Category Archives: მედიცინა

ფოლიუმის დეფიციტი

სტანდარტული

-ფოლიუმის მჟავა- გაურკვევლად ჟღერს არა? უფრო მარტივად, ეს B9  ვიტამინია.

-კარგი, ახლა ეს B9 ვიტამინი რაღა საჭიროა?

-B9 ვიტამინი აუცილებელია უჯრედების დაყოფისა და ზრდის პროცესისათვის. მონაწილეობას იღებს სისხლის წარმოქმნაში.

-საკამოდ მნიშვნელოვანი რამ ყოფილა ეს  B9 ვიტამინი

***

B9-ს ორგანიზმი ვერ წარმოქმნის, ამიტომაც მას ვიტამინის სახით ვღებულობთ. B9 მიიღება ფოლატისაგან (ხელოვნური სინთეზით). ფოლატს ბუნებრივად შეიცავს სხვადასხვა საკვები პროდუქტი. ორგანიზმი ფოლიუმის მჟავას (მედიკამენტურ ვიტამინს) უფრო ადვილად შეითვისებს, ვიდრე ფოლატს (საკვებში არსებულ ბუნებრივ პროდუქტს)

ვისთვის არის აუცილებელი ეს ფოლიუმის მიღება?

ყველასათვის! აუცილებელი და სასარგებლოა განურჩევლად ყველასათვის, მაგრამ განსაკუთრებით კარგია ქალებისთვის, რადგანაც ფოლიუმის სიმცირე ორგანიზმში გავლენას ახდენს ნაყოფის განვითარებაზე.

იცოდით, რომ ორსულობის წინ და ორსულობის პერიოდში ყოველდღიურად ფოლიუმის მჟავას დოზირებული მიღება, ნაყოფის ნერვული ღეროს  დეფექტების (თავისა და ზურგის ტვინის არასრული განვითარება) განვითარების რისკს 70%-ით ამცირებს?

Like თუ ეთანხმები! 😀

ნერვული ღეროს ყველაზე გავრცელებული დეფექტებია:

  • ნაყოფის ხერხემალი სრულად ვერ ფარავს ზურგის ტვინს, რის შედეგადაც ქვედა კიდურების მაკონტროლებელი ნერვები ვერ ფუნქციონირებს და პატარები საჭიროებენ მრავლობით ქირურგიულ ოპერაციებს.
  • თავის ტვინის ნაწილობრივი ან სრული განუვითარებლობა. ასეთი ნაყოფი კვდება დაბადებამდე ან მალევე დაბადების შემდეგ.
  • თავის ქალადან შესაძლოა ტვინის ქსოვილი კანქვეშ გამოვიდეს, რადგანაც თავის ქალა არ არის საკმარისად განვითარებული.

ყველა ეს დეფექტი ვითარდება ორსულობის პირველი 28 დღის განმავლობაში – ჩვეულებრივ, სანამ ქალი გაიგებს, რომ იგი ორსულადაა.

დამერწმუნებით, ალბათ, რომ რაც ზემოთ ჩამოვთვალე, საოცრად მძიმე აღსაქმელი და წარმოსადგენია. მტერსაც არ ვუსურვებ მსგავს განსაცდელს. ამ ყოველივეს აღკვეთა კი ძალიან მარტივად, ორსულობამდე მინიმუმ ერთი თვით ადრე ფოლიუმის მჟავას საკმარისი დოზის, 400მკგ-ს მიღებით შეიძლება.

ორგანიზმში ფოლიუმის სიმცირის (დეფიციტის) ნიშნებია:

  • ზრდის შეფერხება ბავშვებში
  • ანემია მოზრდილებში
  • საჭმლის მონელების პრობლემები – დიარეა, უმადობა, წონაში კლება
  • სისუსტე და ადვილად დაღლა
  • მტკივნეული ენა
  • თავის ტკივილი
  • გულის რითმის დარღვევები
  • ანემია
  • გაღიზიანებადობა და გულმავიწყობა

Need a Doctor? Why not Zoidberg?

ფოლიუმის მჟავას მიღების დღიური დოზაა 400 მკგ და იგი ძალიან იაფი უჯდება ადამიანს. თვიური დოზის ღირებულება 2 ლარს (!) არ აღემატება! ასევე ძალიან კარგი იქნება თუ საკვებად გამოიყენებთ ფოლატით მდიდარ საკვებს:

  • მუქ-მწვანე ფოთლოვანი ბოსტნეული (ისპანახი, ბროკოლი, სალათის ფურცელი, მწვანე სოიო, ოხრახუში)
  • პარკოსნები
  • ხილი (ბანანი, შავი მოცხარი, კივი, ფორთოხალი, ფეიხოა)
  • სოკო
  • ხორცი (საქონლის ღვიძლი და თირკმელი)

საზღვარგარეთ აღნიშნულ პრობლემას დიდი ყურადღება ექცევა, ამიტომაც გასაყიდად გამოსულ პროდუქტს (მარცვლეულს, ფქვილს, მაკარონს, პურ-ფუნთუშეულს) უმატებენ ესოდენ აუცილებელ ნუტრიენტებს, მათ შორის ფოლიუმის მჟავას, რათა მომხმარებელმა მისი დღიური დოზა ძალიან მარტივად მიიღოს.

პროფილაქტიკა- უპირველეს ყოვლისა!

თუ ბავშვის ყოლას გადაწყვეტთ, გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან! შეემოწმეთ ფოლიუმის დაფეციტზე, რათა თქვენ და თქვენი ნაყოფი დაზღვეულნი იყოთ მომავალში.

პოსტი საკონკურსოა და მონაწილეობს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის კამპანიაში.

