Monthly Archives: სექტემბერი 2015

მკვდარი სურათი

სტანდარტული

გარდაცვლილ ადამიანებს ხშირად იხსენებენ, მაგრამ ეს შემთხვევა გამონაკლისია, იმიტომ რომ გასახსენებელი არც არაფერია. მითუფრო მაშინ, როდესაც ამბის გამხსენებელთა მეხსიერებას უკვე ასაკმა დაასვა დაღი, შედარებით ახალგაზრდებს კი უფროსებისგან მოყოლილი ახსოვთ მხოლოდ

მამაჩემს 3 დედმამიშვილი ჰყავს: 2 ძმა და ერთიც და. მათი მეოთხე დედმამიშვილის შესახებ ერთხელ წამოსცდა ბებიას მხოლოდ. ეს ეპიზოდიც ძალზე ბუნდოვნად მახსოვს. 1 შვილი მაკლიაო, ასე თქვა. მიზეზი არც უთქვამს მისი გარდაცვალების. ეგეც კი არა, მისი სახელის დამახსოვრებაც ვერ შევძელი. რატომღაც ავთანდილი დავარქვი წარმოდგენაში. ეს ეპიზოდური მოგონებაც სადღაც შორს დამელექა ტვინის ხვეულებში…

ძველი ალბომების თვალიერება მიყვარს რატომღაც. შავთეთრ სურათებს, დაკბილული კიდეებით და წარწერით: “ფოტო- ხაიმო”- განსაკუთრებული ხიბლი აქვს. ისტორიის ნაწილია, მითუფრო რომ მასზე აღბეჭდილი ადამიანები უკვე ცოცხლები აღარ არიან. თითქოს მათი ერთადერთი კავშირი სიცოცხლესთან და ადამიანთა მოგონებებთან მხოლოდ ეს ფურცლის ნაგლეჯებია.

დღეს დედაჩემმა გადმოიღო ბებიას ძველი ალბომი, რომელშიც ფაქიზ ხელს წლების წინ ჩაუკრავს სურათები. ერთგვარი ფოტო-თაიმლაინია, არეული თარიღებით და ქრონომეტრაჟით. ალბომში გაზეთში გახვეული სურათების შეკვრა ერთგარად განცელკევებულად იყო მოთავსებული. თითქოს უფრო მნიშვნელოვანი იყო მფლობელისათვის.

სურათების ამ შეკვრაში ბებიას ბავშვობა, მისი მშობლების და ძმის გამოსახულებები აღმოჩნდა და ერთი, უწარწერო სურათი, მოულოდნელად დაკარგული თითქოს.  ეს ამბავი კიდე შორეულ 1950-იანებში მომხდარა.

დიმიტრი და ნაზიკო 1952 წელს დაქორწინდნენ. ბაბუა მაშინ პარტიულ სკოლაში სწავლობდა, ბებია კიდე საჯარო ბიბლიოთეკაში მუშაობდა. ბინად კიდე ხაზეიკა სონიასთან ყოფილან, რომელიც წლების განმავლობაში სწერდა ნაზიკოს ვრცელ-ვრცელ წერილებს. თავიდან ბავშვი არ ეძლეოდათ და ექიმთან მისულან შველისთვის. დასტაქარს უთქვამს: შვილი რომც გეყოლოთ, საეჭვოა შეინარჩუნოთო. ამის გამგონე წყვილი ბედის ანაბარა დარჩენილა, მაგრამ იმედი არ დაუკარგავთ. 1954-ში ნაზიკო ორსულად შექმნილა. იმ დროისათვის დიმიტრი ჯერ კიდევ პარტიული სკოლის სტუდენტი ყოფილა, ორსული მეუღლე კი ცაგერს გამოუგზავნია. 1955 წელს დაბადებულა ვახტანგი.

