Category Archives: მედიცინა

24

სტანდარტული

გაღვიძება. სიგარეტი. ცივი წყალი სახეზე. ყავის დრო არ არის.

მარშუტკა. ზარი მობილურზე. “ა, 5 წუთში მანდ ვარ!”

სიგარეტი. გასახდელი. სამუშაო ფორმა.

მიმღები. ქირურგიული განყოფილება. საოპერაციო.

პაციენტების შეხვევა. ავადმყოფის ისტორია გასასწორებლად.

ფორმა 100. კურსუსი. გაწერის ეპიკრიზი.

საოპერაციო. თბილი წყალი ხელებზე. ცივი სტერილიუმი.

სკალპელი. პირველი სისხლი. დამწვარი ცხიმის სუნი.

ნაწლავები. სისხლი. ბევრი სისხლი. “ჭიმავს!”

აბრეშუმის ძაფით გაჭრილი თითები. “იგლაძერჟაწელი”. მაკმილან–დონატის ნაკერი.

ჰისტოლოგიური კვლევის ფურცელი. ოპერაციის პროტოკოლი. პოსტოპერაციული პალატა.

სიგარეტი. ქირურგიული განყოფილება. მიმღები.

გასინჯვის ფურცელი. ანალიზების პასუხი. დანიშნულება.

ავადმყოფის ისტორია გასასწორებლად. ფორმა 100. კურსუსი. გაწერის ეპიკრიზი.

პალატა. “როგორ გრძნობთ თავს?”

ცივი ბუტერბროდი. ყავა. სიგარეტი.

ავადმყოფის ისტორია. ფორმა 100. კურსუსი.

პალატა. პაციენტების შეხვევა. “ცოტა გეტკინება”

მიმღები. ნაკერების მოხსნა. “ჯანმრთელობას გისურვებ!”

გასახდელი. ადამიანური ტანსაცმელი. ყურსასმენები.

მარშუტკა. სახლი. სიგარეტი.

კონდრატენკოს “გადაუდებელი ქირურგია”. ნაღვლკენჭოვანი დაავადების დიფერენციალური დიაგნოსტიკა ზეპირად.

ნეტერის ანატომიის გადაფურცვლა. ვირზუნგი და სანტორინი.

ბიჭები. ლუდი. ბევრი ლუდი. მიწისთხილი. სიგარეტი. მორიგეობების განხილვა. “ჟიზნენი” საუბრები სამზარეულოში

Facebook. Twitter.

ცხელი წყალი მთელ სხეულზე. წვერის გაპარსვა ხვალ დილისთვის (არ უნდა დამავიწყდეს!)

გაღვიძება. სიგარეტი. ცივი წყალი სახეზე. ყავის დრო არ არის.

Fitter Happier

ამბავი სიცოცხლისთვის მებრძოლი მეცნიერისა

სტანდარტული

მესამე კურსი ახალი დაწყებული გვქონდა. პათოლოგიური ფიზიოლოგიის კურაციას გავდიოდით. ერთგვარად ახალი ხილი იყო ჩვენთვის ეს ყოველივე. მაღლივის “ბიოლოგიების” შემდეგ პირველად მოგვიწია “ქალაქად” გასვლა. ამ მეტად საინტერესო საგანს “არამიანცის” კლინიკის ეზოში გავდიოდით, ერთ უღიმღამო ორსართულიან შენობაში. მედიკებს ერთი უცნაური ჩვევა გვაქვს. ლექტორის სახელებს არ ვიმახსოვრებთ. “აი, ის ლექტორი, ამა და ამ საგანს რომ გვასწავლიდა”- ამგვარად ვიხსენებთ ხოლმე ხალხს.

ლექციის დაწყების მოლოდინში მეორე სართულის დერეფანში ვლაზღანდარობდით ბიჭები. მძიმე ნაბიჯების ხმა მისწვდა ჩემ ყურს. ყურადღება არ მიმიქცევია. დიდი ამბავი, რამდენი ადამიანი ამოივლის ხოლმე კიბეებს? ეს განსაკუთრებული შემთხვევა გახლდათ. კიბეები ამოათავა და მზერა მოგვავლო მაღალმა, ახოვანმა კაცმა. სქელი, ხშირი წვერ-ულვაში უფარავდა სახეს. დიდრონი სათვალეების მინიდან მომზირალი თვალებიდან წამოსული სხივი რენტგენის სხივივით ატარებდა სხეულში. მომენტალურად ყველანი გავჩუმდით. რატომ? ვერავინ იტყვის! არც არაფერს ვაშავებდით, კაცმა რომ თქვას.

-ვინ არის?- ჩუმად ვკითხე გვერდით მდგომ კურსელს

-კოტე ჰქვია. ლექტორია…

კონსტანტინე ჭიჭინაძე

ასე შევხვდი პირველად ბატონ კონსტანტინე ჭიჭინაძეს და ამ მოგონებას ვერ ამოშლის მეხსიერებიდან ვერაფერი. მსგავსი ქარიზმა ერთეულ ადამიანს დაჰყვებათ ხოლმე.

მოგვიანებით ბატონმა კოტემ ლექციაც წაუკითხა კურსს. მე იმ დღეს არ ვყოფილვარ. მეორე დღეს კი ლეგენდასავით ვისმენდი ლექციის შინაარსს. “იცი, რა ჩაატარა?”- მსგავსი ეპითეტი ბიჭებისგან უდიდესი შეფასებაა ლექტორისათვის. ჩვენი კრიტერიუმით, რათქმაუნდა! მეც მშურდა მათი, ვინც ლექციას დაესწრო და იმ იმედით მივდიოდი ყოველდღე, რომ ბატონი კოტე კიდევ წაგვიკითხავდა რამეს. სამწუხაროდ, ისე ჩავათავეთ პათოლოგიური ფიზიოლოგიის კურაცია, მე მისი ლექციის მსმენელი ვერ გავხდი…

შემდეგ შეხვედრამდე წელიწადნახევარმა განვლო. შეიცვალნენ ლექტორები… ბევრმა წყალმა ჩაიარა, რომ იტყვიან, მაგრამ  კვლავ გაიჟღერებდა ხოლმე კოტე ჭიჭინაძის სახელი და მისი ფრაზები სამეგობროში. თითქმის სტენოგრაფიული სიზუსტით ახსოვდათ ბიჭებს მისი სიტყვები.