P.S. ესეც განწყობისთვის

Advertisements

რკინის დეფიციტი

სტანდარტული

სანამ პოსტის კითხვას შეუდგებით, ვაშლი თუ მოგეძებნებათ ახლომახლო, მოიმარჯვეთ და ნება-ნება შეუყევით კითხვას.

დასაწყისში ვიფიქრე პოსტი ჰაუსის სტილში დამეწერა, მაგრამ მერე გამახსენდა, რომ მე გენიოსი არა ვარ და ჩემი პოსტის წაკითხვა არცთუ სასიამოვნო იქნებოდა….

***

„რა ფერმკრთალი ხარ, ანემია ხომ არ გჭირს?“

გემოგლობინი” ჰქონია დაბალი და იმიტომ გახდა ცუდად“

„ვაშლი ჭამე! რკინას შეიცავს და კარგია ორგანიზმისთვის“

დარწმუნებული ვარ, თქვენს უმრავლესობას მოუსმენია მსგავსი ფრაზები. მეც არ გახლავართ გამონაკლისი. ალბათ, ამიტომაა, რომ ვაშლი გამორჩეულად მიყვარს და ამ პოსტის წერისასაც კი თან შევექცევი. ადრეულ ბავშვობაში, ვაშლში რკინის არსებობას რომ წარმოვიდგენდი, მეგონა, რაც უფრო მეტ ვაშლს შევჭამდი, ჩემი „მუსკულებიც“ რკინასავით მაგარი გახდებოდა, მე კი საოცარი ძალა მომეცემოდა მკლავებში. რათქმაუნდა ასე არ მომხდარა, თუმცა, აღსანიშნია, რომ „გ“ემოგლობინის დაბალ დონეს არ ვუჩიოდი.

რა არის ასეთი ეს რკინა და რისთვის არის აუცილებელი ორგანიზმისათვის?

სისხლი წითელია, როგორც იცით. მის აღნიშნულ შეფერილობას ერითროციტები, ანუ სისხლის წითელი უჯრედები განაპირობებენ. მისი ძირითადი შემადგენელია ჰემოგლობინი (და არა „გემოგლობინი“) ჰემოგლობინის მთავარი  კომპონენტი კი სწორედ მიკროელემენტი რკინაა. სუნთქვისას ორგანიზმში მოხვედრილი ჟანგბადი უკავშირდება მხოლოდ რკინას, ამოსუნთქვისას ნახშირორჟანგიც სწორედ რკინას გამოაქვს. ძალიან რომ არ დაგღალოთ, მოკლედ ვიტყვი: სისხლში რკინის გარეშე სუნთქვა წარმოუდგენელია!

ანემია, ხშირად გესმით ალბათ ეს სიტყვა, პირდაპირი თარგმანით სისხლის ნაკლებობას ნიშნავს, თუმცა ეს ასე არ არის. ანემია- ორგანიზმში რკინის სიმცირეს აღნიშნავს. ამის ხშირი მიზეზი სისხლის დაკარგვაა (სწორედ აქედან მოდის ტერმინი- ანემია), თუმცა ეს აუცილებელ პირობას არ წარმოადგენს! ანემია შესაძლოა სისხლის დაკარგვის გარეშეც განვითარდეს. რკინა ასევე ეხმარება კუნთებს ჟანგბადის შენახვასა და მოხმარებაში.

რკინის დეფიციტი (სიმცირე) გულისხმობს ორგანიზმში რკინის მარაგის გამოლევას, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გარეშე, შემდგომში რკინა-დეფიციტური ანემიის განვითარებით, რომელიც უარყოფითად მოქმედებს სხვადასხვა ორგანოთა სისტემის ფუნქციონირებაზე.

რკინის დეფიციტი საკმაოდ ვერაგი რამ არის, მეგობრებო. ხშირ შემთხვევაში ამ დროს ადამიანი ვერაფერ განსაკუთრებულს ვერ გრძნობს, ანუ არ აქვს არანაირი სიმპტომი. სწორედ ამიტომაც, წინასწარ გამოკვლევას, ანუ პროფილაქტიკას დიდი როლი ენიჭება.

რკინის დეფიციტი, თუ დროულად არ იქნა გამოვლენილი, შემდგომ იწვევს რკინა-დეფიციტური ანემიის განვითარებას, ანუ ამ დროს ორგანიზმის მდგომარეობა მძიმდება. დამახასიათებელია ადვილად დაღლა, სისუსტე. ქვეითდება მუშაობის/სწავლის უნარი. ორგანიზმის დამცველობითი სისტემა (იმუნიტეტი) სუსტდება, ამიტომაც ადამიანი ხშირად ხდება ავად.

განსაკუთრებული რისკის ქვეშ არიან ბავშვები, რადგანაც მათი ორგანიზმი სწრაფად იზრდება და რკინასაც უფრო მეტი რაოდენობით საჭიროებენ. ასევე ორსული დედები, რადგანაც მათ ორგანიზმს ნაყოფზე ზრუნვაც უხდება. აღნიშნულ პერიოდში რკინის დეფიციტმა შეიძლება გამოიწვიოს ნაყოფის განუვითარებლობა, ნაადრევი მშობიარობა. ახალშობილს კი ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები შეიძლება შეექმნას.

ასევე მუდმივი რისკის ჯგუფში არინ ქალები, რადგანაც მენსტრუაციული ციკლის დროს სისხლის კარგვა ხდება, ეს კი თავის მხრივ ანემიის გამომწვევი შეიძლება გახდეს.

რკინის დეფიციტთან ბრძოლა საოცრად მარტივია!

