Category Archives: John Lennon

როგორ შევხვდი ჯონ ლენონს

სტანდარტული

სიზმარის სამყარო გასაოცარია. ასეთი თავისუფლება, უკონტროლობა და უკიდეგანობა რეალურ ცხოვრებაში არ არსებობს. ხანდახან ვფიქრობ ხოლმე, ცხოვრება სხვა არაფერია, თუ არა კედელზე ჩამოკიდებული ჩარჩო, რომელსაც რაც არ უნდა ეცადო ვერ გასცდები. ხის რიკულებიანი ნაჭრები მჭიდროდ გვეკვრის გარს და სულს გვიხუთავს. ჩვენს მიერ თვალსაწიერის გაფართოება კი სხვა არაფერია, თუ არა ირგვლივ არსებული ოთხკუთხედი სამყაროს პერიმეტრის გაზრდა, რითაც ვახერხებთ კედლის უფრო დიდი ფართი მოვიცვათ, თუმცა არ გვიწერია მთლიანად შევიცნოთ იგი. ზუსტად ასეთი შეგრძნება დამეუფლა, როცა  ბენქსის საგამოფენო ნამუშევარს შევავლე კომპიუტერის ეკრანზე პირველად თვალი.

“There are four basic human needs; food, sleep, sex and revenge.”
Banksy

და მაინც, რახანაც ვართ “თავის უფლები” მხოლოდ ძილში, ჩვენი ტვინის ხვეულების ალფა რხევებში, ვახერხებთ რამდენიმე წუთით გადმოვიდეთ შავთეთრი სურათიდან და ფერადი კედელი მოვათვალიეროთ.

სიზმარი ფრიად საინტერესო თვისებით ხასიათდება. იგი ყოველთვის ქვეცნობიერს გამოავლენს, რომელთან წვდომაც ადამიანის ცნობიერს არ აქვს. სწორედ ამიტომაც სწავლობდა ფროიდი პაციენტების სიზმრებს, რომელთა შესწავლის საფუძველზეც დააშენა შემდეგ საკუთარი “ფსიქოანალიზი”.

სიზმრად უცხო ადამიანი გინახავთ? საინტერესო ფაქტი: ძილში ახალი სახის შექმნა არ შეგვიძლია. ჩვენთვის “უცხო” ადამიანები სინამდვილეში სადღაც ნანახი, შეიძლება უბრალოდ თვალმოკრული რეალური პიროვნებები არიან, რომლებიც ღრმად ჩაიბეჭდნენ მეხსიერებაში და ფიზიკური მოსვენების ჟამს ბურუსიდან გამოიკვეთნენ, როგორც სუსხიანი შემოდგომის ნისლიან დილას თანდათან ჩნდება პეიზაჟი. სიზმრად სრულდება ჩვენი დამალული ოცნებები და სურვილები, რომელთაც რეალურ ცხოვრებაში მიღწევა ხშირად არ უწერიათ. მე, მაგალითად ბითლზის კონცერტზე ვიყავი ერთხელ, სულ წინა რიგებში, ხშირად დავფრინავ ყოველგვარი დახმარების გარეშე, ოპერაციებს, ან უბრალოდ შეხვევებს ვაკეთბ, ზოგჯერ სამყაროს ფერადოვნებით დაძაბუნებული მხატვარიც ვარ…

***

ქალაქში ვარ… ქუთაისს ჰგავს ძალიან, მაგრამ თბილისია აშკარად. საუბარი და ქუჩების განლაგება დედაქალაქისას მიუგავს, ყოველშემთხვევაში. ვიღაც გოგსთან ერთად ვარ. საოცრად ნაცნობი სახე ჰქონდა, მაგრამ ვერ შევიცანი ვერაფრით. მშვიდად ვარ, საფრთხეს ვერ ვგრძნობ. წყნარად მივუყვები ქუჩას და მანქანების კოლონას ვაკვირდები. ქუჩის კუთხეში კომიქსების მაღაზიას მოვკარი თვალი. საოცრად მომინდა შესვლა და დათვალიერება, კომიქსი ხომ რეალურ ცხოვრებაში თვალითაც არ მინახავს… საოცარი გარემოა… შემინული დახლები ფერადად ბრჭყვიალებს. ჩემთვის სრულიად უცნობ და ასე საინტერესო სუპერგმირებს შევყურებ პრიალა გარეკანზე… ნება-ნება ვათვალიერებ დახლებს… სალაროს ვუახლოვდები, რომლის მარცხნივაც უზარმაზარი შემინული კარადა დგას. კი მეუცნაურა, ცოტა მოუხერხებლად ჩაუდგამთ, მაგრამ ამისთვის ვის სცხელა? კარადის წინ ავეყუდე…