ასე გაგრძელდა მანამ, სანამ არ მოაწია 2011 წლის ზაფხულმა. მეოთხე კურსს ვხურავდით. მეტად უცანური საგანი გვქონდა ცხრილში: “ადამიანის ადაპტაციის ქცევითი, ფსიქოლოგიური, ფიზიოლოგიური, ბიოქიმიური და პათოფიზიოლოგიური მექანიზმები”. ვერც არსი გავიგე აღნიშნული საგნის და ვერც მის კავშირს მივხვდი მედიცინასთან, მაგრამ ჩემი ფორიაქი მას შემდეგ შეწყდა, რაც მითხრეს, რომ აღნიშნულ კურაციას ბატონი კონსტანტინე ჭიჭინაძე გაუძღვებოდა. და მეც ვიყავი მოლოდინში, სანამ პირველი ლექცია მოაწევდა.

ამჯერად, დიღომში, ყოფილი მორფოლოგიური ინსტიტუტის შენობაში, გვიტარდებოდა ლექციები. ბატონმა კოტემ სია ამოიკითხა. პირველი, რამაც გაკვირვება გამოიწვია ჩემში, ეს იყო ამ ადამიანის განსწავლულობა თითოეული გვარის წარმომავლობაში, საქართველოს კუთხეების ადათ-წესებსა  და დამახასიათებელი თავისებურებებში. მეორე- ეს გახლდათ საოცარი სახეცვლილება. ჩემს წარმოსახვაში ამ ადამიანის ხატება მეტად მკაცრ, ულმობელ ლექტორთან ასოცირდებოდა, მაგრამ საოცრად შევცდი… საკმარისი იყო მისი ხმის გაგმონება, რომ ჩემს წინაშე გაჩნდა საოცრად კეთილი, ენთუზიაზმით აღსავსე ადამიანი, რომელიც მოხარული გახლდათ საკუთარი ცოდნა ახალგაზრდებისათვის გაეზიარებინა.

რაც შეეხება საკუთრივ ლექციას… მისეული თხრობის მანერა გასაოცარია, უბრალოდ დამამუნჯებელი. ისე ყვება საკითხს, რომ იძულებულს გხდის უსმინო, ყური მიადევნო მის საუბარს. განა იმიტომ, რომ უცებ გკითხავს: “აბა რა ვთქვიო”, ლექტორების უმრავლესობას რომ ჩვევია. არა, იმდენად ჩამთრევია მისი საუბრის სტილი და გადმოცემა, რომ ყველაზე მოსაწყენ თემაზეც კი რომ იყოს საუბარი, უტყვად მოუსმენ ამ ადამიანს. არ გღლის, დაძინების საშუალებას არ გაძლევს ლექციის მიმდიანარეობისას, ხელში ჰყავს აუდიტორია და ამ ყოველივეს ისე ახერხებს, რომ ერთხელაც კი არ აუმაღლებს ხმას. სტუდენტებთან პოლემიკაში შესვლა სიამოვნებდა, რადგან იცოდა, რომ ყოველთვის გამარჯვებული გამოვიდოდა კამათიდან. მსგავსი არგუმენტირებული, ლოგიკური, ღრმა მსჯელობის წინაშე უსუსურნი ვიყავით ბავშვები. ისე, ახლა ბატონ კოტესთან კამათი დიდ სიამოვნებას მომანიჭებდა და ბევრს მასწავლიდა ნამდვილად.

ბატონი კოტე და იუმორი… ამაზე ცალკე წიგნი შეიძლება დაიწეროს. მე არ მეგულება ადამიანი საქართველოში, მასზე უკეთ რომ ფლობდეს შავ იუმორს. უბრალოდ, მეფეა ამ საკითხში. მის ლექციებამდე მსგავსი სახის ხუმრობებს წარბაწეული ვუსმენდი. მომკალით და არ მეცინობოდა ამ ყოველივეზე. ჭიჭინაძის ლექციების შემდეგ შავ იუმორი ჩემ სისუსტედ იქცა და ვინ კი ახლოს მიცნობს, იცის, ისეთ რამეზეც კი შემიძლია სიცილით მოვკვდე, ადამიანს რომ მთხრობელის მკვლელობისკენ უბიძგებს. განსაკუთრებული, რაც ბატონ კოტეს ჰქონდა, ეს იყო თვითირონია, რაც მეტად იშვიათია დღევანდელობაში. “ჩეჩენი ვარო!”- ღიმილით იტყოდა და მართლაც გაგეცინებოდა მისი წვერ-ულვაშის შემხედვარეს. ჩეჩენ “ბოევიკს” ჩამოჰგავდა მართლაც იერით.

მოკლედ რომ ითქვას, იმდენი მოახერხა ამ ადამიანმა, რომ მისი პერსონის სიყვარულით მეგობარმა ყალბი Facebook-გვერდიც გააკეთა, სადაც ბატონი კოტეს სახელით მისივე ფრთიანი ფრაზებით დაგვეცემოდა ხოლმე თავს. ეს ყოველივე არ გახლდათ არანაირად შეურაცმყოფელი არც ბატონი კოტეს პიროვნებისთვის და არც ჩვენთვის. უბრალოდ, ამგვარად ვმხიარულობდით, ვიხსენებდით მეტად შთამბეჭდავ ადამიანს.

მოგვიანებით მისი მონოგრაფიის სატიტულო გვერდის სურათი გავრცელდა. “აგრესია”– ასე ჰქვია ბატონი კოტეს ნაშრომს. ჩვენც ვხუმრობდით, საცდელ ბაჭიებად ვიქეცით, ჩვენ აგრესიას აკვირდებოდა ჭიჭინაძე და ახლა წიგნად გამოსცათქო

agresia-500x500

რამდენიმე კვირის წინ ინფორმაციას წავაწყდი მედიკოს კურსელებს შორის, ბატონი კოტე ავად არისო. არ დავიჯერე. ვინმე გაბრაზებული სტუდენტი მოიგონებდა რამესმეთქი,  მეგობრებს ვუმტკიცებდი და თავს ვაჯერებდი. არ ყოფილა ეს ყოველივე ხუმრობა, სამწუხაროდ…

ბატონი კონსტანტინე ჭიჭინაძე ავადაა. მეტად მძიმე დიაგნოზი დაუსვეს ქართველ მეცნიერს: მწვავე ლეიკემია (ძვლის ტვინის ავთვისებიანი სიმსივნე, უფრო გასაგებად რომ ვთქვათ) ფაქტი სახეზეა და მისი შეცვლა ჩვენ არ შეგვიძლია, მაგრამ რაც ჩვენს ხელთაა, ეს არის დახმარება, უბრალოდ ერთი ზარით, ერთი გაღებული ლარით, რათა მოხერხდეს და შეგროვდეს საკმარისი თანხა მკურნალობისათვის, რომელიც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ამ გასაოცარი მეცნიერესათვის.