  1. წინასწარი (პროფილაქტიკური) გამოკვლევა
  2. რკინით მდიდარი პროდუქტით კვება

პროფილაქტიკური გამოკვლევა რას ნიშნავს?

ადექით და მიმართეთ ექიმს! მერე რა, რომ არაფერი გაწუხებთ, მაინც, ყოველი შემთხვევისთვის. რკინის დეფიციტის დასადგენად ხდება სისხლის აღება და ლაბორატორიული კვლევის ჩატარება. ალბათ ტანში გაგაჟრჟოლათ, მაგრამ, მერწმუნეთ, სჯობს ახლა ჩაიტაროთ გამოკვლევა და თავი დაიზღვიოთ, ვიდრე შემდგომ ავადმყოფობის შედეგებთან მოგიწიოთ შერკინება.

რკინით მდიდარი პროდუქტი

  • მჭლე ხორცი (საქონლის და ღორის ღვიძლი)
  • თევზი

ცხოველურ საკვებში არსებული რკინა 2-3-ჯერ უფრო კარგად შეიწოვება მცენარეების რკინასთან შედარებით

  • ბოსტნეული (წითელი წიწაკა, სალათის ფოთოლი, კარტოფილი, ნიორი)
  • პარკოსნები (ლობიო)
  • რძე და რძის პროდუქტები
  • კომბოსტო (ყვავილოვანი კომბოსტო), ჭარხალი
  • ხილი (გარგარი, ანანასი, ყურძენი, ვაშლი)

თუ დააკვირდებოდით, შეამჩნევდით, რომ ვეგეტარიანული დიეტის  სწორი დაგეგმვით შესაძლებელია ორგანიზმის მიერ შეთვისებული რკინის რაოდენობის გაზრდა. ამისათვის აუცილებელია C ვიტამინით მდიდარი საკვების (ციტრუსები, მწვანე ბოსტნეული, პომიდორი, კარტოფილი) და რკინის შემცველი პროდუქტით ერთდროული კვება. თუ არადა შეგიძლიათ ბავშვობაში ასე საყვარელი „ყვითელი ბურთულები“ დაიხმაროთ.

პოლივიტამინების მიღებაც არ გაწყენთ. ეს დაეხმარება ორგანიზმს, რკინის დეფიციტს წარმატებით გაუმკლავდეს.

გახსოვდეთ: წინასწარი (პროფილაქტიკური) გამოკვლევა და ექიმთან კონსულტაცია თქვენი ჯანმრთელობის გარანტიაა!

P.S. ამ პოსტის წერისას 5 ვაშლი შემომეჭამა უკვე. და თქვენ?

ესეც ჩემი საყვარელი ვაშლი

P.P.S. იქნებ ადამს სწორედაც რომ რკინა-დეფიციტური ანემია სჭირდა და ევა უბრალოდ მის დახმარებას ცდილობდა?

პოსტი საკონკურსოა და მონაწილეობს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის კამპანიაში.

“დაუნი რობოტების ცეკვა” ანუ ბოდიში

სტანდარტული

“მე ვიტყვი სიტყვას- ათასები ყურს დამიგდებენ. მე ვიტყვი სიტყვას შვენიერზე და ღვთაებრივზე და ჩემი სიტყვა თუ დაეცა ფხვიერ ყამირზე, ამ სიტყვას მერმე ათასები ისევ იტყვიან.”

“დიონისოს ღიმილი”

კონსტანტინე გამსახურდია

დაუნის სინდრომი განვითარების თანდაყოლილი დარღვევაა, რომელიც გონებრივი ჩამორჩენილობით, ძვლების ზრდის დარღვევითა და სხვა ფიზიკური ანომალიებით ვლინდება. ეს არის გონებრივი ჩამორჩენილობის ერთ-ერთი ყველაზე მეტად გავრცელებული ფორმა, თუმცა სრული იდიოტიზმი არასდროს ვითარდება.
დაუნის სინდრომით დაავადებულები ინარჩუნებენ ნაყოფის განვითარების ადრეული სტადიისთვის ნიშანდობლივ ფიზიკურ თვისებებს, მათ შორის – თვალის ვიწრო ნაპრალს, რაც ადამიანს მონგოლოიდური რასისთვის დამახასიათებელ გარეგნობას სძენს. 1866 წელს ლ. დაუნმა სწორედ ამ ნიშნის საფუძველზე უწოდა დაავადებას მონგოლიზმი და განავრცო რასული რეგრესიის მცდარი თეორია. სინამდვილეში დაუნის სინდრომი რასობრივ თავისებურებებთან არ არის დაკავშირებული და ყველა ერის წარმომადგენლებს შორის გვხვდება.


დაუნის სინდრომით დაავადებულს აქვს დამახასიათებელი გარეგნობა: ბრტყელი კეფა, ფართო ცხვირის ძვალი, პატარა ყურები, თვალის ირიბი ჭრილი, ნახევრად ღია პირი, კბილების ანომალია. თითები – მოკლე და მსუქანი, ნეკი – შედარებით პატარა და შიგნით მოხრილი, მტევანსა და ტერფზე პირველ და მეორე თითებს შორის მანძილი გაზრდილია, კიდურები მოკლეა, სხეულის სიმაღლე – ნორმაზე ნაკლები. ამასთან ერთად, აღინიშნება კუნთების გამოხატული ჰიპოტონია, ხშირია გულის მანკი და ადრეული სიმელოტე, მომატებულია ინფექციური და სიმსივნური დაავადების (ლეიკოზები) განვითარების რისკი. დაუნის დაავადების დროს ავადმყოფებს სასქესო ნიშნები სუსტად აქვთ განვითარებული და მათ უმრავლესობას შთამომავლობა არ ჰყავს.

