Category Archives: კინო

პორნო- სიყვარული და გეი ეიზენშტეინი

სტანდარტული

პორნო დიდ ეკრანზე და გასხმები 3D-ში- მოლოდინი ასეთი იყო

რეალურადაც ასე მოხდა. უფრო მკაფიო მაგალითი რომ მოვიყვანო: ეაკულაციის სცენის დროს  სპერმა პირდაპირ მაყურებელს “შემოესხა” 3D ეფექტის გამოყენებით, რა დროსაც ჩემ წინ მჯდომმა ქალმა შეჰკივლა, სწრაფად გადაიხარა გვერდზე, თესლი რომ აეცილებინა და ისტერიულად მოიხსნა სათვალე.

და მაინც, სად გადის ზღვარი პორნოგრაფიასა და არტ-კინოს შორის? როგორც ჩანს რეჟისორის გვარზე.

Gaspar Noe-

Gaspar Noe- “Love”

ფსევდო-ეგზისტენციალურმა, ყალბი ნარატივებით გაჟღენთილმა მწირმა დიალოგებმა სიყვარულის უპირველოსობაზე და სიცოცხლის მოძრაობის ძალაზე გულისრევამდე მიმიყვანა. სამაგიეროდ, სექსის ესთეტიკა ლამაზად იყო გადმოცემული და ფერთა თამაშიც ფრიად ახარებდა (არამარტო) თვალს. უფრო საგულისხმო და ალბათ ფასეული ფილმში საკუთარი სექსუალური ფანტაზიების ძიება და ეტაპობრივი გახსნა იყო. მცდელობა რაღაც ახლის განცდისა და შემეცნებისა, თავისი შიშნარევი ინტერესით- მკაფიოდ იყო დახატული. საგულისხმოა ის ფაქტიც, რომ რეჟისორი არ შეუშინდა კულტურათა შორის სხვაობის წარმოჩენას, რა დროსაც ამერიკელები ლამის პირველყოფილ ცხოველებს შეადარა აგრესიის მუშტებით გამოხატვის გამო და მიუთითა მათსავე კონსვერვატულობაზე პირად ურთიერთობებსა თუ სექსუალურ ცხოვრებაში. ამგვარად ნოე შეეცადა ეჩვენებინა  ევროპა, ყოველგვარი კლიშეებისგან თავისუფალი მსოფმხედველობა და გახსნილობა საკუთარ სურვილებსა თუ მისწრაფებებში. სამწუხაროა, რომ ეს სათქმელი ფაქტორბივად სრულიად ჩაიკარგა სექსის მრალფერ სცენებს შორის ( თუმცაღა მეეჭვება ამის გამო ვინმე დამწუხრებულიყო)

ჩემდა სამწუხაროდ (და სამარცხვინოდ) გასპარ ნოეს სხვა ფილმები ნანახი არ მაქვს, რის გამოც ამ უკანასკნელით რეჟისორზე ვერ ვიმსჯელებ, თუმცა ამგვარი თამამი და ნოვატორული განაცხადი მეტად დასაფასებელია, რაც დიდ ინტერესს მიჩენს რეჟისორის სხვა ნამუშევრების მიმართ. მეტად სასიხარულოა, რომ ბათუმის კინოფესტივალი არ შეუშინდა მსგავსი ხასიათის ფილმის დიდ ეკრანზე გაშვებას (იმის ფონზე, რომ თბილისი კინოთეატრებმა თავის დროზე უარი განაცხადეს ლარს ფონ ტრიერის “ნიმფომანიაკის” ჩვენებაზე)

***

არანაკლებ სკანდალური გახლდათ პიტერ გრინუეის ნამუშევარი “ეიზენშტეინი გუანახუატოში”. ლამის ღმერთის დონემდე აჰყავთ კინომოყვარულებს საბჭოთა რეჟისორი. მისეული მონტაჟის ხელოვნება და ამგარი ფორმით სათქმელის გადმოცემა დღემდე აღტაცებას იწვევს მაყურებელში. გრინუეი კი ადგა და შეეცადა სერგეი ეიზენშტეინი სულ სხვა კუთხით ეჩვენებინა: მთვრალი, ჩასვრილი, ნარწყევით მოთხვრილი და სექსუალურად ექსცენტრიული. მექსიკაში ფილმის გადასაღებად ჩასული საბჭოთა რეჟისორი, სტალინის ყოვლისმხედველი თვალისგან მოშორებული საკუთარი თავისუფლების ძიებაში და შიშში მეტად საინტერესო სანახავი გახლდათ.