მე თქვენთვის არაფერი მითხოვნია ამ ბლოგის არსებობის 2 წლის მანძილზე. ამჟამად, გავკადნიერდები, და გთხოვთ, ნუ დაიზარებთ, ნუ დაინანებთ და უბრალოდ დარეკეთ 09 01900 901.

გადაარჩინე სიცოცხლე

ავტორი: ელენე ფასური, ალექსანდრე ასათიანი

გაიღეთ მცირედი ძვირფასი სიცოცხლის გადასარჩენად. ვისაც ლარზე მეტის გაღება არ გენანებათ, აქვეა ბანკის ანგარიში:

მიმღები ბანკი: ს.ს. “რესპუბლიკა”
ბანკის BIC კოდი: REPLGE22
მიმღები: კონსტანტინე ჭიჭინაძე
მიმღების IBAN ანგარიშის ნომერი: GE66BR0000010390402357

მე მჯერა ჩემი ბლოგის მკითხველთა გულისხმიერების და მერწმუნეთ, ამაყი ვიქნები თითოეული თქვენგანით, ვინც გულთან მიიტანთ ამ ყოველივეს და დახმარებას არ დაიზარებთ!

დამატებითი ინფორმაციისათვის, ეწვიეთ Facebook-გვერდს:  ქართველი მეცნიერი კონსტანტინე ჭიჭინაძე

ერთი თვითმკვლელობის პორტრეტი- სუიციდამდელი პერიოდი

სტანდარტული

რამდენად ჭეშმარიტია მწერლის შემოქმედება,  ამას მკითხველი და დრო წყვეტს. გაცილებით საინტერესო კითხვაა, არის თუ არა შემოქმედება შემოქმედის შინაგანი სამყაროს ანარეკლი, ერთგვარი სარკე მის სულში ჩასახედად. ჭეშმარიტი ხელოვანი სრულებით განიცდის იმას, რაც შემდგომ ფურცელზე გადააქვს. ეს აუცილებელია, საჭიროა, რადგანაც წინააღმდეგ შემთხვევაში, ნაწარმოები უბრალოდ ფუჭი სიტყვათა რახარუხია, რომელიც მოკლებულია ყოველგვარ ემოციას, განცდას. კარგი მკითხველი კი ფარსს ადვილად გრძნობს.

ფანტაზიის უსაზღვრო უნარი საშუალებას აძლევს მწერალს საკუთარი თავი ნაწარმოების გმირის პოზიციაში დააყენოს. განიცადოს, სხეულის ყოველი უჯრედით შეიგრძნოს მის წინაშე დამდგარი პრობლემა, შემდგომ კი გამოსავლის ძებნას შეუდგეს… მაგრამ რა ხდება მაშინ, როცა ნაწარმოების მოქმედი გმირის წინ ერთადერთი გზა რჩება? გზა მოკვდინებისა, საკუთარი ხელით? იგი სუიციდს მიმართავს და უნებურად მწერალიც თავს იკლავს… საკუთარ ფანტაზიაში…

როგორ იკლავდა თავს იაპონელი მწერალი, რიუნოსკე აკუტაგავა, წიგნის ფურცლებზე და რეალურ ცხოვრებაში…

გაგრძელება- ერთი თვითმკვლელობის პორტრეტი- პრესუიციდური პერიოდი

ryonusuke

***

სანამ შემოქმედის ნაწარმოებთა ქრონოლოგიურ ანალიზს მივყოფ ხელს, მცირეოდენი ინფორმაცია ფსიქიატრიიდან.

სუიციდალური ქმედების დინამიკაში გამოყოფენ პერიოდებს: სუიციდამდელი პერიოდი, პრესუიციდალური პერიოდი და საკუთრივ სუიციდი. პრესუიციდული პერიოდი შეიძლება იყოს მწვავე (რამდენიმე წუთის ხანგრძლივობის) და ქრონიკული (რამდენიმე თვის ხანგრძლივობის)  სუიციდის აქტი სუიციდამდელი და პრესუიციდური პერიოდების აუცილებელ გაგრძელებას არ წარმოადგენს.

***

აკუტაგავას მთლიან შემოქმედებას თუ გადავავლებთ თვალს, ყურადღებას მიიპყრობს ის ფაქტი, რომ მისი ნოველები ყოველთვის ერთგვარი სევდით არის განმსჭვალული. მსგავს დეპრესიულ განწყობაზე და აღნიშნული კაეშანის მიზეზებზე მოგვიანებით ვისაუბრებთ. ამჟამად, სრულიად სხვა რამეს მინდა მივაპყრო თქვენი ყურადღება. შევეცდები, ამ კონკრეტული თვითმკვლელობის დინამიკის კლინიკური ნიშნები ამოვიცნო და წარმოვაჩინო მწერლის შემოქმედებაში.

***

სუიციდამდელ პერიოდში აღინიშნება მარტოსულობის განცდა, ანჰედონია (სიხარულის განცდის გაქრობა), ცხოვრებისეული წარუმატებლობის განცდა, შემოქმედებით საქმიანობაში სიკვდილის თემის წინ წამოწევა.

ზოგადად, სიკვდილის თემას აკუტაგავას ადრეულ ნაწარმოებებშიც ვხვდებით, მაგრამ მას ძირითადად მორალურ- ტრადიციული დატვირთვა გააჩნია და მოქმედ პერსონაჟთა შინაგან სამყაროსთან მჭიდრო კავშირშია (სანემონის დანაშაული წყარო: litklubi.ge) ყურადსაღებ ფაქტად მეჩვენა, მისი 1923 წლის დეკემბრით დათარიღებული მოთხრობა, „მიწის ნაგლეჯი“. ნაწარმოებში აღწერილია უკაცოდ დარჩენილი  ოჯახის რთული ყოფა და ამ ფონზე  რძალ-დედამთილური ურთიერთობა. მძიმე ფიზიკური შრომა მოხუც დედამთილს ძალას არმევს და ერთგვარად აიძულებს მას სიკვდილზე იოცნებოს.

ის ნათლად მიხვდა ერთს: რამდენიც არ უნდა ეცადოს, მოსვენებას ვერ ჰპოვებდა, სანამ სამუდამოდ არ დახუჭავდა თვალებს

სუიციდამდელი პერიოდის ათვლის წერტილად მწერლის შემოქმედებაში სწორედ ეს ნოველა მივიჩნიე. შემდგომში გამოქვეყნებულ ნაწარმოებებში სიკვდილის, დაღლილობის და ცხოვრების გაუსაძლისობის თემები უფრო და უფრო წინა პლანზე იწევს.