დაუნის სინდრომის შესაძლო მიზეზებს შორის უამრავ ფაქტორს განიხილავდნენ. ამჟამად დადგენილია, რომ დაავადების საფუძველს ქრომოსომის ანომალია წარმოადგენს: ამ დარღვევის მქონე პირებს 46-ის ნაცვლად 47 ქრომოსომა აქვთ. ზედმეტი ქრომოსომა უჯრედების მომწიფების დარღვევის გამო წარმოიქმნება.

წყარო: mkurnali.ge

დღეისათვის ჯანმრთელობის აღნიშნული პრობლემების უმეტესობა განკურნებადია, ხოლო დაუნის სინდრომის მქონე ადამიანთა სიცოცხლის ხანგრძლივობა გაზრდილია და საშუალოდ 55 წელს შეადგენს. დაუნის სინდრომისათვის დამახასიათებელია სხვადასხვა ხარისხის გონებრივი ჩამორჩენილობა. ასეთი ბავშვები გვიან სწავლობენ ჯდომას, სიარულს, ლაპარაკს, თამაშს, საყოფაცხოვრებო, ყოველდღიურ ჩვევებს. ამასთან, ისინი ზედმეტად მგრძნობიარენი არიან ფიზიკური და სოციალური გარემოსადმი. მათი წყენინება ძალიან ადვილად შეიძლება. ამავე დროს, ისინი სწრაფად რეაგირებენ მეგობრულ და მშვიდ დამოკიდებულებაზე, უყვართ სხვა ადამიანებთან ურთიერთობა, სიახლე, არიან ცნობისმოყვარენი. დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვები სკოლის მასალას ნელა სწავლობენ და ნელა ითვისებენ ჩვევებს, მაგრამ ძალიან მონდომებულნი არიან; სწავლებისა და აღზრდის პროცესში მათი წახალისება მეტად ეფექტურია. დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვების დიდი გარეგნული მსგავსების მიუხედავად, ყველა მათგანი ერთმანეთისაგან განსხვავებულია. ისევე როგორც სხვა ბავშვებს, მათაც განსხვავებული უნარ-შესაძლებლობები და ნიჭები გააჩნიათ; უმეტესობას სუსტი და საშუალო ხარისხის გონებრივი ჩამორჩენილობა აქვს, დაავადებულთა მცირე პროცენტში აღინიშნება ძლიერ გამოხატულიგონებრივი ჩამორჩენილობა.

წყარო: education.ge

ალბათ მიხვდებოდით, რისთვის დამჭირდა ასეთი რაკურსის გაკეთება. ბევრ თქვენგანს, დარწმუნებული ვარ, გაუგია აღნიშნული დაავადების შესახებ, ზოგიერთს შესაძლოა ურთიერთობა ჰქონია აღნიშნული სინდრომის მქონე ბავშვებთან. თუმცა როგორც ჩანს ნაღები საზოგადოების ზოგიერთ “გლამურულ” წარმომადგენელს ამის შესახებ წარმოდგენაც არ გააჩნია…

სიტყვა “დაუნის” გამოყენება თაკო გაჩეჩილაძისა და ია ფარულავას მიერ მსგავს კონტექსტში, სხვა არაფერია თუ არა შეურაცხყოფა! ეს არის შეურაცხყოფა აღნიშნული სინდრომის მქონე ყველა ადამიანისა და მათი ოჯახების წინაშე, და სხვა თუ არაფერი, მინიმუმ საჯაროდ ბოდიშის მოხდას მაინც საჭიროებს. ეს დაახლოებით ისეთივე დონის შეურაცხყოფაა, ვინმემ ამერიკულ ტელესივრცეში აფროამერიკელი “ნიგერად” რომ მოიხსენიოს!

მეზობელი მყავდა ბავშვობაში დაუნის სინდრომით. საოცარი პიროვნება გახლდათ. მასთან თამაში განსაკუთრებით მიყვარდა, ყველასგან განსხვავებული, ჩემთვის უცნაური ხედვა ჰქონდა სამყაროსი. ასაკის მატებასთან ერთად მასთან კონტაქტი დამეკარგა, საერთო ენის გამოძებნა მიჭირდა. ის თავის სამყაროში დარჩა, მე- ნაცრისფერ რეალობაში. დღემდე ვნანობ ამ ფაქტს! ბევრი შემეძლო მისგან მესწავლა, თუმცა უკვე დიდი ხანია გვიანია…

თავს ვერ დავდებ, მაგრამ გავბედავ და ვიტყვი: სავარაუდოდ ამ ადამიანებს არანაირი შეხება არ ჰქონიათ აღნიშნული პათოლოგიით გატანჯულ ადამიანებთან და მათი ოჯახის წევრებთან. მათ, მეეჭვება, ელემენტარულად იცოდნენ, რა ტკივილის გავლა უწევთ ასეთ ოჯახებს.

რათქმაუნდა, ცხოვრებაში ყველას გამოგვიყენებია აღნიშნული სიტყვა! გვითქვამს სხვისთვის “დებილო”, “კრეტინო”, მაგრამ დარწმუნებული ვარ აღნიშნული შემთხვევების უმრავლესობა ადრეულ ბავშვობაში დარჩა. მეც არა ვარ გამონაკლისი, ამიტომაც ბოდიშს ვუხდი ყველას ჩემი გაუაზრებელი, უნებური საქციელის გამო.

ადამიანები ვართ ყველა და შეცდომა ყველას მოგვდის! უნებურად გაფრენილ სიტყვას უკან ვერ დააბრუნებ, მაგრამ ყველაზე უფრო მეტად გამაღიზიანებელად საკუთარი თავისთვის გამართლების მოძებნა მეჩვენება.