ფილმის გადასაღებად ბრიტანელი რეჟისორის მთავარი ინსპირატორი სერგეი ეიზენშტეინის ჰომო-ეროტიული ნახატები გახდა, რაც იმთავითვე მინიშნებად ეჩვენა მას.

გრინუეის ნამუშევარში დაჭრა-შეწებების ოსტატი საკუთარ სხეულზე ზიზღნარევად მოსაუბრე, ჩაკეტილი ადამიანია, რომელიც ეტაპობრივად ხსნის საკუთარ სექსუალობას ახალგაზრდა, სიმპათიურ მამაკაცთან და უყვარდება კიდეც ეს უკანასკნელი. ამგვარად შეეცადა გრინუეი აეხსნა ეიზენშტეინისეული სახეცვლილება მექსიკაში მოგზაურობის შემდგომ. ერთ დროს საბჭოთა პროპაგანდის პიონერი საკუთარ ფილმებს აადამიანურებს და წინა პლანზე ადამიანური ბუნება გამოაქვს ეკრანზე.

რუსეთში ფილმს მწვავე კრიტიკა მოჰყვა. ჩრდილოეთში ვერ აიტანეს გეი ეიზენშტეინი. რუსმა მსახიობებმა უარი თქვეს მისი როლის შესრულებაზე, პროდიუსერებმა და არტ-ჰაუს კინოდისტრიბუციულმა კომპანიებმა თავი შეიკავეს ნამუშევრის შესყიდვაზე, რასაც საფუძვლად ჰომოსექსუალობის პროპაგანდის წინააღმდეგ მიღებული კანონი და ჰომოფობიური საზოგადოება დაუდეს. თუმცაღა ასეთი პათეტიკა მათი მხრიდან ცოტა სასაცილოდ მეჩვენება. ყველაფერი მარტივია: რუსი ერი ვერ აიტანს გეი ეიზენშტეინს! ისიც ჰყოფნის და ძლივს ეგუება, რომ ებრაელი იყო და ახლა კიდე ეს.  ვერც დაუშვებს ამგვარ ვარიანტს. უმალვე განაცხადეს, მისი სექსუალური მისწრაფებები უცნობი იყო და საჯარო განხილვის თემა არასდროს გამხდარაო. ამგვარად პროექტი რუსული მხარის მონაწილეობის გარეშე შედგა.

EisensteinInGuanajuatoSeattleGay

კადრი ფილმიდან “ეიზენშტეინი გუანახუატოში”

სად არის სიმართლე, ძნელი გასარკვევია, მაგრამ ფაქტია: ამგვარი რაკურსით ეიზენშტეინი არავის წარმოუჩენია ეკრანზე. გრინუეიმ კი ყველაფერი მეტად არტისტულად, დახვეწილი მხატვრობით, საბჭოთა რეჟისორისეული სწრაფი მონტაჟის მეთოდით და იუმორით მოიტანა მაყურებლამდე. იმ მაყურებლამდე, რომელთაც გეი სექსის სცენით აღშფოთებულებმა არ დატოვეს დარბაზი.

***

ორივე ფილმში მთავარი თავისუფლებისკენ ლტოლვა და საკუთარი თავის შეცნობაა, რომელიც ასე სჭირდება ადამიანს პროგრესისათვის. რა მოუტანა და რა მისცა მაყურებელს ამ ნამუშევრებმა? მინიმუმ ვიზუალური მასალა მასტურბაციისათვის, სექსუალური განწყობისამებრ. ეგეც ბევრს ნიშნავს…

P.S. ეს პოსტიც  ერთგვარი ვერბალური მასტურბაციაა, რომელიც ყველასთვის განკუთვნილი არ არის! #ოთარიოსელიანი