საოცრად მძიმე და სულისშემძვრელი გამოდგა მისი მოთხრობა „სიცივე“, რომელიც 1924 წლის აპრილში იწერება. მწერალი  მაღალმხატვრულობით აღწერს მატარებლის რელსებში ჩავარდნილი კონტროლიორის გვამიდან მომდინარე სიხლს. ამ ყოველივეს იმდენად საოცრად ახერხებს მწერალი, რომ შეუძლებელია ძრწოლამ არ აგიტანოთ… სიკვდილის ძრწოლამ…

მკვეთრი, ალისფერი ლაქა, ცივად მოელვარე რკინაზე, წამის გაელვებაში დაღივით დააჩნდა მის სულს. ამასთან ერთად, სისხლს მსუბუქი ორთქლიც ასდიოდა

აღნიშნულმა მოთხრობამ დამაფიქრა, რომ მწერალი სიკვდილის ესთეტიურ მხარეზე ჩაფიქრდა, რაც შემდგომში მის მიერვე არჩეულ თვითმკვლელობის მეთოდშიც გამოიხატა.

„სიცივის“ კვალდაკვალ, აპრილშივე იწერება მოთხრობა „წერილის ნაგლეჯი“. ნაწარმოებში შემოქმედი გადმოგვცემს  ნაპოვნი წერილის ფრაგმენტს, სადაც მისსავე შემოქმედების განსჯას ცდლობს ხელნაწერის ავტორი. რამდენად რეალურია აღნიშნული, რთული სათქმელია. საუბარი მაქვს წერილის პოვნის ფაქტზე, მაგრამ მის მიმართ გამოთქმული კრიტიკა, დიდის ალბათობით შესაძლოა აკუტაგავას კალამსვე ეკუთვნოდეს.

მაგრამ, როდესაც რიუნოსკე აკუტაგავა წავიკითხე- აი, სულელი!

საყურადღებოა ის ემოცია, რაც ნაწარმოების ბოლო წინადადებაშია ჩადებული და ნათლად მიგვანიშნების მწერლის შინაგან განცდებზე:

‘წერილის ნაგლეჯი ღრმად ჩავჩარე მაგიდის უჯრაში. იქ, სხვა ძველ წერილებთან ერთად, ყვითლდება და უფერულდბა ჩემი ოცნებები“

აქ ნათლად ვხედავთ სევდას, სინანულს, ცხოვრებაში ხელმოცარულობის განცდას, რომელსაც აკუტაგავას გონება მოუცავს.

1925 წლის იანვარში იწერება მოთხრობა „ცხენის ფეხები“, რომელიც იმითაც არის საინტერესო, რომ მასში დეტალურად არის აღწერილი დეპერსონალიზაციის კლინიკური სურათი, რასაც მოგვიანებით უფრო დეტალურად განვიხილავთ აკუტაგავას თვითმკვლელობის ორგანული მიზეზების ძიებისას. ჩემი ყურადღება მიიქცია მთავარი პერსონაჟის ცხოვრების ერთ წინადადებაში შეფასებამ

ჩვეულებრივი და უფერული- ასე განსაზღვრავდით მის პიროვნებას. ასეთივე გახლდათ მისივე ცხოვრებაც.

მსგავსი დეპრესიული ტიპის შეფასება თითქოს მისსავე ცხოვრებას აღწერს, გაუფერულებულს, სიხარულ დაკარგულს. მოვლენებს წინ გავუსწრებ და მოვიყვან ერთ პატარა ნაწყვეტს სიკვდილის წინ დაწერილი ავტობიოგრაფიული მოთხრობიდან – „ცხოვრება იდიოტისა“ (წყარო: burusi.wordpress.com)

იგი იყნოსავდა ჩვილის სუნს, თაგვისას რომ ჰგავდა და უნებლიეთ მწარე ფიქრები ეძალებოდა:
“რისთვის დაიბადა ამ ტანჯვა-ურვით სავსე ქვეყანაზე? ბედმა რად არგუნა მამად ჩემისთანა კაცი?”.
და ეს იყო პირველი ბიჭი, მისმა ცოლმა რომ შვა.

ნათლად იგრძნობა, რომ ანჰედონია მძლავრად გამჯდარა მწერლის შინაგან სამყაროში და მთლიანად მოუცვია მისი პიროვნება. ამიტომაცაა, რომ დადებითი ემოციების ნაცვლად, ეს სასიხარულო ამბავი მასში მხოლოდ დეპრესიული ტიპის ბოდვით აზრებს იწვევს.

1925 წელს დაწერილ მოთხრობაში „წერილი კურორტიდან“ მწერლის ფანტაზიაში, მის აზრებში პირველად ჩნდება თვითმკვლელობის, როგორც ცხოვრებასთან ანგარიშის გასწორების საკითხი. აღნიშნული მოთხრობა შემიძლია მივიჩნიო სუიციდის დინამიკის მორიგ საფეხურზე, პრესუიციდალურ პერიოდზე, გადასვლად, რომლის შესახებაც დაწვრილებით შემდეგ პოსტში ვისაუბრებ.

კინოს გავლენა ადამიანის ფსიქიკაზე

სტანდარტული

„თუკი გექნებათ კარგი ქრონიკა, სერიოზული და საგანმანათლებლო სურათები, არაუშავს, მაყურებლი მოსაზიდად რაიმე უსარგებლო ფილმიც რომ აჩვენოთ… რათქმაუნდა, ცენზურა მაინც საჭიროა. კონტრევოლუციური და უზნეო ფილმები არ უნდა დავუშვათ“

ვლადიმერ  ლენინი

***

რა ძალა გააჩნია კინოს და რა ზემოქმედების მოხდენის უნარი შესწევს მას ადამიანის ფსიქიკაზე? რით ემსგავსება მეოცე საუკუნის პირველი ნახევრის პროპაგანდისტული კინო თანამედროვეობის ხანის ფილმებს? რა ზიანის მოტანა შეუძლია სინემას? მოვყვეთ ქრონოლოგიურად.

***

საკუთარი იდეოლოგიის გასატარებლად, ევროპული სახელმწიფოები კინოს გამოყენებას მეოცე საუკუნის ათიანი წლებიდან იწყებენ. 1920-იან წლების დასაწყისში კი კინემატოგრაფი მასაზე მოქმედების მძლავრ იარაღად ყალიბდება.

1922 წელს ლენინი იტყვის, რომ „კინო ყველაზე მნიშვნელოვანი ხელოვნებაა.“ მისი სიტყვები განსაზღვრავს შემდგომი ათწლეულების განმავლობაში საბჭოთა კინემატოგრაფის განვითარების კალაპოტს.

პროლეტარიატის კულტურული განვითარებისათვის ბრძოლაში უხმო, მოძრავი სურათები მოწინავე რიგებს იკავებენ.