“მე ვახსენე დაუნი პირველმა?! გასაგებია, რომ იმ ადამიანმა, ვინც ცეკვავდა, თავის თავს “დაუნი რობოტი” უწოდა და გაიმეორა ეს სამჯერ. მე გავაკეთე მხოლოდ სიტყვების გადათამაშება, მეტი არაფერი. მე საერთოდ არ ვგულისხმობდი, რომ შეურაცხყოფა მიმეყენებინა დაუნის სინდრომით დაავადებული ბავშვებისთვის, ან მათი მშობლებისთვის. მე დღეს ფეისბუკზე განვათავსე სტატუსი და ძალიან კარგი გამოხმაურება მქონდა, თან არამხოლოდ მეგობრებისგან… ეტყობა, ვიღაცას რაღაც პიარის გაკეთება უნდა. ადამიანის უამრავი უფლება ირღვევა: ხალხს ციხეში აწამებენ, ტრეფიკინგებია და ჩემს ერთ სიტყვას ეკიდებიან… მე ვფიქრობ, რომ ერთგვარ პიარს აკეთებენ და არ გავაკეთებინებ პიარს ია ფარულავას ხარჯზე”– განაცხადა ფარულავამ  medianews.ge -სათვის მიცემულ ინტერვიუში.  “სიტყვების გადათამაშება” ვინმეს ათავისუფლებს პასუხისმგებლობიდან? აი, რომ ავდგე ახლა და ჰიტლერის სიტყვები ებრაელთა ჰოლოკისტის შესახებ “გადავათამაშო” მართალი ვიქნები? “გადაათამაშა” და შავად იხუმრა ლარს ფონ ტრიერმა კანში, 2011 წელს.

ამას ის მოჰყვა რომ ამიერიდან მისი ფილმები ვერცერთ პრესტიჟულ ფესტივალზე ვერ მოხვდება. მოიხადა ამ ადამიანმა ბოდიში, პოზა არ დაუჭერია.

ციხის მოვლენებს რა პროტესტიც მოჰყვა, ყველას გახსოვთ. რატომ მიაჩნია ამ ადამიანს, რომ მის სიტყვებსაც არ უნდა მოჰყვეს გამოხმაურება? ფაქტია, რომ დიდი, ჯერ-ჯერობით გადაუჭრელი პრობლემები კვლავ არსებობს ქვეყანაში, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ აღნიშნული საკითხი ყურადღების მიღმა უნდა დავტოვოთ!

მიმაჩნია, რომ როცა შოუ-ბიზნესისა თუ მასმედიის წარმომადგენელი როცა ხარ, და ათასობით ადამიანი შემოგცქერის ეკრანის მიღმა, მეტი პასუხისმგებლობა მოგეთხოვება! ელემენტარულად, უნდა ხვდებოდე, რას ამბობ და როგორ გაიგებს ამას ადამიანი.

ბოდიშის მოხდას რა უდგას წინ? დააკლდება რაიმე ან ერთს, ან მეორეს? არამგონია, ეს ის საკითხი იყოს, სადაც ჯიბრზე დგომა რომელიმე მხარეს არგებს, შეურაცხყოფილთა მხარეს კი ეგებ ადამიანთა მიმართ ნდობა აღუდგინოს…

სპილო, ანუ მე თქვენსავით პატრიოტი ვერა ვარ

სტანდარტული

„ჩემ სამშობლოს რომ დასჭირდეს, ორივე შვილს მივცემ!“

სუფრაზე გაგონილიდან

„შენნაირი პატრიოტები სჭირდება ქვეყანას“

ესეც სუფრაზე გაგონილიდან

გავიდა წლები და უკვე არცთუ ბავშვი, ვცდილობ გავიაზრო სიტყვა პატრიოტიზმის მნიშვნელობა. ჯერ მინდა საკუთარ წარსულს გადავხედო… მახსოვს სიბნელე, სიცივე, სროლის ხმა, ტყვიების ნათება ჩემს ეზოში, დაღაჩაღების შიშით მგზავრობა, უფულობა, უმუშევრობა, მაგრამ ყველაზე მეტად იმედი მახსოვს. იმედი იმისა, რომ „ოდესმე ხომ დაგვადგება საშველი?“ იმედი იმისა, რომ ერთ დღესაც „იბერია გაერთიანდება და გაბრწყინდება“.

რეიდი რატომაა მამა? ძებნილებს იჭერენ?

-რა ძებნილებს, შვილო? ფული უნდათ. ესაა რეიდი!- მითხრა მამაჩემმა და 5 ლარი ამოიღო საფულიდან“

დიალოგი სტეფანწმინდის გადასახვევთან მანქანაში

იმედის არ დაკარგვის იმედიც მახსოვს…

ამდენი ხნის მერე, უკეთეს დროებაზე იმედით და ოცნებით გადავდექი ოცდამეორე წელიწადში და დავფიქრდი: მართლაც, რა არის პატრიოტიზმი?

პატრიოტიზმი- ზნეობრივი და პოლიტიკური პრინციპი, სოციალური გრძნობა, რომლის შინაარსს წარმოადგენს სამშობლოს სიყვარული და მისთვის თავდადება, სიამაყე მისი წარსულით და აწყმოთი, სამშობლოს ინტერესების დაცვისადმი მისწრაფება. პატრიოტიზმის ელემენტები მშობლიური მიწისადმი, ენისადმი, ტრადიციებისადმი სიყვარულის სახით ყალიბდება.

რას ნიშნავს სამშობლოსათვის თავდადება?