სიტყვებით რთულია გადმოსცე განცდა რაც მისი შიგთავსის დანახვისას მეუფლება! ეს არის ბითლზის ალბომების სტერეო რემასტერი ვინილზე (ცნობისათვის, ჯერ გაყიდვაში არ გამოსულა, 12 ნოემბრიდან გაეშვება ქსელში)

The Beatles studio album remasters on 180 gram vinyl

საოცარია… პირდაპირ ჯადოსნური… განათებაც კი ისეთი აქვს, მიუწვდომელს და ხელშეუხებელს რომ ხდის.

-ხედავ? ხედავ???- ისტერიკულად ვეკითხები გოგონას, რომლის სახეც ასე მეცნობა, და მაინც ვერ გავიხსენე რა ჰქვია.

გოგო სალაროში გამყიდველთან საუბარს მორჩა და ჩემ გვერდით აიტუზა. დამუნჯებულები შევცქერით ვიტრინას.

კარის თავზე ჩამოკიდებული ზარი გაწკრიალდა… მაღალი, თხელ მანტოში გამოწყობილი, შავი მზის სათვალით და ოდნავ გრძელი ცხვირით, თხელი, ვიწრო ბაკენბარდებით, ჰაეროვნად შემოაბიჯა ამ მიკარგულ კომიქსების მაღაზიაში ღმერთმა- ჯონ ლენონმა! წამით ვიგრძენი, რომ გული გამიჩერდა…

“არა! ეს შეუძლებელია! წარმოუდგენელია! როგორ?”- ფიქრები თევზებივით აირია თავში.

გვერდით ჩაგვიარა, ოდნავ შესამჩნევად გაიღიმა და თავი დაგვიკრა… სალაროს მიადგა… გაჭაღარავებულ, მსუქან გამყიდველს, რუს საშას, გაუბა ჩუმად საუბარი…

-ისაა???- ვკითხე ჩემ გვერდით მდგომ უცნობ-ნაცნობ გოგონას, რომელმაც მხრები აიჩეჩა.

იდაყვით სალაროს მაგიდას ჩამოეყრდნო, მუხლები მოხარა… კევს ღეჭავს…

-საშა, ჩემთვის უნდა იყოს რაღაც…

საშამ დავთარი ამოიღო…

-ჯონ ლენონი.

საშამაც კირკიტი დაუწყო ჟურნალს. ეტყობა რაღაც სიაა, ისე ჩააყოლა კალამი…

“ისაა! ისაა!!!”- ეს აზრი ისე ხმამაღლა ყვირის ჩემ თავში,  ყურებზე ხელს ვიჭერ, რომ “ბარაბნები” არ გამისკდეს…

-ასეთი სახელი სიაში არაა!- რუსულად პასუხობს მსუქანი საშა

“რაა? ეს ხომ არ გამოყლევდა??? რას ქვია არაა! ჯონ ლენონია, ბოლოსდაბოლოს! ვერ ცნობს, ეს ჩემისა?”- ხელები ამჯერად პირზე ავიფარე, რომ აზრები ტუჩებს მიღმა არ გამქცეოდა.

-ააა, ხო!- უდარდელ გაეცინა ჯონს- მართალია! რობერტ ჰაქსლი ნახე!

-კი, არის, ბატონო რობერტ!

“რაა? რა რობერტ? ვინაა რობერტ ჰაქსლი?- გამიელვა აზრმა, მაგრამ მალევე გადამავიწყდა. ჩემ გვერდით მდგომი გოგო ჯონს მიუახლოვდა და რაღაც ჰკითხა. მას გაეღიმა, თავი დახარა და ოდნავ დააქნია… ხელი ჩამოართვა… ჩემსკენ წამოვიდა…

კანკალი ამიტყდა… ხელისგულები გამიოფლიანდა… რამდენჯერმა სწრაფად დავისვი შარვალზე… ენა მებმევა… რაღაც აზრის გამოთქმა მინდა რუსულად…

-я ваш фанат…   ისაა… ჯანდაბა!- საერთოდ წამერთვა ლაპარაკის უნარი

-Easy, boy!- გაეცინა მას და ხელი ჩამომართვა, – მე მესმის და ვგებულობ.