სექსი, ნარკოტიკები და უოლ სტრიტი

სტანდარტული

მგლების ხროვა ადამიანური სოციუმის ცხოველური მოდელია. ვინც ყველაზე ძლიერია სწორედ ის ირჩევს გასამრავლებლად პარტნიორს, საუკეთსეო ნაწილს ჭამს ნანადირევიდან. ბელადის წინააღმდეგ ბრძოლას აზრი არ აქვს, იმთავითვე განწირულია ახალგაზრდა ცხოველი დამარცხებისათვის. ადამიანი ცხოველური ორგანიზმია და ევოლუციურად დამკვიდრებულ ბუნების კანონებს მისდევს მისდაუნებურად. რამდენადმე შეიცვალა გადარჩენისათვის ბრძოლის პრინციპები ათასწლეულების განმავლობაში. მაღალ სოციალურ ფენაში ფიზიკური სიძლიერე აღარ განაპირობებს ლიდერობას. აღნიშნული უპირატესობა მატერიალურმა კეთილდღეობამ ჩაანაცვლა, რახანია. ფული განაპირობებს ძალაუფლებას. ძალაუფლება გადარჩენის საწინდარია.

აღნიშნული ცხოველური სოციუმის ადამიანური მოდელი კარგად წარმოაჩინა მარტინ სკორსეზემ თავის უკანასკნელ ნამუშევარში, “უოლ სტრიტის მგელი”. ფილმის საფუძვლად რეჟისორმა ჯორდან ბელფორტის ავტობიოგრაფიული წიგნი გამოიყენა.

სიუჟეტის შემყურე ძნელია მიხვდე, სად გადის ზღვარი რეალობასა და გამოგონილ ისტორიას შორის, რა არის ჭეშმარიტება და რა თავად ბელფორტის ფანტაზიის (ან ნარკოტიკული საშუალებებით დაბინდული გონების ბოდვის) ნაყოფი.

541_1jordan_belfort

ჯორდან ბელფორტი, “უოლ სტრიტის მგელი”

ფაქტი ერთია, სკორსეზე-დიკაპრიოს ტანდემი როგორც ყოველთვის, ამჯერადაც საოცრად პროდუქტიული აღმოჩნდა. რეჟისორისათვის “უოლ-სტრიტის მგელი” ყველაზე შემოსავლიანი პროექტი გამოდგა, რასაც ვერ ვიტყვით “ოსკარის” ნომინაციათა რაოდენობაზე. კინოაკადემიის მთავარ ჯილდოზე ფილმი 5 ჯილდოსთვის იბრძოლებს. შედარებისათვის, “ავიატორი” 11 ნომინაციაზე გახლდათ წარდგენილი,  ხოლო “ნიუ იორკის ბანდები” 10–ზე. ორივე პროექტში მარტინ სკორსეზემ მთავარი როლი ლეონარდო დიკაპრიოს არგუნა.

WOWS_1Sheet_GG_LR

სექსი და ნარკოტიკები  წარმატებულად იყიდება კინოეკრანიდან. უბრალო მოკვდავებს სიამოვნებთ სხვის აღმასვლაზე დაკვირვება. სიმაღლიდან ვარდნასა და წარმატებული ადამიანის დაცემაზე საამური სანახაობა არ არსებობს. ეგოისტური კმაყოფილების განცდა გიპყრობს ამის ხილვისას. გულშიც ფიქრობ: “ახია შენზე! ეგრე მოგიხდება”

ერთგვარი პირდაპირპროპორციულობით დააკავშირა სკორსეზემ სექსისა და ნარკოტიკების თემა ფინანსურ მომხვეჭელობასთან. რაც უფრო მეტად პერვერსიული ხდება მთავარი პერსონაჟის სექსუალური მისწრაფებანი, მით უფრო იზრდება მისი სიხარბეც. აღნიშნულ სურათს ამძაფრებს გადამეტებული ლტოლვა, ლამის სიყვარული,  ნარკოტიკებისადმი, რომელიც საბოლოოდ შთანთქავს ბელფორტის გონებას.

“უოლ სტრიტის მგელმა” არაერთგვაროვანი რეაქცია გამოიწვია კინოკრიტიკოსთა შორის. არცაა გასაკვირი. ზედმეტი მოუვიდა ალბათ მაესტროს. მეტისმეტად ღიად წარმოაჩინა ის, რაზეც არ საუბრობენ.