შემდეგ რა და როგორ იყო, ეს ბუნდოვანებით არის მოცული. ზოგნი ამბობენ- გაცივდაო, ვირუსიო, ზოგიც- პნევმონიაო. სიმართლის გაგება კი ფრიად გაძნელებულია. დროც ისეთი ყოფილა- ბავშვის ავად გახდომა და მოკვდინება რომ არად უკვირდათ რა.

რაღა გავაგრძელო და 4-5 თვისა მომკვდარა ვახტანგი. ეს სურათიც მაშინ გადაუღიათ

Jpeg

იმ დროს კიდე სურათის გადაღება ფუფუნება ყოფილა. იშვიათ შემთხვევებში თუ “ჩაკარტოჩკდებონენ” მხოლოდ. აქაც გაურკვეველია, ცოცხალია თუ არა პატარა ვახტანგი. მაშინ მკვდარსაც უღებდნენ სამასხსოვროდ ფოტოსო, დედამ დასძინა.

ამ სურათის ხილვის შემდეგ ძველი საოჯახო არქივი ამოვქექე- ძველ საქაღალდეებსა და ჩემოდნებში ჩალაგებული ფურცლები. ერთ  პატარა შავ ყუთში, ზემოდან “ველოაპტეჩკა” რომ ეწერა, მივაკვლიე ვახტანგის დაბადების მოწმობასა და დაბადებიდან მალევე გადაღებულ ფოტოს, სამგლოვიარო შავ არშიაზე დამაგრებულს.

Jpeg

Jpeg

ამგვარად დაიტია პატარა სიცოცხლე ორმა ფოტოსურათმა

პორნო- სიყვარული და გეი ეიზენშტეინი

სტანდარტული

პორნო დიდ ეკრანზე და გასხმები 3D-ში- მოლოდინი ასეთი იყო

რეალურადაც ასე მოხდა. უფრო მკაფიო მაგალითი რომ მოვიყვანო: ეაკულაციის სცენის დროს  სპერმა პირდაპირ მაყურებელს “შემოესხა” 3D ეფექტის გამოყენებით, რა დროსაც ჩემ წინ მჯდომმა ქალმა შეჰკივლა, სწრაფად გადაიხარა გვერდზე, თესლი რომ აეცილებინა და ისტერიულად მოიხსნა სათვალე.

და მაინც, სად გადის ზღვარი პორნოგრაფიასა და არტ-კინოს შორის? როგორც ჩანს რეჟისორის გვარზე.

Gaspar Noe-

Gaspar Noe- “Love”

ფსევდო-ეგზისტენციალურმა, ყალბი ნარატივებით გაჟღენთილმა მწირმა დიალოგებმა სიყვარულის უპირველოსობაზე და სიცოცხლის მოძრაობის ძალაზე გულისრევამდე მიმიყვანა. სამაგიეროდ, სექსის ესთეტიკა ლამაზად იყო გადმოცემული და ფერთა თამაშიც ფრიად ახარებდა (არამარტო) თვალს. უფრო საგულისხმო და ალბათ ფასეული ფილმში საკუთარი სექსუალური ფანტაზიების ძიება და ეტაპობრივი გახსნა იყო. მცდელობა რაღაც ახლის განცდისა და შემეცნებისა, თავისი შიშნარევი ინტერესით- მკაფიოდ იყო დახატული. საგულისხმოა ის ფაქტიც, რომ რეჟისორი არ შეუშინდა კულტურათა შორის სხვაობის წარმოჩენას, რა დროსაც ამერიკელები ლამის პირველყოფილ ცხოველებს შეადარა აგრესიის მუშტებით გამოხატვის გამო და მიუთითა მათსავე კონსვერვატულობაზე პირად ურთიერთობებსა თუ სექსუალურ ცხოვრებაში. ამგვარად ნოე შეეცადა ეჩვენებინა  ევროპა, ყოველგვარი კლიშეებისგან თავისუფალი მსოფმხედველობა და გახსნილობა საკუთარ სურვილებსა თუ მისწრაფებებში. სამწუხაროა, რომ ეს სათქმელი ფაქტორბივად სრულიად ჩაიკარგა სექსის მრალფერ სცენებს შორის ( თუმცაღა მეეჭვება ამის გამო ვინმე დამწუხრებულიყო)