მთელ სხეულში ელექტრო მუხტმა დამიარა თითქოს…

რამდენიმე წამით წყდება სიზმარი

ახლა მე და ლენონი ვდგავართ ვიტრინის წინ და ბითლზის რემასტერ-ვინილ ალბომების ყუთს შევყურებთ.

-ჰა, როგორია?

-მე ვერ შევწვდები, ძალიან ძვირია- ჩუმად ჩავილაპარაკე. 319$ ღირს, ფასი ვიცი უკვე… (სიზმარშიც კი ჯიბეგაფხეკილი ვარ)

-ეგ არაფერი! შენ Shaved Fish-ს უნდა მოუსმინო!- მითხრა მან და სალაროსკენ წავიდა…

საშამ პატარა, შესასვლელი კარი გაუღო და დახლში შეიყვანა. ჯიბიდან გასაღები ამოიღო და კედელზე აწოწილი რკინის კარადა გახსნა, რომელიც ცელოფნის დაფასოებული პარკებით იყო გამოტენილი. ლენონი ოდნავ აიწია და ორი პაკეტი ჩამოიღო. ნაცრისფერი პაკეტის ზედაპირზე მისი სურათი გავარჩიე…

ნახატი პარკზე

მომიახლოვდა და პაკეტი გამომიწოდა…

-გახსენი, შენია! ჩემგან.

პაკეტი გამოვართვი და გახსნა დავიწყე. რამდენიმე მაისური მისი გამოსახულებით, საოცრად მოკლე, “ლივერპულის” საფერხურთო შორტი, პლაკატი ხელმოწერით და მისივე დახატული სურათი კომპაქტურად იწყო პარკში.

-მადლობა! დიდი მადლობა!

-ააჰ, ეგ არაფერი! გახსოვდეს, მთავარი მშვიდობაა, მეგობარო! Peace- თქვა და მარჯვენა ხელის ორი თითით მშვიდობის სიმბოლო გამოხატა…

ამ სიტყვები შემდეგ, ლენონის ნაჩუქარი პაკეტით ხელში უდაბნოში, უზარმაზარ რიგში ამოვყავი თავი… რატომღაც ჩავთვალე, რომ ახლო აღმოსავლეთში მოვხვდი… სუფთა წყალს ელოდებოდა ხალხი…

***

რა არის მაინც სიზმარი, და სად გადის ზღვარი რეალობასა და ფანტაზიას შორის? ჩემი სიზმარი იმდენად რეალურს ჰგავდა, რომ ახლაც, ფხიზელ გონებაში მიჭირს ამ ყოველივეს უბრალო ზმანება ვუწოდო. იმედია კიდევ მომეცემა საშუალება ჯონს მშვიდაბაზე ვესაუბრო.

სიზმრის თემას რამდენჯერაც არ უნდა შევეხო, გაჩერება მიჭირს… სანამ თავს მოგაბეზრებთ, გირჩევთ ნახოთ/კიდევ ერთხელ გადახედოთ კროსტოფერ ნოლანის შედევრს Inception. დატკბით ადამიანის გონებისა და შესაძლებლობების უკიდეგანობით…

მე კი ბონუსად ჯონ ლენონის Shaved Fish-ს დაგიტოვებთ.

ფერად სიზმრებს გისურვებთ…

BIAFF 2011. მარტინ შულიკი (ნაწ. II)

სტანდარტული

მარტინ შულიკის შემოქმედების ჩემეული განხილვის პირველი ნაწილი იხილეთ აქ

როგორც  აღვნიშნე, ფილმი “რაც მე მიყვარს“ ფრიად მომეწონა. ასევე მომხიბლა აღნიშნულმა სურათმა, მაგრამ თუ მაშინ ერთი ადამიანის ცხოვრება იყო გადმოცემული, აქ სხვადასხვა ადამიანების ცხოვრების საინტერესო მომენტებია ერთად თავშეყრილი. ერთგვარი ცხოვრებისეული ვიდეო-პოსტები, გაშლილი დროში.