პროპაგანდისტული კინო შეიძლება ორ ძირითად მიმდინარეობად დავყოთ: პოლიტიკური და საზოგადოებრივი პროპაგანდა. საზოგადოებრივი პროპაგანდა ნათლად წარმოაჩენდა ყოფით პრობლემებს: გაჭირვება, ჰიგიენის მნიშვნელობა, სოფლის მეურნეობის განვითარების სირთულეები. თავისი არსით, ამგვარი პროპაგანდა ხელს უწყობდა ადამიანის თვითშეგნების ამაღლებას და იგი არანაირ საფრთხეს არ შეიცავდა.

რაც შეეხება პოლიტიკურ პროპაგანდას. ამ მხრივ გამოსაყოფია კინოს თეორეტიკოსის, საბჭოთა კინოს სულისჩამდგმელი სერგეი ეიზენშტეინის ადრეული ნამუშევრები.

„გაფიცვა“

„ჯავშნოსანი „პოტიომკინი“

„ოქტომბერი“

აღნიშნული სურათები ამდენი წლის შემდეგაც კი მაყურებელში აგრესიას იწვევს. საოცრად გადმოცემულ ეკრანულ სისასტიკეს რეალობა უდევს საფუძვლად, რასაც რეჟისორი ბურჟუაზიას, „თეთრ ინტელიგენციას“ აბრალებს. შეიძლება ითქვას, იგი პროპაგანდას უწევს ადამიანთა ამ ჯგუფზე ძალადობრივ ქმედებებს, რაც იმდროინდელ მოქალაქეებში, იმდროინდელი ემოციური ფონის გათვალისწინებით, უცილობელ აგრესიას გამოიწვევდა. სამწუხაროდ, მსგავსი ფაქტების მოძიება ვერ ხერხდება, რადგანაც საბჭოთა სისტემა ამის გამოაშკარავებას არ დაუშვებდა.

***

პოლიტიკური, აგრესიული პროპაგანდის და ადამიანთა ფსიქიკაზე ზემოქმედების კლასიკურ მაგალითად შეიძლება მივიჩნიოთ ფაშისტური პროპაგანდა და მისი ფლაგმანი, ლენი რიფენშტალი. მისი ფილმები,  „რწმენის გამარჯვება“,  „ვერმახტის თავისუფლების დღე“, საოცარი პათოსით არის გაჯერებული და მაყურებელს უეჭველად პატრიოტულ განწყობაზე დააყენებდა, ჯარისკაცებს საკუთარ თავში თვითდაჯერებულობას მოუმატებდა, უბრალო მოქალაქეებს კი ნაცისტური პარტიისადმი სიმპატიით განმსჭვალავდა.

„რწმენის გამარჯვება“

„ვერმახტის თავისუფლების დღე“

მისი ფილმი, „სურვილის ტრიუმფი“, არის ოდა, მიმართული ჰიტლერის პიროვნების კულტის შესაქმნელად.

სურათი იმგვარად არის გადაღებული, რომ ახლაც კი, რომ არ ვიცოდეთ ფიურერის ნამდვილი სახე, მის მიართ სიმპატიით განმსჭვალავდა მაყურებელს. არაფერს ვამბობ იმაზე, თუ როგორ იმოქმედებდა სურათი ნაცისტ ჯარისკაცებზე და მოქალაქეებზე. ფაქტია, რომ კინოს სისხლიანი რეჟიმები მასაზე მოქმედების იარაღად იყენებდნენ. ადამიანთა გონებაში ნერგავდა იდეას, რომ ყველაზე მაღლა იდგნენ განვითარებით და მსოფლიო ბატონობისათვის ყველას დამონება, ან უკეთესი, ამოწყვეტა, გამართლებული აზრი გახლდათ.

***

1971 წელს გამუსულმა, სტენლი კუბრიკის „მექანიკურმა ფორთოხალმა“ (ენტონი ბერჯესის იმავე სახელწოდების წიგნის ეკრანიზაცია) გამოიწვია შოკი. ფილმის მთავარი მოქმედი გმირის აგრესიული ქცევის გამშვები მექანიზმი გახლდათ ბეთჰოვენის მეცხრე სიმფონიის ჰანგები.

თვითონ ის ფაქტი, რომ წარმოჩენილი იყო მუსიკის გავლენა ადამიანის ფსიქიკაზე, აღნიშნულ სურათს უნიკალურს ხდის. საოცარია, მაგრამ იმის მაგივრად, რომ საზოგადოება დაფიქრებულიყო ძალადობის უაზრობაზე, ფილმმა პირიქით იმოქმედა. ბრიტანეთის მასშტაბით გაიზარდა ძალადობის შემთხვევები. ხშირად თავს ესხმოდნენ უსახლკაროებს, მათხოვრებს. აღნიშნულმა ფაქტმა ცხადყო, რაოდენ დიდი გავლენი მოხდენა შეუძლია მხატვრულ სურათს ადამიანის ფსიქიკაზე და რამდენად განაპირობებს მის ქცევას.

კადრი ფილმიდან "მექანიკური ფორთოხალი"

კადრი ფილმიდან “მექანიკური ფორთოხალი”

***

საბჭოთა კავშირის დასუსტებამ გამოიწვია ცენზურის შემცირება და ფართო მასებისთვის ხელმისაწვდომი გახდა ჰოლივუდური ბლოკბასტერები. ფილმებში ნაჩვენებმა ძალადობამ იმდენად იმოქმედა ახალგაზრდებზე, რომ მათ დაავიწყდათ, რომ სურათში მთავარი გმირი ხშირად ტყვიამიუკარებელია. ამის დასტურად შეიძლება მოვიყვანოთ აფხაზეთისა და სამაჩაბლოს კონფლიქტებისას დაფიქსირებული შემთხვევები, როცა ახალგაზრდა მეომრები, კინოს გავლენით, ივიწყებდნენ ელემენტარულ, დაუწერელ კანონებს: აქტიური ცეცხლისას სანგრის დატოვება სიკვდილის ტოლფასია. ხშირად ისინი ჯონ რემბოს მსგავსად იქცეოდნენ ბრძოლის ველზე, რასაც ფატალური შედეგები მოჰყვებოდა. კიდევ ერთი ფაქტი იმისა, რამდენად ძლიერ გავლენას ახდენს ეკრანზე ნანახი ადამიანის გონებაზე

***

1995 წელს გამოსული, სკოტ კალვერტის ფილმი „კალათბურთელის დღიურები“ 2 შემზარავი დანაშაულების მიზეზი გახდა. 1997 წელს ჰიტის სკოლაში მოსწავლემ ცეცხლი გაუხსნა თანაკლასელებს, 1999 წელს კი კოლუმბაინის სკოლაში ორმა სტუდენტმა ნამდვილი სასაკლაო მოაწყვეს. ორივე შემთხვევაში გამოძიებამ დაადგინა, რომ მსგავსი ქმედების იდეა დამნაშავეებმა სწორედ აღნიშნული ფილმიდან აიღეს, სადაც მთავარი მოქმედი გმირი წარმოიდგენს, თუ როგორ ხოცავს მასწავლებელსა და თანაკლასელებს.