ახალგაზრდა მგლის დარად, ადამიანთა უმრავლესობა ყველაზე დაბალი, უმნიშვნელო სოციალური სტატუსით იწყებს ბრძოლას პირველობისთვის. აღნიშნული სამკვდრო-სასიცოცხლო რბოლა ინდივიდუალურ ხასიათს ატარებს. მეტოქეობა და აზარტი სისხლში გამჯდარი ცნებებია, რომლის გარეშეც პროგრესი არ იარსებებდა. სწორედ ამ ხაზის გაძლიერებამ მომხიბლა ფილმში. ზღვარგადასული აზარტულობა, რომელსაც საბოლოო დაცემამდე მიჰყავს ადამიანი– ეს სათქმელი კარგად მიიტანა მაყურებლამდე შემოქმედმა.

ამერიკული “99 ფრანკი”– ასეც შეიძლება ვუწოდოთ ფილმს, რომელიც ღრმად გვახედებს საბროკერო საქმის წიაღში. ფრანგული ფილმის მსგავსად, რამდენად რეალურია ის სურათი, რასაც ვხედავთ, ძნელი სათქმელია.

ფინანსური მაქინაციების სქემებში გარკვევა, ცოტა არ იყოს გამიჭირდა. ამიტომაც, ვვარაუდობ, რომ აღნიშნული ნამუშევარი ამ სფეროს მცოდნეებს დააინტერესებთ. სიმართლე ითქვას, მანიპულაციათა მექანიკას არ ჩაუღმავდა რეჟისორი და აქცენტი მაინც ადამიანური ბუნების სახეცვალებასა და დეგრადაციაზე გააკეთა. მარტინ სკორსეზემ საოცარი ნაზავი შექმნა ფიზიკური გარყვნილებისა და გონებრივი სიეშმაკის შეხამებით, რომელსაც ფონად მჭერმეტყველება, აღტკინებული პათეტიკა დაუყენა. ამ ყოველივეს ეკრანზე წარმოჩენა კი ლეონარდო დიკაპრიოს ფენომენალური არტისტიზმით მოხერხდა.

ფაქტია, ფილმში არსებულ ქაოტურ გარემოს ძნელია მომეტებული ემოციების გარეშე უყურო. რეჟისორის თხრობის სტილი გითრევს სურათში და ერთგავარად ეოფორიაშიც ვარდები გათამაშებულის შემხედვარე. ლეონარდოს ქარიზმა კი მაინც თავისას შვება. მიესეული გადმოცემის მანერულობა, საოცარი ენერგია და აზარტული თამაში შეუძლებელია არ მოგეწონოს. მსგავსი დინამიკა განაპირობებს სწორედ, რომ ფილმის განმავლობაში ყურადღების მოდუნებას ვერ ახერხებ. სურათის დიდმა ხანგრძლივობამ, სკორსეზეს საშუალება მისცა რობერტ ბელფორტის აღმასვლა და დაცემა საოცარი დეტალურობით გადმოეცა. დასასრულს არ გრჩება უკმარისობის განცდა, რადგანაც რეჟისორი არ ტოვებს უყურადღებოდ არცერთ ნიუანსს, თხრობის ყველა ხაზი ბოლომდე მიჰყავს, პასუხგაუცემელი კითხვები ფიზიკურად აღარ რჩება

რამდენად დააფასებენ მარტინ სკორსეზეს რეჟისურას და ლეონარდო დიკაპრიოს არტისტიზმს, ამას უახლოეს რამდენიმე დღეში ვიხილავთ. მანამდე კი 3 საათით თქვენც გაეხვიეთ უოლ სტრიტელი მგლის ტყავში.

მსუბუქი “გრავიტაცია”

სტანდარტული

მტანჯველი სიკვდილი შიშის მომგვრელია. მასზე  დაკვირვება კი ერთგვარი ეგოისტური აზარტია, რომელიც ქვეცნობიერად ბედნიერებასაც შესაძლოა ანიჭებდეს მაყურებელს. ბედნიერებას საკუთარი სიცოცხლისა… 

სიკვდილი კინოეკრანზე ყოველთვის კარგად იყიდება. გააჩნია, როგორ წარმოაჩენს მას რეჟისორი, რა მასშტაბებს შეეჭიდება. ალფოსნო კუარონმა ჯერ კიდევ 2006 წელს სცადა მთელი მსოფლიოს მოკვდინება. მისეულ სიკვდილს ნელი და მტანჯველი ელფერი დაჰკრავდა. 7 წლის შემდეგაც, მსგავსი ფორმით შეეცადა იგი აღნიშნული გაუცნობიერებელი განცდის მიტანას მაყურებლამდე.