ჩემდა სამწუხაროდ (და სამარცხვინოდ) გასპარ ნოეს სხვა ფილმები ნანახი არ მაქვს, რის გამოც ამ უკანასკნელით რეჟისორზე ვერ ვიმსჯელებ, თუმცა ამგვარი თამამი და ნოვატორული განაცხადი მეტად დასაფასებელია, რაც დიდ ინტერესს მიჩენს რეჟისორის სხვა ნამუშევრების მიმართ. მეტად სასიხარულოა, რომ ბათუმის კინოფესტივალი არ შეუშინდა მსგავსი ხასიათის ფილმის დიდ ეკრანზე გაშვებას (იმის ფონზე, რომ თბილისი კინოთეატრებმა თავის დროზე უარი განაცხადეს ლარს ფონ ტრიერის “ნიმფომანიაკის” ჩვენებაზე)

***

არანაკლებ სკანდალური გახლდათ პიტერ გრინუეის ნამუშევარი “ეიზენშტეინი გუანახუატოში”. ლამის ღმერთის დონემდე აჰყავთ კინომოყვარულებს საბჭოთა რეჟისორი. მისეული მონტაჟის ხელოვნება და ამგარი ფორმით სათქმელის გადმოცემა დღემდე აღტაცებას იწვევს მაყურებელში. გრინუეი კი ადგა და შეეცადა სერგეი ეიზენშტეინი სულ სხვა კუთხით ეჩვენებინა: მთვრალი, ჩასვრილი, ნარწყევით მოთხვრილი და სექსუალურად ექსცენტრიული. მექსიკაში ფილმის გადასაღებად ჩასული საბჭოთა რეჟისორი, სტალინის ყოვლისმხედველი თვალისგან მოშორებული საკუთარი თავისუფლების ძიებაში და შიშში მეტად საინტერესო სანახავი გახლდათ.

ფილმის გადასაღებად ბრიტანელი რეჟისორის მთავარი ინსპირატორი სერგეი ეიზენშტეინის ჰომო-ეროტიული ნახატები გახდა, რაც იმთავითვე მინიშნებად ეჩვენა მას.

გრინუეის ნამუშევარში დაჭრა-შეწებების ოსტატი საკუთარ სხეულზე ზიზღნარევად მოსაუბრე, ჩაკეტილი ადამიანია, რომელიც ეტაპობრივად ხსნის საკუთარ სექსუალობას ახალგაზრდა, სიმპათიურ მამაკაცთან და უყვარდება კიდეც ეს უკანასკნელი. ამგვარად შეეცადა გრინუეი აეხსნა ეიზენშტეინისეული სახეცვლილება მექსიკაში მოგზაურობის შემდგომ. ერთ დროს საბჭოთა პროპაგანდის პიონერი საკუთარ ფილმებს აადამიანურებს და წინა პლანზე ადამიანური ბუნება გამოაქვს ეკრანზე.

რუსეთში ფილმს მწვავე კრიტიკა მოჰყვა. ჩრდილოეთში ვერ აიტანეს გეი ეიზენშტეინი. რუსმა მსახიობებმა უარი თქვეს მისი როლის შესრულებაზე, პროდიუსერებმა და არტ-ჰაუს კინოდისტრიბუციულმა კომპანიებმა თავი შეიკავეს ნამუშევრის შესყიდვაზე, რასაც საფუძვლად ჰომოსექსუალობის პროპაგანდის წინააღმდეგ მიღებული კანონი და ჰომოფობიური საზოგადოება დაუდეს. თუმცაღა ასეთი პათეტიკა მათი მხრიდან ცოტა სასაცილოდ მეჩვენება. ყველაფერი მარტივია: რუსი ერი ვერ აიტანს გეი ეიზენშტეინს! ისიც ჰყოფნის და ძლივს ეგუება, რომ ებრაელი იყო და ახლა კიდე ეს.  ვერც დაუშვებს ამგვარ ვარიანტს. უმალვე განაცხადეს, მისი სექსუალური მისწრაფებები უცნობი იყო და საჯარო განხილვის თემა არასდროს გამხდარაო. ამგვარად პროექტი რუსული მხარის მონაწილეობის გარეშე შედგა.