2011 წელს ნორვეგიაში განხორციელებულ ტერორისტულ აქტს 77 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა. დამნაშავემ, ანდრეს ბერინგ ბრეივიკმა აღნიშნა, რომ აღნიშნული იდეა მას მიაწოდა ლარს ფონ ტრიერის ფილმმა, „დოგვილი“

***

საკმარისად ბევრი ფაქტი ჩამოვთვალე, რომ განსჯას შევუდგე. ჩემი აზრით, მნიშვნელოვანი ფაქტორია, რა საზოგადოებას აჩვენებ ფილმს და რა პოლიტიკურ -სოციალური სიტუაცია სუფევს ირგვლივ. რომ არაფერი ვთქვათ მხატვრული სურათის ღირებულებასა და ხარისხზე. ფილმი მაყურებელზე დიდ  გავლენას ახდენს და მასში განსხვავებულ ემოციას იწვევს. ამ დროს გასათვალისწინებელია მაყურებლის ფსიქიკური მდგომარეობა და მზაობა ფილმში გამოთქმული აზრის მისაღებად. ჩემი აზრით, უმრავლეს შემთხვევაში, ავადმყოფური აზრი უკვე არსებობს დაავადებულთა გონებაში, მხატვრული სურათი კი მისი განხორციელების გამშვებ მექანიზმად გვევლინება. შესაძლოა, იგი ზოგჯერ აღნიშნული აზრის მასაზრდოებელიც კი იყოს წლების განმავლობაში, მაგრამ იმაზე მსჯელობა, რამდენად შეუძლია ფილმმა გონებაში ჩათესოს ავადმყოფური იდეა, საკმაოდ რთულია. თუნდაც იმ შემთხვევაში, თუ იგი ავადმყოფური იდეის პირველწყაროდ მოიაზრება, შეუძლებელია მან ავადმყოფური აზრი ჯანსაღ ფსიქიკას მოახვიოს, რადგანაც ჯანმრთელ ადამიანს ლოგიკური განსჯის უნარი აქვს. ამ შემთხვევაში, ჩემი აზრით, საკითხავია: რამდენად მზად იყო ფსიქიკა, როცა მას ფილმმა იდეა მიაწოდა? სავარაუდოდ, ქცევის განსახორციელებლად წინასწარგანწყობა, თუნდაც ქვეცნობიერის დონეზე, უკვე არსებობდა და მხატვრული ნამუშევარი დაეხმარა ცნობიერს აზრის ქვეცნობიერიდან ამოტანაში, გახდა ინსპირატორი.

პრაქტიკოსი ფსიქიატრისათვის მნიშვნელოვანი უნდა იყოს, გაიგოს პაციენტის გემოვნება ფილმებში. ეს შესაძლოა დაეხმაროს მას ავადმყოფის ფსიქოლოგიური პორტრეტის შექმნაში. რათმაუნდა გასათვალისწინებელი ფაქტორია, რამდენად ემოციურად აღიქვამს იგი სურათს. ეს საშუალებას მისცემს სპეციალისტს ზუსტად გაერკვეს ავადმყოფური იდეის გაჩენისა და ჩამოყალიბების მექანიზმში.

***

პიერ პაოლო პაზოლინის უკანასკნელი ნამუშევარი„სალო ანუ სოდომის 120 დღე“ საკრალური გახდა რეჟისორისათვის. ფილმში ნაჩვენები ენითუთქმელი სისასტიკე გულგრილს ვერ დატოვებს მაყურებელს ამდენი წლის შემდეგაც კი. მარკიზ დე სადის ამავე სახელწოდების რომანის ეკრანიზაციის გამო, ეჭვიც კი გაჩნდა, რომ რეჟისორის ფსიქიკა სრულად ჯანსაღი არ იყო, იმდენად შოკისმომგვრელი იყო ფილმში ნაჩვენები კადრები…

მისსავე შედევრს ჰგავდა პაზოლინის სიკვდილიც. 10 მოტეხილი ნეკნი, გაგლეჯილი გული, ჩამტვრეული ქვედა ყბა, მოტეხილი მარცხენა ხელი, თითქმის მოგლეჯილი ორივე ყური: ასეთ მდგომარეობაში იპოვეს გენიალური მაესტროს გვამი…

24 საათი კლინიკის ცხოვრებიდან

სტანდარტული

ერთი რიგითი მორიგეობის დეტალური აღწერა კარგახნის წინ ჩავიფიქრე. სიმართლე გითხრათ, მეზარებოდა იმ ყოველივეს აღწერა, რასაც დღის განმავლობაში კლინიკაში ვხედავ, ვაკეთებ და განვიცდი. ვთვლიდი, რომ არავისთვის საინტერესო არ იქნებოდა მსგავსი შინაარსის პოსტი და ბევრს შესაძლოა არასწორად გაეგო აღნიშნული განცდები. საბოლოოდ, მაინც გადავწყვიტე ჩემი ერთი სამუშაო დღე გაგიზიაროთ.

ეძღვნება ოთოს! ბიტლომანს, ერთგულ მკითხველსა და ექიმობაზე მეოცნებეს.

***

კვირა დღე ქირურგიულ განყოფილებაში მოსაწყენია. გეგმიური ოპერაციები არ ტარდება და ხშირად მთელი დღე უქმად გვიწევს ჯდომა. ეს კიდევ უფრო დამღლელია, რაოდენ გასაკვირადაც არ უნდა მოგეჩვენოთ.

12 საათზე მივედი საავადმყოფოში. დაცვის ბიჭებს მივესალმე, ხალხის სიმრავლემ გამაკვირვა ცენტრალურ შესასვლელში. “რეანიმაციაში უწევთ ახლობელი და იმასთან არიანო” – ასე მითხრეს.

განყოფილებაში ქირურგებს მივესალმე, ექთნები გადავკოცნე და გამოსაცვლელად წავედი. სწაფად ჩავდექი სამუშაო ფორმაში.

საორდინატოროში სიწყნარეა. პაციენტებით სავსეა განყოფილება. ექთნებს დამხმარეებიც ჰყავთ დღეს. საექთნო კოლეჯის გოგოები არიან ჩვენთან პრაქტიკაზე. ეს იმას ნიშნავს, რომ ნემსების კეთება, წნევის/სიცხის გაზომვა არ მიწერია დღეს. ტელევიზორთან ჩამოვჯექი. საინფორმაციოს ვადევნებ თვალს. არაფერი განსაკუთრებული და საინტერესო, როგორც ყოველთვის.