როცა Children of Men ვნახე აღტაცებული დავრჩი.

საოცრად მომხიბლა ფილმის ფაბულამ, იმის გააზრებამ, რომ კაცობრიობამ საკუთარი უგუნურებით მოისწრაფა სიცოცხლე. მომეწონა ასევე ადამიანური ბუნების მანკიერებების მკაცრი გაშიშვლება გარდაუვალის წინაშე. რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, აღფრთოვანებული ვიყავი რელიგიური ტიპის რამდენიმე პასაჟით და მისი ავტორის გამბედაობით, როდესაც აფრო-ამერიკელი ორსული ქალი, რომელმაც მისი ნაყოფის მამის ვინაობაც კი არ იცოდა, მარიამ ღვთისმშობელთან გააგივა.

კადრი ფილმიდან “Children of Men”

სურათის ყურებისას დანტეს “ღვთაებრივი კომედია” გამახსენდა უნებურად. თითქოს, გაათანამედროვა ალიგიერისეული ჯოჯოხეთი და მთელი სიმკაცრით წარმოაჩინა მაყურებლის წინაშე. მცირედი უკმარისობის განცდამ კი მომიცვა ფილმის დასასრულს, მაგრამ იმედიანად გავიფიქრე: ყველაფერი წინაა, შეძლებს გამოსწორებასთქო…

“გრავიტაციის” ტრეილერის ნახვისას მივხვდი, ჩემს გამოუთქმელ იმედებს ასრულება არ ეწერა.

მივხვდი, აქ რეჟისორის ინტელექტუალურ მონოლოგს ვერ ვიხილავდი, არც ადამიანური ყოფის ამაობაზე დაგვაფიქრებდა მსახიობთა თამაში და კადრთა სვლა. თუმცა, იყო ერთი მომენტი… კვლავ მტანჯველი სიკვდილის წინაშე მდგომი ადამიანის ცქერის მიმზიდველობა…

მახსოვს, როდესაც “Buried” ვნახე, ლამის ცუდად გავხდი.

მთელი ფილმის განმავლობაში სუნთქვა მიჭირდა, გულმკერდზე ზეწოლას ვგრძნობდი, ჰაერს ხარბად ვყლაპავდი. სურათის დასასრულმა საერთოდ დამამუნჯა. ჩაკეტილ სივრცეში სიკვდილის წარმოდგენაზე ახლაც კი ჟრუანტელი მივლის. აი, უსასრულო სივრცეში გარდაცვალება კი მეტად საინტერესო გახლდათ ჩემთვის.

კუარონმა ამჯერად  გათვლა ჯორჯ კლუნისა და სანდრა ბალოკის სახელებზე გააკეთა. პოსტერზე ვარსკვლავური სახელებიც ასევე კარგად იყიდება. აღნიშნულს ერთი-ორად მომგებიანს გახდის, თუ ფილმის დასახელებას 3D-საც მივუმატებთ.

grav_rerls_blog_1000x1481 (1)

ამჯერადაც ასე მოხდა. ვინც აღნიშნული ნამუშევარი ამგვარ ფორმატში იხილა, იმედგაცრუებული არ დარჩენილა, როგორც ამბობენ. ამიტომაც, ცოტა არ იყოს მიჭირს სრულად შევაფასო ნამუშევარი. ტექნიკური მხარე მნიშვნელოვანია, მაგრამ რეჟისორმა დაივიწყა უმთავრესი, ფილმს სიღრმე არ მისცა. “შეიძლება არც დავიწყნიაო”, მომედავება მავანი. “ამგვარ სურათში არც უნდა ეძებდე ფილოსოფიურ კითხვებზე პასუხსო”, მეტყვიან. მართალნიც იქნებიან. ალფონსო კუარონი არაა ის კაცი, ვისი გონებაც ამგვარ სირთულეს შეეჭიდება. მცდელობა ჰქონდა, და არცთუ ცუდი, მაგრამ თითქოს მარილი დააკლო. არაა გამორიცხული, რომ მხოლოდ კომერციაზე გააკეთა გათვლა. Happy End-ზე მოთხოვნილება ხომ სინემის გაჩენის დღიდან არის.