EisensteinInGuanajuatoSeattleGay

კადრი ფილმიდან “ეიზენშტეინი გუანახუატოში”

სად არის სიმართლე, ძნელი გასარკვევია, მაგრამ ფაქტია: ამგვარი რაკურსით ეიზენშტეინი არავის წარმოუჩენია ეკრანზე. გრინუეიმ კი ყველაფერი მეტად არტისტულად, დახვეწილი მხატვრობით, საბჭოთა რეჟისორისეული სწრაფი მონტაჟის მეთოდით და იუმორით მოიტანა მაყურებლამდე. იმ მაყურებლამდე, რომელთაც გეი სექსის სცენით აღშფოთებულებმა არ დატოვეს დარბაზი.

***

ორივე ფილმში მთავარი თავისუფლებისკენ ლტოლვა და საკუთარი თავის შეცნობაა, რომელიც ასე სჭირდება ადამიანს პროგრესისათვის. რა მოუტანა და რა მისცა მაყურებელს ამ ნამუშევრებმა? მინიმუმ ვიზუალური მასალა მასტურბაციისათვის, სექსუალური განწყობისამებრ. ეგეც ბევრს ნიშნავს…

P.S. ეს პოსტიც  ერთგვარი ვერბალური მასტურბაციაა, რომელიც ყველასთვის განკუთვნილი არ არის! #ოთარიოსელიანი

არტ-კინო და ბისექსუალური არჩევანის შანსი

სტანდარტული

გველივით მიხვეულ-მოხვეული ქუჩები ასეც ვერ დავისწავლე. ბათუმის ურბანული დაგეგმარება ჩემთვის დღემდე დაუძლეველ რუბიკონად რჩება. ერთი მხრივ კარგიც არის ეს ყოველივე. თითოეულ ჩამოსვლაზე ხელახლა აღმოვაჩენ ხოლმე ქალაქს. მოულოდნელი სტრიტ-არტი ძლიერ ალამაზებს აქაურობას

აქ ჩამოსვლის ძირითადი მიზეზი წელსაც უვლელია: ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო კინოფესტივალი. მხატვრული ფილმების საკონკურსო სექციას გადავხედე- საინტერესო კვირეული გველოდება წინ

არტ-კინოს უპირატესობა და ნაკლიც ერთი მომენტია: იგი გარკვეულ წრეზეა გათვლილი და ამგვარად ექსკლუზიურობას ინარჩუნებს. ხელოვნების ძირითადი მიზანი დღეს-დღეობით სწორედაც რომ სოციალური პრობლემატიკის განვრცობა და მისი გადაწყვეტის გზების ძიება უნდა წარმოადგენდეს. სამწუხაროა, მაგრამ ამ მხრივ ჯერ-ჯერობით ჩაკეტილ წრეზე ვმოძრაობთ: გარკვეული ჯგუფია მხოლოდ მაყურებელი და შემფასებელი მსგავსი ნამუშევრების, მასა კი- ინდიფერენტულია.

ბათუმის კინოფესტივალი ერთგვარი მცდელობაა, გააცნოს “სხვა კინო” ფართო აუდიტორიას. რამდენად მიიღებს ამას მაყურებელი და რამდენად გამოიწვევს ესა თუ ის ნაწარმოები ზოგიერთ ინდივიდში კათარზისს, მსოფხედველობის გადაფასებას- ცალკე საკითხია.