***

ქირურგი შემოდის.

-წამო, დიტი, ოპერაცია გვაქვს, აპენდიციტის! ამოიყვანდნენ უკვე.

ოჰო, უკვე საინტერესოა. მინიმუმ ერთი ოპერაცია უკვე ნიშნავს, რომ მორიგეობა შედგა.

საოპერაციო ბლოკში ექთნები ტრიალებენ. ინსტრუმენტებს ალაგებენ, ემზადებიან მუშაობისთვის. პარალელურად გინეკოლოგებსაც ოპერაცია აქვთ. ორივე საოპერაციო გვერდი-გვერდ არის განლაგებული. ამ სისწრაფეში ჩვენი პაციენტის გვარიც არ მიკითხია. არ ვიცი საით უნდა შევიდე. ექთნებმა დამაკვალიანეს. დღეს V საოპერაციო გვერგო.

ავადმყოფი უკვე დააძინეს. ქირურგები ხელს იბანენ. აქაც სუბორდინაციაა. მე ბოლო ვარ. საოცარი განცდაა ოპერაციის წინ ხელის დაბანის პროცედურა. ამ დროს გონება სრულიად თავისუფლდება ყოველგვარი აზრისგან, საფიქრალისაგან. დაზეპირებული წესით იქაფებ ხელებს და არაფერზე ფიქრობ, საერთოდ. რამდენიმე საათიან ძილსაც კი გაუტოლდება ეს წუთიერი სიცარიელის განცდა.

***

მკვეთრი, თბილი სინათლე… ბრჭყვიალა ინსტრუმენტები… ხელის სწრაფი მოძრაობა და პირველი სისხლი… წითელი, საოცარი ფერის სითხე, ჭრილობის კიდეებიდან რომ იწყებს ჟონვას და გადმოხეთქვას ლამობს… მარლის თეთრი საფენი… დაშრობა… პირველი კოაგულაცია და ელექტროდანით დამწვარი ცხიმის სუნი ოთახში… ამ სურნელს ყველაფერში გამოარჩევ ადამიანი… ერთხელ თუ შეისუნთქე, არასოდეს გავიწყდება… საკერავი ძაფის გასრიალება თითებს შორის…

ოპერაცია სტანდარტული პროტოკოლით მიმდინარეობს, რომლის აქ მოყოლით, უბრალოდ თავს შეგაწყენთ.

50 წუთში ხელთათმანებს და ხალათს ვიხდი. წინ ყველაზე საშინელი პროცესია: ისტორიის დაწერა. დარწმუნებული ვარ ყველა ექიმს შინაგანად ეზიზღება ჯღაბნა და ამიტომაცაა, ალბათ, რომ მათ ნაწერს ვერავინ კითხულობს. ესეც მოვილიეთ. საორდინატოროში ვბრუნდები.

***

ქირურგიული დეპარტამენტი ერთგვარად ფრონტის ხაზს ჰგავს. დამქანცველი ბრძოლის შემდეგ, ხანგრძლივი სიწყნარე დგება. საათნახევრის განმავლობაში კვლავ ტელევიზორთან ვზივარ. მოხრიალე დამაზომბებელ ყუთში ახალს არაფერს გადმოსცემენ.

***

ტელეფონის ზარი მიმღებიდან. გამოგვიძახეს. საოცრად საინტერესოა გზა მეექვსე სართულიდან პირველამდე. არ იცი რას უნდა ელოდო, რა დაგხვდება. ერთგვარი ჟინი გაქვს, რაიმე საინტერესო შემთხვევას წააწყდე. საკმაოდ იშვიათია მსგავსი ბედნიერება. ახლაც ასე მოხდა. უბრალოდ ქირურგის კონსულტაცია სჭირდებათ. გასინჯვას ვაკვირდები. ავადმყოფი ახველებს. ტუჩებს ხელსახოცით იწმენდს, რომელსაც სისხლის წითელი, წვრილი კვალი აჩნდება. ახალი ხელსახოცი ავიღე, რომ მივაწოდო. ისევ ჩაახველა. თეთრი ხალათის წინა კიდე წვრილი წინწკლებით იფარება. არადა, გუშინ გავრეცხე და დავაუთოვე. ახლა მთელი დღე სისხლიანი ხალათით მომიწევს ყოფნა…

***

ისევ საორდინატოროში ვბრუნდები. ამჯერად დაჯდომასაც ვერ ვასწრებ. ინტენსიური თერაპიის განყოფილებიდან გვირეკავენ. აღნიშნული განყოფილება იგივე რეანიმაციაა, ოღონდ უფრო “ლაითი” პაციენტებისთვის.

ჩვენი პაციენტი მოხუცი ბაბუაა. ლოგინად ჩავრდნილს კარგად ვერ მოუარეს სახლში და ახლა კუდუსუნზე დიდი ნაწოლი აქვს. ჩვენ მკვდარი ქსოვილის მოსაჭრელად დაგვიძახეს. ჩირქოვანი ქირურგია არავის უყვარს. ასე რომ ვთქვათ, ბინძური სამუშაოა, მაგრამ ვიღაცამ ხომ უნდა გააკეთოს?

მომზადებას და ნეკრექტომიას ( მკვდარი ქსოვილების მოცილების ოპერაცია) საკმაო დრო დასჭირდა, მაგრამ რად გინდა? სისხლი არ ჩერდება. ჭრილობიდან ჟონავს და უბრალოდ ზეწოლით არ ჩერდება. ამინოკაპრონით გაჟღენთილ საფენებს ვადებთ. ქვეშიდან ყინულსაც ვუმატებთ. რამდენიმე საწოლის იქეთ ავადმყოფს ჭრილობაზე დაფენილი საფენები აქვს გამოსაცვლელი.

-მე მივხედავ!- ვეუბნები ქირურგს.

ერთ-ერთ ექთანს რეზო ჭეიშვილის მოთხრობების კრებული აქვს მოტანილი. გამოვართვი. “ცისფერ მთებს” გადავხედე. ბაბუს სისხლდენა არ უწყდება. არადა მალე დიალიზზე უნდა გაიყვანონ. ყინულს რეანიმაციას დავესესხე. საორდინატოროში ვბრუნდები, ქირურგიის განყოფილებაში.

20 წუთით დავაცდით ბაბუს. ეგებ გაჩერდეს ამასობაში, თორემ შემდეგ ელექტროკოაგულაციით მოგვიწევს მოწვა.