არ დავუკარგავ, მცდელობა “გრავიტაციაშიც” დავინახე. რეჟისორმა მოინდომა ერთი ადამიანის დრამა წარმოეჩინა მსოფლიო მნიშვნელობის მოვლენად. თავისებური “გზაც” დაგვანახა, თითქოს. იმედის სხივის შენარჩუნებას ამჯერადაც რელიგიური სიმბოლიკით და მულტიკულტური ერთიანობით ეცადა, მაგრამ ეს იმდენად გამაღიზიანებელი და ამავდროულად ყალბი იყო, რომ სიცილად არ მეყო. ადამიანის ხელახლა დაბადების ჩვენებაც  ერთგვარად უფერული ჩანდა მისი წინა ნაშრომის ფონზე.

სამწუხაროდ, “გრავიტაცია” კინოთეატრში არ მინახავს. ამიტომაც, უკმარისობის და ამავდროულად გაურკვევლობის განცდა მაქვს. მიჭირს მივხვდე, რა უნდა ამ ფილმს “ოსკარის” ნომინანტ ნამუშევრებს შორის. ვცდილობ ახსნა მოვუძებნო ამ ფაქტს და იმ აზრამდე მივდივარ, რომ ტექნიკური თვალსაზრისით ფილმი საოცრად ძლიერია. ოპერატორის არჩევა კუარონს არ ეშლება, დამტკიცებული ფაქტია. კომპიუტერული გრაფიკაც საკმაოდ დახვეწილი და მომხიბვლელი ჩანდა. მოკლედ, ბევრი რომ არ გავაგრძელო, არ იყო ეს სახლის პირობებში სანახავი ფილმი.

ვფიქრობ, ეს ის მომენტია, როდესაც მხატვრული სურათი აუცილებლად კინოეკრანზე, შესაბამისი აღჭურვილობით უნდა ნახო. უნდა განიცადო უწონადობაში ლევიტაცია, თავბრუსხვევა და თირკმელზედა ჯირკვალიც აიძულო, ადრენალინის შემცველობა მაღლა ასწიოს სისხლში. სხვა მხრივ აღნიშნულ ნამუშევარს, პირადად ჩემთვის, ფასი არ გააჩნია. იგი მხოლოდ თვალს ახარებს და გონებას არაფერს უტოვებს საზრდოდ. ზოგჯერ ესეც კი საჭიროა. განსაკუთრებულ შემთხვევებში, რაოდენ უცნაურადაც არ უნდა გეჩვენოთ ჩემი პათეტიკა, აუცილებელიც კი.

დასასრულს, ცოტაოდენი ფიზიკა: გრავიტაცია მატერიალურ სხეულებს შორის უნივერსალური და ყველაზე სუსტი ურთიერთქმედება გახლავთ

ცოტა რამ თანამედროვე თურქულ არტ-კინოზე

სტანდარტული

ჩემი გაცნობა თანამედროვე თანამედროვე თურქულ კინოსთან ბიაფის საშუალებით მოხდა. 2012 წელს განვლილი წლის კინოფესტივალის მხატვრული ფილმების სექციის მონაწილე ნამუშევრებს ვნახულობდი. სელიმ გიუნეშის სადებიუტო სურათი, „თოვლივით თეთრი“, სწორედ მაშინ ვნახე.

მის შესახებ ემოციები კი პოსტის სახით სახით გადმოვეცი. მაშინ ჩავფიქრდი, რომ ახალი საკბილო გამომიჩნდა არტ-ჰაუსში. არც შევმცდარვარ. შემდეგ ნური-ბილგე ჯეილანის ნამუშევრებს ჩავუჯექი, რომლის თითქმის ყველა ნამუშევარი კანის ფესტივალის საკონკურსო ფილმებს შორის ხვდებოდა. ამის შემდეგ, საბოლოოდ დავრწმუნდი, რომ ჩვენი მეზობელი ქვეყნის კინო სულაც არ ყოფილა ხელწამოსაკრავი რამ.

თანამედროვე თურქული კინო, თავისი განვითარებით, რატომღაც, მოზარდ ორგანიზმს მაგონებს, ყოველწლიურად რომ იზრდება, ყალიბდება, ფორმას იცლის, იხვეწება ერთგვარად.  თვალში საცემია თურქი რეჟისორების თხრობის სტილი, რომელსაც ძალიან ვამსგავსებ თანამედროვე სკანდინავიურ კინოს, განსაკუთრებით შვედურ არტ-ჰაუსს. ასევე მეტად მხიბლავს თურქული პეიზაჟები, ერთგვარად ბუნებრივად გამეფებული სიცარიელე კადრებში, ანდაც მინიმალისტური ხედვა გარემოსი. მოკლედ, რომ ვთქვა,  შემიყვარდა თურქული კინო და საკუთარ თავს მიზნადაც დავუსახე მისი უკეთ შესწავლა.