ბლოგერი მეგობრები დიდი ხანია არ მინახავს, ამიტომაც სალაპარაკო ბევრი დაგვიგროვდა. ძირითადად სოციალურ პრობლემატიკას და თვითშეგნებას გადავწვდით. ჰომოსექსუალობის “განკურნებაზეც”და მის სანაცვლო პასუხზეც ვისაუბრეთ ორიოდ სიტყვით, თუმცა საკმაოდ ძნელია აღნიშნულ საკითხზე ჯეროვანი რეაქციის ქონა.

აღნიშნულმა ბლოგ-პოსტმა პოლონელი რეჟისორის, ტომაშ ვასილევსკის დრამა Floating Skyscrapers გამახსენა, სადაც ძალზე კარგად არის ნაჩვენები, თუ რაოდენ მძიმე პრობლემაა საზოგადოებისა და ოჯახის მხრიდან მიუღებლობა (“ვთავაზობ ამ შვილზე, უბრალოდ, უარის თქმას. დედა იქვე უყვირის შვილს რომ ის მისი დედა აღარ არის. მე ვეუბნები ბიჭს, რომ აწი ის თავისუფალია და შეუძლია წავიდეს”)

სწორედ ეს აკლია თანამედროვე დამოუკიდებელ ქართულ საავტორო კინოს- გაუბედაოვობა და შიში. შიში საზოგადოებრივი რეაქციისა. ამგვარად ქართული არტ-კინო ვერ სცდება დამკვიდრებულ კლიშეებს: ნარკომანია, აფხაზეთი- თემები, რომლებსაც დარბაზი ყოველთვის ერთნაირი ენთუზიაზმით აიტაცებს.

ეს ყოველივე კი სასაცილოა იმის ფონზე, როდესაც ვიხსენებ ოთარ იოსელიანის შესანიშნავ ფილმს “გიორგობისთვე”- “ფილმი იმაზე თუ როგორ უნდა იცხოვრო და როგორ არ უნდა იცხოვრო).

დღევანდელი ახალგაზრდობა ჯერ კიდევ შეზღუდულია თვითგამომხატველობაში, რადგანაც ჰგონია, რაც მას არ ეხება, მისი საქმე არ არის. ამგვარად ვიღებთ მუდმივად თევზივით დამუნჯებულ ძალას, რომელიც ხშირ შემთხვევაში ინდიფერენტულია გარემო მოვლენებზე და თავისი უმოქმედობით თანამოაზრედ იქცევა.

ხელოვნება და კინო უნდა გახდეს კატალიზატორი შეხედულებების გადააზრებისა, რაც ამ ეტაპზე ქვეყანაში დეფიციტს წარმოადგენს.

რამდენიმე საათში კი ბათუმის კინოფესტივალი სტარტს აიღებს

არტ-კინო და ბისექსუალური არჩევანის შანსი

სტანდარტული
არტ-კინო და ბისექსუალური არჩევანის შანსი

გველივით მიხვეულ-მოხვეული ქუჩები ასეც ვერ დავისწავლე. ბათუმის ურბანული დაგეგმარება ჩემთვის დღემდე დაუძლეველ რუბიკონად რჩება. ერთი მხრივ კარგიც არის ეს ყოველივე. თითოეულ ჩამოსვლაზე ხელახლა აღმოვაჩენ ხოლმე ქალაქს. მოულოდნელი სტრიტ-არტი ძლიერ ალამაზებს აქაურობას

აქ ჩამოსვლის ძირითადი მიზეზი წელსაც უვლელია: ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო კინოფესტივალი. მხატვრული ფილმების საკონკურსო სექციას გადავხედე- საინტერესო კვირეული გველოდება წინ