მაინცადამაინც ომი უნდა იყოს ქვეყანაში, რომ თავდადებულის სტატუსი მოგანიჭონ ბრძოლაში გამოვლენილი მამაცობისთვის? არ შემიძლია ბატონო იარაღის ხელში აღება და საბრძოლო ბატალიებში ჩართვა! პაციფისტურ ბუნებას რომ თავი გავანებოთ, როგორც მომავალი ექიმი, ჩემ შეგნებაში ადამიანის სიცოცხლე ყველაფერზე მაღლა დგას და ჩემი არსებობის უპირველესი პოსტულატი „არ ავნო“ გახლავთ. როგორ მოვუსწრაფო სიცოცხლე ადამიანს, თუნდაც მტერს, რომელიც საბრძოლო ველზე დაჭრილი რომ ვნახო, ადამიანობა მავალდებულებს მასაც ისევე ვუმკურნალო, როგორც ჩემიანს! სამშობლოსათვის შეიძლება ეს ყველაფერი გვერდზე გადადო, უღალატო საკუთარ პრინციპებს, მიაფურთხო მორალს და ფსიქიკას, (რომელიც დაგენგრევა მოგვიანებით), საბრძოლო საქმეში არანაირი ცოდნა არ გამაჩნია! სროლა რომ ატყდეს, იმასაც ვერ გავარკვევ საიდან ისვრიან და სად უნდა დავიმალო. უცოდინრობით ომში სიკვდილი გმირობაზე კი არა, სისულელეზე მეტყველებს.

ასეთ დროს სამშობლოსთვის თავდადებად მიმაჩნია, ის საქმე აკეთო დაუზარელად და ფულადი ანაზღაურების გარეშე, რაც იცი, უარეს შემთხვევაში, რაც შეგიძლია.  თუმცა, ბრძოლაა თითოეული უბრალო დღე ჩვენ ცხოვრებაში.

თავდადებული არ არის ის მასწავლებელი, მძღოლი, კონტროლიორი თუ ნებისმიერი სახელმწიფო სტრუქტურის მუშაკი, მასხრად ასაგდები ხელფასის მიუხედავად მაინც რომ მუშაობს? თუმცა სხვა მხარეც აქვს მედალს. რომ წავიდეს, მერე რაღა ქნას? რით გამოკვებოს ოჯახი? ამიტომაც გამოდის, რომ მონად ქცეული, იძუებულია ბედს შეეგუოს, ძალით თავდადებული იყოს სამშობლოსათვის.

რკინიგზაში მიმდინარე უკანასკნელი მოვლენები ცხადყოფს, რომ ადამიანს თურმე ბევრის ატანა შეუძლია ისე, რომ ამას უზრუნველად მყოფი ვერც მიხვდება. განა ეს ხალხი თავდადებული არ არის ქვეყნისთვის? ვირულად შრომაში კაპიკებს რომ იღებდნენ და მაინც ასრულებდნენ თავიანთ საქმეს? რაღაა გასაკვირი, თუ ხმა ამოიღეს და გაიფიცნენ? სპილოს, რომელსაც წრთნისას ხშირად სცემენ, აგრესიას არასოდეს ავლენს. ყველაფერს იმახსოვრებს და იგროვებს შიგნით. ერთხელაც ფიალა ივსება და გაგიჟებული ცხოველი ირგვლივ მყოფ ადამიანებზე ამოიყრის ჯავრს.

პატრიოტიზმი თუ ქვეყნის სიყვარულს ნიშნავს, ამ სიყვარულს ცალმხრივი სახე რატომ აქვს? სანაცვლო სიყვარული რით ვეღარ დავიმსახურეთ?

ბავშვობიდან მოყოლებული, ჩემი მშობლები წელზე ფეხს იდგამდნენ, რომ სამომავლოდ განათლება მიმეღო. უნივერსიტეტში თუ დაფინანსება მაქვს, ეს უკვე ჩემი 11 წლიანი შრომის შედეგია. არცერთ ეტაპზე საჩუქარი კი არა ფაქტიურად ზრუნვა არ მიგრძვნია ქვეყნისგან. არ თქვათ ახლა, კრიმინალის აღმოფხვრა, პოლიციის სისტემა, გზა და უწყვეტი ელექტროენერგიაო! ამ ყველაფრისათვის თითოეული ოჯახი უზარმაზარ გადასახადებს იხდიდა და იხდის დღესაც. და სხვა თუ არაფერი, ამ ყველაფრის გარეშე ქვეყანა არ არსებობს. თუ ქვეყანა არ არსებობს, პატრიოტიზმსაც აზრი ეკარგება, თავისთავად.

მეექვსე წელია ვსწალობ და ერთი ამდენი კიდევ წინ მაქვს, მაშინ როცა სამსახურის შოვნის გარანტიას ვერავინ მომცემს. ამდენი ხანი სწავლის და წვალების შემდეგ, რატომ უნდა იყოს გასაკვირი, რომ მოვითხოვო ღირებული ანაზღაურება და ცხოვრების პირობები? მე და ჩემი ძმაკაცი ვიჯექით და ვანგარიშობდით: დავუშვათ ხელფასი მაქვს 2000 ლარი თვეში. ყოველთვიურად მკვდრად რომ 1000 ლარი გადავდო და დავაგროვო, დაახლოებით 8 წელი დამჭირდება დიდი დიღმის III-IV მიკროში რომ 2,5-3 ოთახიანი ბინა ვიყიდო. ანუ, ყველაზე კარგ შემთხვევაში 35-37 წლის ასაკში შემეძლება საკუთარი ჭერი გავიჩინო!