***

ინტენსიურში დავბრუნდი. შესასვლელში, პირველ საწოლზე მოხუც ბებოს გული გაუჩერდა. ექიმი და ექთნები რეანიმაციას იწყებენ .წლებია უკვე რეანიმაცია არ ჩამიტარებია. წამში მახსენდება მთელი პროტოკოლი. საწოლის თავი ჩავწიე, ბალიში გამოვაცალე. ექიმი გულმკერდის მასაჟს იწყებს. მონიტორზე ბიძგებით შექმნილ ხელოვნურ გულისცემას ვაკვირდები.

-ხომ არ შეგეცვალოთ?

-მიდი!

მასაჟს ვაგრძელებ.

cpr1

გონებაში ვითვლი. კარგად მივდივარ. სიღრმე ნორმალურია. რა დრო გავიდა რესპუბლიკურის რეანიმაციიდან მოყოლებული. სხეულს მაინც ახსოვს ყველაფერი დეტალურად.

ექთანი მეცვლება… ვაგრძელებთ… უშედეგოდ…

-მორჩა! გარდაცვალების დრო ჩაინიშნეთ! გააპატიოსნეთ!- დავალება მისცა ექიმმა ექთნებს.

არანაირი ემოცია. სუნთქვა და გულისცემა თანაბარი, საოცრად მშვიდი მაქვს… ეზოში მაშხალების ბუთქუნი და შეძახილები გაისმა. ვიღაც მოევლინა ქვეყანას. “ესაა ალბათ სიცოცხლის წრე”- ვფიქრობ ჩემთვის…

***

ჩემს ბაბუს სისხლდენას ვერ ვუჩერებ. ქირურგს ამბავს ვატყობინებ და საოპერაციო ბლოკიდან კოაგულაციის აპარატი ჩამომაქვს. ელექტროდანამ საბოლოოდ გააჩერა სისხლდენა… ისევ დამწვარი კუნთების და ცხიმის სუნი…

***

მშობლიურ ქირურგიულ განყოფილებას ვუბრუნდებით. 11 დაიწყო უკვე. წვივები მტკივა. ხალათს ბაბუს სისხლიც შეემატა. ახლა ვხვდები, ქირურგებს ყასბებს რატომ ეძახიან. გახდასაც ვერ ვახერხებ, შემცივდება მერე.

***

ისევ მიმღები. მთვრალი, ნაცემი კაცი შემოყავთ. ძლივს აკავებენ საკაცეზე. ოდნავ წამოიწია, მუშტი შეკრა. რამდენიმე წამიც და მარჯვენა ხელთან დახრილ ექიმს უთავაზებს თავში. მარცხენა ლავიწზე ვაწვები. ნეკნები ეტკინა. ხელის მოქნევა ვეღარ შეძლო. სანიტარმა დაუჭირა თავისუფალი კიდური. ასეა, ზოგჯერ ტკივილსაც შეუძლია სამსახური გაგიწიოს.

***

ახალი პაციენტი შემოჰყავთ. სპიცი აქვს დარტყმული მუცელში. ამაზე საზიზღარი ჭრილობა არ არსებობს. გარედან თითქმის არაფერი ეტყობა და მუცელში ამ დროს საშინელება ხდება. ადამიანმა თუ ვერ დაინახა დარტყმის მომენტი, შეიძლება ვერაფერი იგრძნოს და მოგვიანებით უეცრად გახდეს ცუდად. სასწრაფოდ აგვყავს საოპერაციოში. ანესთეზიოლოგებს ვეძებ.

ხელებს ვიბან… საოცრად მშიდი ვარ… წინ დიდი ოპერაციაა.

***

მიყვარს სკალპელი. ერთადერთხელ იყენებენ, მაგრამ ინსტრუმენტები მაგიდაზე ოპერაციის ბოლომდე მაინც საპატიო ადგილი უჭირავს.

Blood on Scalpel Blade

***

ამჯერად დიდი განაკვეთი გავაკეთეთ. საოცარი სითბოა მუცელში. ნაწლავის მარყუჟებს შორის ხელზე მცირედ მოძრაობას ვგრძნობ. ვერაფერს შეადარებ ამ განცდას…

ადვილად გადარჩა, გაუმართლა საოცრად. სპიცამ ნაწლავი არ დააზინა.  დიდ ოპერაციას გადავრჩით. საათნახევარში მოვრჩით. ჭრილობა გასაკერად მე დამიტოვეს. ფრიად გახარებული ვარ. სიამოვნების განცდა გეუფლება, როცა შენს მიერ გაკერილ ჭრილობას უყურებ. ალბათ, მხატვრებიც ასე შესცქერიან საკუთარ შედევრებს, იციან რა, რომ ისინი საუკუნეებს გაუძლებენ…

***

წვივები დამეჭიმა. ფეხებს ძვლივს ვადგამ. ისტორიის დაწერას გადავურჩი. ინტენსიურში ბაბუ კარგადაა. სისხლდენა არ განახლებულა ჭრილობიდან.

***

მიმღებში ჩავედი. ის მთვრალი, ნაცემი კაცი საწოლიდან წამომდგარა, ვენებიდან გადასხმები მოუგლეჯია და ახლა სანიტარს ეჭიდავება. ორივე ხელში ჩადგმული კათეტერებიდან სისხლი წვეთავს. ფეხზე ძლივს დგას. ხელთათმანებს ვიღებ, მაგრამ ჩაცმას ვერ ვასწრებ. მხარში შევუდექი ნასვამ პაციენტს. ტუალეტისკენ მიმყავს. ეს უკვე მესამე ადამიანის სისხლის წვეთები ესხმევა ჩემ ხალათს… ნარწყევით დასვრილ პაციენტის ხელს კისერზე ვიდებ, მეორე ხელი მის ზურგს შემოვატარე. “კაი ძმა-ბიჭებივით” გადახვეულები მივდივართ ტუალეტიდან უკან, მიმღებისკენ. დავაწვინე, ექიმს ჩავაბარე. განყოფილებაში ვბრუნდები. გზად ლაბორატორიაში გავიარე და ანალიზები წავიყოლე.

***

3-ის ნახევარია. სხეულს ვერ ვგრძნობ. ექთნებს ვეუბნები, რომ თუ დასჭირდათ, გამაღვიძონ. ვწვები. დაჭიმულ სხეულს მოდუნება უჭირს.

“ალბათ მაზოხისტი ვარ! ასეთი დღის მერე მაინც სიამოვნების განცდა რომ მაქვს… მგონი, ყველა ექიმი მაზოხისტია, თორე…”

აზრი მებნევა… მკვდარივით მეძინება… დილიდან ახალი დღე დაიწყება…