კარგად მახსოვს შარშანდელ ფესტივალზე ნაჩვენები “ერთხელ ანატოლიაში” და დარბაზის ორაზროვანი რეაქცია.

ნაწილი დაღალა რეჟისორის გაწელილმა თხრობის მანერამ, უწყვეტმა, თითქოს დაუსრულებელმა კადრებმა, რომლებიც მაყურებელს უთუოდ ბელა ტარს გაახსენებდა. მაშინ ბელა ტარიც სტუმრობდა ფესტივალს და მაყურებელს ნური-ბილგე ჯეილანთანაც შეეძლო გასაუბრება. ვინც შემოქმედის ფილმს ბოლომდე გაუძლო, ფრიად ნასიამოვნები დარჩა სანახაობით. სურათმა მათ დაფიქრების და რაღაც შეხედულებების გადახედვის მიზეზიც მისცა.

შარშანდელი ემოციები წლევანდელ ფესტივალზეც გადმომყვა. ამიტომაც იყო, რომ თურქულ ნამუშევარს, რეჟისორ ასლი ოზგეს ფილმს “მთელი ცხოვრება”, განსაკუთრებული ინტერესით ველოდი.

სურათის შესახებ მეგობარმა ბლოგერებმა უკვე დაწერეს, ამიტომაც იგივეს გამეორებით თავს არ შეგაწყენთ. უბრალოდ გადახედეთ მათ პოსტებს

ლიტერატორის ბლოგი- სიცოცხლის ბოლომდე

Crazy illusion- ფარული მესიჯები

ჰაგის ბლოგი- BIAFF – Lifelong

ჩემი მხრივ ვიტყვი, რომ  ნამუშევარმა იმედი არ გამიცრუა. ზუსტად ისეთი კინო იყო, როგორსაც ველოდი და როგორიც მე მიყვარს. მინიმალისტური, საოცრად მწირი დიალოგებით, სიტყვებს შორის მრავლისმეტყველი სიჩუმით და მეტად სახასიათო ვიზუალით. თითქოს რეჟისორმა თვით ცხოვრება გადმოიტანა კინოეკრანზე. აღნიშნულმა ფილმმა მაფიქრებინა, რომ ასევე საინტერესო იქნებოდა იეშიმ უსტაოღლუს “განსაწმენდელი (სადღაც შუაში)”

აღნიშნული სურათის ნახვა არ დამცალდა, სამწუხაროდ, თუმცა რაც ვიხილე, საკმარისი აღმოჩნდა, რომ ჩემი სიმპათია კიდევ უფრო გამემყარებინა თურქული კინოს მიმართ.

ბათუმის კინოფესტივალის ფარგლებში ასევე გაიმართა “ქართულ-თურქული კოპროდუქციის პლატფორმა”, რაც მეტად იმედის მომცემად მენიშნა ქართული კინოსათვის. ფაქტია, ჩვენ გვაქვს სასწავლი რაღაც თურქული კინოპროდუქციისგან, და დარწმუნებული ვარ, გვაქვს რაღაც ისეთი, რისი გაცემაც შეგვიძლია. სამომავლო თანამშრომლობა ფრიად სასარგებლო იქნება ჩვენთვის. იმედი მაქვს, თანამედროვე დამოუკიდებელი ქართული კინო, რომელიც ახლა დგამს პირველ ნაბიჯებს,  მოახერხებს განვითარდეს ეტაპობრივად. ეგებ, ამგვარი თანამშრომლობის მერე მაინც იმატოს ხარისხიანმა, არტ-კინოპროდუქციამ სამამულო სინემაში.

"გაუცხოება" ნური-ბილგე ჯეილანი

“გაუცხოება”
ნური-ბილგე ჯეილანი

“არა, მეგობარო!”, ანუ მოკითხვა დაკარგულ თაობას

სტანდარტული

არა, მეგობარო, აქ უარესია,

აქ გაიფანტება იმედი, ნიჭი.