სამშობლოს წარსულით ვამაყობ, ბატონო, მაგრამ მხოლოდ წარსულით ვინც ცხოვრობს. ის მკვდარია აწმყოსა და მომავლისათვის! 8 საუკუნეა უკვე აღარაა თამარის დრო! მომავალზე ზრუნვაა საჭირო! ჩემი ქვეყნის აწმყოსი მრცხვენია, რბილად რომ ვთქვა, თუნდაც იმიტომ, რომ წარსული ვიცი!

მიყვარს ჩემი ენა და დამწერლობა, მაგრამ მხოლოდ საკუთარი მშობლიური ენის ცოდნა არ აკმაყოფილებს ჩემ ქვეყანას! სამსახურს ვერ იშოვი მხოლოდ ქართულის ცოდნით. რუსული რა, უცხო ენა არაა? არც ეს არაა საკმარისი! რა ვქნა, ბატონო, არ ისწავლებოდა ჩემ სკოლაში ინგლისური, ფიზიკურად სპეციალისტი არ იყო რაიონში, რომ მომვზადებულიყავი! ეს რა, ჩემი ბრალია?

“უნივერსიტეტში იმიტომ არ ჩააბარე და ამერიკაში მერე სასწავლებლად განა იმიტომ არ წახვედი, რომ სოფელს მოშორებოდი? აქ ცხოვრება და მიწაზე მუშაობა თუ გინდოდა, ამდენი წვალება რაღა საჭირო იყო?”

Kasaba.

რეჟისორი: ნური ბილგე ჯეილანი

მიმიფურთხებია ტრადიციების უმრავლესობისთვის, რომლებიც უკვე გამოუსადეგარი გახდა, და მხოლოდ იმას ემსახურება, რომ ჩარჩოში მოაქციოს ადამიანთა ჯგუფი, გონება დაუხშოს. ვიცავთ ტრადიციებს ისე, რომ შეგნებულიც შეიძლება არ გვქონდეს, რატომ. უბრალოდ, ისე, ასე გვასწავლეს. გამოიხედე თვალებში და გონება გაანძრიეო არავის უსწავლებია ეტყობა ადამიანთა ცალკეული ჯგუფისთვის…

როცა ვხედავ, რომ ჩემი მომავალი საკმაოდ ბუნდოვანია სამშობლოში, რაღა უნდა გაუკვირდეს „პატრიოტ“ ქართველს, უცხოეთში ფეხის მოკიდებაზე რომ დავიწყებ ზრუნვას? ხელგაშლილი არც იქ შემეგებება ვინმე, მაგრამ შრომაში წელგაწყვეტილი და მაინც მშიერი აქ მოვკვდები თუ იქ, რა აზრი აქვს? მშობლების ბრალია, ალბათ, გავლენიანი ნაცნობები რომ არ ჰყავთ…

„დაიცადე, დალაგდება სიტუაცია და აეწყობა ყველაფერიო“, ამას ვღებულობ პასუხად. მე ერთხელ ვცხოვრებ! უკვდავი არა ვარ! ამდენი წელია რაღაცას ველოდები და არ დაადგა საშველი. „ჯერ სად ხარ, ჩვენ უფრო დიდი ხანია ველოდებითო“, ასეთი პასუხიც მოუციათ. თქვენ ელოდეთ, ბატონო ჩემო, ელოდეთ… ეტყობა, მე თქვენსავით პატრიოტი ვერა ვარ… 

 

მზიანი ღამის ფიქრები

სტანდარტული

-დიმა, გაიღვიძე, ნახე რა მზეა, რა ამინდია!- მამიდაშვილის ზარმა გამაღვიძა.

-ხო?- შანსი არაა, ალბათ მატყუებს, რომ ავდგე. ფანჯრისკენ გავიხედე, – ვააა! მზე?

-ხო, ამოდი დროზე, ისაუზმე და აუზში ჩავიდეთ.

-ახლავე.

სასწრაფოდ ავდექი. მთელი ამ ხნის განმავლობაში მზეს პირველად ვხედავ. სითბოა ჰაერში. ასწორებს.

როგორც ყოველთვის, ახლაც ნელა ვჭამ. ნათიამ, მამიდაშვილმა, მალევე დაგვტოვა. თაკოს გავუბი საუბარი, მის დაქალს. ყველაფერს მოვედე, ენდოკრინოლოგიას, დიეტოლოგიას, პლასტიკურ ქირურგიას, ტრანსპლანტოლოგიას. მოკლედ, მედიცინაზე საუბრის დროს ზღვარს ვკარგავ ხოლმე.

როგორც იქნა მოვრჩი საუზმობას. მალევე გავემზადე და აუზზე ჩავედი. ხალხით სავსეა აქაურობა. მზე მაინც თავისას შვება. წყალი საკმაოდ ცივია, მაგრამ პრინციპის ამბავია ასეთ ამინდში წყალში ჩასვლა. თავიც დავისველე, ცურვით დავიღალე. მზეს არ მივეფიცხე. ნარუჯის (უთხარი არა „ზაგარს“) წინააღმდეგი ვარ, მედიცინის კუთხით.

ოთახში დავბრუნდი. ხელახლა წავედი საზაუზმოდ, ამჯერად ბიძაშვილთან ერთად. ბათუმს გადმოვცქერით. აქედან, როგორც ხელისგულზე, ისე ჩანს ყველაფერი. ამინდი გაფუჭებას იწყებს. იღრუბლება. ჩემ ქვეშ განფენილ ქალაქს ვაკვირდები. საოცრად მჭიდროდაა დასახლებული. ცარიელი, დაუსახლებელი ადგილი ნაკლებად მოგხვდება თვალში. ერთ სახლს მეც ვიქონიებდი ამ ქალაქში, ვფიქრობ.

