასეთი წიგნები, სადაც თავებს წინ წამძღვარებული აქვს მოკლე ანოტაცია, სადაც გადმოცემულია, რას წაიკითხავს მკითხველი აღნიშნულ თავში. ეს მკითხველის დაინტერესებას იწვევს და კითხვის გაგრძელების მოტივაციას აძლევს. სწორედ აღნიშნულ მეთოდს მიმართა ფილმში რეჟისორმა. სურათი დაყოფილია თავებად და თითოეულს წინ მოკლე ანოტაცია უსწრებს. ფრიად ორიგინალური და საინტერესო მიდგომაა.

ცხოვრებაში დგება ასაკი, როცა მამაკაცს ახალგაზრდა აღარ ეთქმის, ვერც მოხუცს უწოდებ. ერთგვარი „ადრეული შემოდგომა“. ამ დროს კაცი პირველად იწყებს სერიოზულად გადახედოს საკუთარ ცხოვრებას, შეაფასოს, რა შექმნა, რას მიაღწია… და როცა ხელში სიცარიელე  შერჩება, იგი იწყებს საკუთარი თავის ძიებას. უღრმავდება თავის არსებას, უბრუნდება წარსულს, რათა გაიკვალოს გზა მომავლისაკენ. ასეა სწორედ აღნიშნულ სურათშიც. მთავარი გმირი, რომელიც უკვე წლებია მამის ბინაში ცხოვრობს, მიემგზავრება სოფლად, რათა ბაბუის დატოვებული ბაღი სახლითურთ მოაწესრიგოს, გაყიდოს და საკუთარ გზას ეწიოს. სწორედ აქედან იწყება ჯადოსნური, მისტიური მოგზაურობა საკუთარი პიროვნების ძიებაში.

ფილმი საშუალებას მოგცემთ შეიგრძნოთ სოფლის უბრალო ცხოვრება, დატკბეთ საოცარი გარემოთი, გაიცნოთ ბრძნად მეტყველი უბრალო ადამიანები, ჯადოქრები, შეიმეცნოთ სამყაროს მათეული აღქმა, მიიღოთ ფილოსოფიური რჩევა-დარიგებანი ჟან-ჟაკ რუსოსა და ვიტგენშტეინისაგან. დაეხმარება ეს ყოველივე მთავარ გმირს იპოვოს „თავი თვისი“? ამის ნახვა შეგიძლიათ აქ

მიტოვებული ადამიანის ინტეგრაცია საზოგადოებაში მეტად პრობლემური საკითხია. განსაკუთრებით მაშინ, როცა საქმე ძნელად აღსაზრდელ ბავშვს ეხება. მე თუ მკითხავთ,  ინტერნატები გამოუსადეგარი, არაჰუმანური დაწესებულებაა. სწორედ ამიტომაცაა, რომ ასეთი მოზარდების უმრავლესობა საკუთარ თავში ჩაკეტილი და მარტოსულია.  ისინი ქმნიან წარმოსახვით სამყაროს, რომელიც რეალობისაგან მრავალფეროვნებით, სიკეთით და თავისუფლებით გამოირჩევა.

მიტოვებული გოგონას გზა ბავშვთა თავშესაფრიდან დედისაკენ. ეს გზა კი ჯადოსნური რუკის საშუალებით უნდა გაიკვლიოს მოზარდმა იმ ჯუნგლებში, ცხოვრებას რომ ეძახიან. საინტერესოა, რომ მას გზად უამრავი, ერთმანეთისაგან განსხვავებული ადამიანი ხვდება. თავიანთი სატკივარით, სიხარულით, მწუხარებით. თითოეული მათგანი თავისებურად კეთილია გოგონას მიმართ. მისი გზა კი საკმაოდ შორი და დამღლელია, თუმცა ამავდროულად საინტერესოც. ამასთანავე აღსანიშნავია, რომ თითოეული გზაზე შემხვედრი ადამიანი ცხოვრების გაკვეთილს აძლევს მთვარ გმირს,რომელიც თვალსა და ხელს შუა იზრდება მაყურებლის წინ.

ყველაზე მეტად ამ ფილმში სლოვაკური ქორწილის ტრადიციის ძირეულმა აღწერამ მომხიბლა. ზოგადად, სასიამოვნოა, როცა ფილმი საშუალებას გაძლევს უცხო კულტურა გაგაცნოს და შენამდე მოიტანოს, რაც მარტინ შულიკს საოცრად ლამაზად გამოუვიდა. საინტერესოა ასევე ის ფაქტიც, რომ სიუჟეტური ცვლა მეტად მრავალფეროვანია და ამასთანავე არაა მოსაბეზრებელი, გამაღიზიანებელი. საერთო  სიუჟეტი არა დაკარგული, დინამიურად ვითარდება და ლოგიკურ დასასრულამდე მიდის. თუ გსურთ, თქვენც გაყვეთ ძნელად აღსასზრდელ მოზარდს ცხოვრების რთულ გზაზე, ნახეთ ფილმი აქ.

Advertisements

One response »

  1. გამოხმაურება: BIAFF 2011. მარტინ შულიკი (ნაწ. II) « Sgt. Pepper's Blog

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s