არტ-კინოს უპირატესობა და ნაკლიც ერთი მომენტია: იგი გარკვეულ წრეზეა გათვლილი და ამგვარად ექსკლუზიურობას ინარჩუნებს. ხელოვნების ძირითადი მიზანი დღეს-დღეობით სწორედაც რომ სოციალური პრობლემატიკის განვრცობა და მისი გადაწყვეტის გზების ძიება უნდა წარმოადგენდეს. სამწუხაროა, მაგრამ ამ მხრივ ჯერ-ჯერობით ჩაკეტილ წრეზე ვმოძრაობთ: გარკვეული ჯგუფია მხოლოდ მაყურებელი და შემფასებელი მსგავსი ნამუშევრების, მასა კი- ინდიფერენტულია.

ბათუმის კინოფესტივალი ერთგვარი მცდელობაა, გააცნოს “სხვა კინო” ფართო აუდიტორიას. რამდენად მიიღებს ამას მაყურებელი და რამდენად გამოიწვევს ესა თუ ის ნაწარმოები ზოგიერთ ინდივიდში კათარზისს, მსოფხედველობის გადაფასებას- ცალკე საკითხია.

ბლოგერი მეგობრები დიდი ხანია არ მინახავს, ამიტომაც სალაპარაკო ბევრი დაგვიგროვდა. ძირითადად სოციალურ პრობლემატიკას და თვითშეგნებას გადავწვდით. ჰომოსექსუალობის “განკურნებაზეც”და მის სანაცვლო პასუხზეც ვისაუბრეთ ორიოდ სიტყვით, თუმცა საკმაოდ ძნელია აღნიშნულ საკითხზე ჯეროვანი რეაქციის ქონა.

აღნიშნულმა ბლოგ-პოსტმა პოლონელი რეჟისორის, ტომაშ ვასილევსკის დრამა Floating Skyscrapers გამახსენა, სადაც ძალზე კარგად არის ნაჩვენები, თუ რაოდენ მძიმე პრობლემაა საზოგადოებისა და ოჯახის მხრიდან მიუღებლობა (“ვთავაზობ ამ შვილზე, უბრალოდ, უარის თქმას. დედა იქვე უყვირის შვილს რომ ის მისი დედა აღარ არის. მე ვეუბნები ბიჭს, რომ აწი ის თავისუფალია და შეუძლია წავიდეს”)

სწორედ ეს აკლია თანამედროვე დამოუკიდებელ ქართულ საავტორო კინოს- გაუბედაოვობა და შიში. შიში საზოგადოებრივი რეაქციისა. ამგვარად ქართული არტ-კინო ვერ სცდება დამკვიდრებულ კლიშეებს: ნარკომანია, აფხაზეთი- თემები, რომლებსაც დარბაზი ყოველთვის ერთნაირი ენთუზიაზმით აიტაცებს.

ეს ყოველივე კი სასაცილოა იმის ფონზე, როდესაც ვიხსენებ ოთარ იოსელიანის შესანიშნავ ფილმს “გიორგობისთვე”- “ფილმი იმაზე თუ როგორ უნდა იცხოვრო და როგორ არ უნდა იცხოვრო).

დღევანდელი ახალგაზრდობა ჯერ კიდევ შეზღუდულია თვითგამომხატველობაში, რადგანაც ჰგონია, რაც მას არ ეხება, მისი საქმე არ არის. ამგვარად ვიღებთ მუდმივად თევზივით დამუნჯებულ ძალას, რომელიც ხშირ შემთხვევაში ინდიფერენტულია გარემო მოვლენებზე და თავისი უმოქმედობით თანამოაზრედ იქცევა.

ხელოვნება და კინო უნდა გახდეს კატალიზატორი შეხედულებების გადააზრებისა, რაც ამ ეტაპზე ქვეყანაში დეფიციტს წარმოადგენს.

რამდენიმე საათში კი ბათუმის კინოფესტივალი სტარტს აიღებს