საკმაო დრო გავიყვანეთ საუბარში. ყველაფერს მივედ-მოვედეთ. ქარი ძლიერდება, ცივი ჰაერი დატრიალდა. ოთახში დავბრუნდი.

To: Omara

Jambaz gaigvidze? 😀

From: Omara

Ho. Vcham tore dges saertod ar michamia da gushin kide da davlaslaseb 😀

To: Omara

Ro morchebi da moicli gamagebie da moval, sadme gavidet 😀

From: Omara

Ok. Mogwer cota xanshi

ამასობაში გაწვიმდა. ძილი მომეკიდა. ომარას მივწერე, წვიმს და რომ გადაიღებს მერე გამოვალთქო. დავიძინე.

საღამოს პიაცაზე გავედით. საოცარ ცოცხალ შესრულებას შევესწარი. ინსტრუმენტალური აღმოსავლური ჰანგებისა და ოპერის ნაზავს. სიტყვებით ვერ გადმოგცემთ, იმდენად მომაჯადოებლად ჟღერდა ეს ყოველივე პიაცას განათებულ ფონზე. სამწუხაროდ, ბოლო 3 კომპოზიცია მოვისმინე.

კაფეში ავედით.  თაროებით და წიგნებითაა სავსე აქაურობა. მაგიდებს გადავხედე, წიგნი არავის ხელში არ შემინიშნავს…

სად იქნება ომარა? აღმოჩნდა, რომ ლიტკაფეში, პიაცადან საკმაოდ ახლოს. სხვას არც ველოდი. ზოგადად ეს ისეთი ადამიანია, სრულიად უცხო ქალაქში რომ დაგეკარგოს, მაშინვე წიგნის მაღაზიებსა და ბიბლიოთეკებში უნდა დაუწყო ძებნა. შანსი არაა, მალევე მიაგნებ.

მოკლედ გეზი ლიტკაფესკენ ავიღეთ და გზად მალევე შეგვხვდა ომარა მეგობრებთან ერთად. გიოს ვიცნობ, მაგარი კაცია, საოცარი ადამიანია ურთიერთობაში. ილო და თორნიკე გავიცანი.  ილოს  ბლოგს ვიცნობდი. მის მიერ შედგენილი ფილმების სია საოცრად მომწონს. თორნიკეს ჩვენ შორის ყველაზე მაგარი ვარცხნილობა აქვს.  ჩემებს დავემშვიდობე და გზას გავუყევით. უჟმურად ცრის.

ყველაფერს მივედ-მოვედეთ. თბილისის ამბებიდან დაწყებული- ბათუმით დამთავრებული. ბულვარში 3D სტრიტ-არტი ვნახეთ. მაგარია, აქამდე მხოლოდ ინტერნეტში მქონდა ნანახი. მძინარე გველეშაპი და იაზონი გამოესახა არტისტთა ჯგუფს. ეს უკანასკნელი ოქროს საწმისს ხსნიდა ხიდან. წვიმამ იმატა. ომარას და გიოს სასტუმროსკენ ავიღეთ გეზი. გიომ უახლესი ტექნიკის დახმარებით გაგვიკვალა გზა. მეტ-ნაკლებად დავსველდით. ომარა ლუდით გამიმასპინძლდა. მე, თორნიკე და ილო „Pussy Riot”-ზე ვსაუბრობდით. მერე არტ-დაჯგუფება „ვოინა“ და მათი პერფორმანსები გავიხსენე.

განახლებული ბაგრატის ტაძარის სურათები ვნახეთ. საოცრად საღად მოაზროვნე ადამიანები გამაცნო ომარამ. ადამიანთან საუბარი რომ გსიამოვნებს, ისეთი ბიჭები არიან. ამასობაში მამიდაშვილმა დამირეკა. აღმოჩნდა, რომ გასაღები წამომყოლია. ომარას  და გიოს დავემშვიდობე,  ილო  და თორნიკეც წამოვიდნენ. გზაშიც საკმაოდ ვისაუბრეთ. მათაც დავემშვიდობე და ტაქსს დავუწყე ლოდინი.

-ეჰ, ბაბუ! შენ ღამე თუ არ გიბანავია ზღვაში, ჩათვალე, რო ზღვა არ გცოდნია რა არი. მე აქედან ახლა ზღვაზე წავალ- მითხრა მოხუცმა ტაქსისტმა

ალბათ მართლაც ასეა. სიბნელე, უკიდეგანო ზღვა და საოცარი სიწყნარე- პირდაპირ ოცნებაა ჩემთვის. რაც არ უნდა იყოს, დრო აღარ მრჩება. ხვალ მივდივარ. ხვალ რა, უკვე დღეს. 12-ს კარგა ხანია გადასცდა. პოსტი მაქვს გამოსაქვეყნებელი, „ტურისტული ფიქრები“ დავარქვი. რაღაც უაზრო სათაურია, მაგრამ სხვა ვერაფერი მოვიფიქრე.

03:48

19 აგვისტო, 2012

***

11:50- ზე გავიღიძე. სასწრაფოდ ჩავალაგე ნივთები. ნაჩქარევად ჩავტენე ჩანთები საბარგულში და ბათუმი დავტოვე. აი, ასე, ყოველგვარი სენტიმენტებისა და გამოთხოვების გარეშე. მიუხედავად საზიზღარი ამინდისა, ფრიად ვისიამოვნე ადამიანური ურთიერთობებით, განახლებული ბათუმის სილამაზით და მუსიკით. მეტი რაღა მინდა? ამ საოცარ ქალაქს კვლავ დავუბრუნდები 15 სექტემბერს, საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალის გამო. „ბათუმურ დღიურებს“ მერეც გავაგრძელებ.