აქ ქრება ოცნება, ოცნება – მესია,

ღვინით და თუთუნით სიმშვიდეს ვიმკით.

 

თუნდაც ამ ერთ სტროფში ჩაეტევა მთელი 90-იანების ახალგაზრდობის ცხოვრება…

„არა, მეგობარო!“ გიო მგელაძის სადებიუტო ნამუშევარი გახლავთ. ფილმში მთავარი როლი ლევან აბაშიძემ შეასრულა. აღნიშნული მცირე როლი მსახიობისთვის უკანასკნელი აღმოჩნდა. ფილმზე მუშაობის პროცესში ლევანი აფხაზეთის ომში წავიდა, სადაც დაიღუპა კიდეც. ერთგვარად საკრალური გახლდათ მისი თამაში და მთლიანად აღნიშნული სურათი მსახიობისათვის.

ლევან აბაშიძე

ლევან აბაშიძე

საინტერესო ფაქტია, რომ რეჟისორმა ფილმზე მუშაობა 1993 წელს დაიწყო. მისასალმებელია ამგვარი ენთუზიაზმი, იმის გათვალისწინებით, რაც მაშინ „ქვეყანაში“ ტრიალებდა. ეს ბრჭყალები შემთხვევითი შეცდომა არ გეგონოთ. ძნელია 90-იანების დასაწყისის საქართველოს ქვეყანა უწოდო. ალბათ, ახალგაზრდა შემოქმედს ძალა არ ეყო ჩუმად დარჩენილიყო, როგორღაც მაინც უნდა გამოხმაურებოდა იმ ჭაობს, სადაც უწევდა ცხოვრება.

მგელაძის ნაშრომი იმითაც გამორჩეულია, რომ რეჟისორმა მოახერხა და გადმოსცა საკუთარ ნამუშევარში ახალგაზრდა თაობის მთელი ტკივილი, ის უძლურება და უძრაობა, რაც გამეფებული გახლდათ ირგვლივ.  ზედმეტად რეალურად და მტკივნეულად გადმოსცა ის ძირითადი, თვალშისაცემი პრობლემები, რაც სოციუმში ტრიალებდა. ყოველივე ამის ფონზე, მან დახატა ადამიანი, რომლის არსებაშიც საბოლოოდ მშვიდობის საწყისი იმარჯვებს.

აღნიშნული სურათის ხილვის შემდეგ, მთელი ტრაგიზმით აღიქვამ თაობის ტკივილს. იმ უმოწყალო გარემოს, რომელმაც რომანტიზმის ნიღბით მრავალი ახალგაზრდა მოხიბლა და საბოლოოდ შეიწირა კიდეც. 20 წლის შემდეგაც კი, ფილმის ნახვისას შეუძლებელია ემოციებს გაექცეთ და არ ჩაფიქრდეთ იმ უსამართლობაზე, რასაც ეპოქის ულმობელი ზემოქმედება ჰქვია.

ხშირად ვფიქრობ, რომ ვერც ჩვენმა და ვერც ჩვენზე უფროსმა თაობამ ვერ მოახერხა 90-იანების პერიოდის მთელი ტრაგიკულობის გაანალიზება, ჯერ კიდევ ვერ გამოვიდა იმდროინდელი კრიმინალური რომანტიზმის ილუზიიდან. თუმცა, არც მიკვირს. ჩვენ ხომ ჯერ საბჭოთა წითელი ურჩხულის დამღა არ მოგვიცილებია ტვინიდან.

ერთი ადამიანის ტრაგედია, რომელიც სიმბოლურად განასახიერებს მთლიანი თაობის ტკივილს- ამგვარი ახსნაც შეიძლება მოვუძებნოთ ფილმს. სურათს განსაკუთრებულ ხიბლს ირაკლი ჩარკვიანის შესრულებაც მატებს.

აღნიშნული მოკლემეტრაჟიანი სურათის ჩვენება ბათუმის საერთაშორისო კინოფესტივალზე შედგა. ფესტივალმა ერთგვარად პატივი მიაგო ლევან აბაშიძის ხსოვნას, რომელსაც წელს 50 წელი შეუსრულდებოდა. დარბაზში მყოფ მაყურებელთა საშუალო ასაკი 30 წელს აღემატებოდა, თუმცა მე მათში რაიმე განსაკუთრებული ემოცია არ დამინახავს… საწყენია ერთგვარად…