შულიკს ეხერხება, რამდენიმე წუთში ადამინის ცხოვრების ერთი მომენტი დახატოს, ოღონდ თან მოახერხოს მისი მთელი ცხოვრების შესახებ მოგცეს ინფორმაცია. ყველაზე საინტერესო მომენტს აკვირდები, თან იცი ადამინის წარსული და ამიტომაცაა, რომ განიცდი მათ ბედს. ერთიანი სიუჟეტის განვითარება არ ხდება, მაგრამ გამოხატულია დროის ცვლა: დაწყებული მეორე მსოფლიო ომის წინა პერიოდიდან გაგრძელებული  საკუთრივ ომით, დამთავრებული სოციალისტური ჩეხოსლოვაკიის ფორმირებით. ომის პერიოდი გადმოცემულია პატარა ძმების, პეტრესა და პავლეს, თვალით. ამიტომაცაა, რომ სასტიკი ომი ბავშვური ცნობისმოყვარეობით და გულუბრყვილობითაა გაჯერებული, თუმცა სისასტიკე აქტუალობას არ კარგავს, ოღონდ ამ შემთხვევაში მას სულიერი სახე აქვს და არა ფიზიკური.

საინტერესო რეფრენი გასდევს ფილმს: „ამ სოფელში კარგა ხანია არავინ დაბადებულა“. ეს სიტყვები ბუკვალურად არ უნდა გავიგოთ. აქ იგულისხმება, რომ თაობათა ცვლა გონებრივი კუთხით არ მომხდარა, მენტალური განვითარება შეწყვტილია და სწორედ ამიტომაცაა რომ ეს სოფელი განწირული.

აღსანიშნავი ფაქტია ასევე ისიც, რომ თითოეული ეპიზოდი ერთგვარი სევდითაა განმსჭვალული, ცხოვრებისეული სატკივარით. სწორედ ამიტომაცაა, რომ ფილმი საოცრად რეალური და ცხოვრებისეულია. თუ გსურთ თვალი მიადევნოთ უცხო ადამიანთა ცხოვრების ყველაზე საინტერესო ეპიზოდებს შეგიძლიათ ნახოთ ფილმი „პეიზაჟი“ აქ.

მარტინ შულიკის ფილმების ყურებისას ერთ დასკვნამდე მივედი. ამ რეჟისორს შეუძლია ადამიანთა სატკვარი საოცრად რეალურად გადმოგვცეს, თუმცა ამ დროს არ მიმართავს ზედმეტ დრამატულობას და ამგვარად არ სწყდება რეალობას, მისი შემოქმედება არ ხდება ერთგვარად განყენებული. ასევეა ფილმში „მზის ქალაქი, ანუ მუშათა კლასის გმირი

სათაურმა მაშინვე მიმიზიდა მთელი რიგი მიზეზების გამო. მათგან უპირველესი და ძირითადი, მაინც „მუშათა კლასის გმირი“ გახლავთ.  სიმღერა, აღნიშნული სათაურით, ჯონ ლენონის სოლო კარიერში მნიშვნელოვან ადგილზე დგას თავისი ფილოსოფიური დატვირთვით. ზოგადად, მისი მაშინდელი შემოქმედება ცალკე საუბრის თემაა, და ამიტომაც აღარ გავაგრძელებ, თორემ გაჩერებას ვერ მოვახერხებ.

ფილმში გადმოცემულია 4 მეგობრის ისტორია, რომლებიც ქარხნიდან დაითხოვეს და ახლა ისინი დამოუკიდებლად ცდილობენ თავის გატანას. თითოეული მათგანი ერთმანეთისგან განსხვავებული და ამასთანავე მსგავსია. განსხვავებულია მათი პრინციპები, აღმზრდელობითი მიდგომები, საერთოა მცდელობა, თავი გაიტანონ, გადარჩნენ ცხოვრების მძიმე პირობებში. აღსანიშნავია, რომ ისინი ერთგვარად ავსებენ ერთმანეთს, ერთმანეთის ნაკლს ფარავენ.

რეჟისორი ახერხებს და თითოეული გმირის ისტორიას დაწვრილებით გვიყვება, გვიხატავს მათ შინაგან სამყაროს, გარემოს, მუშაობის მიღმა. ხაზს უსვამს იმ პრობლემებს, რაც აიძულებთ მათ კბილებით მოეჭიდნონ ცხოვრებას. დალხენილი არსებობა არცერთ მათგანს არ აქვს. სწორედ ესაა ალბათ მუშათა კლასი. „ზაოდი-კრაოტი“- გაგონილი ფრაზა ამოტივტივდა თავში. ვუყურებ ფილმს და ვფიქრობ, მაინც ვინაა მუშათა კლასის გმირი? რა მოეთხოვება მას ამ წოდების მისაღებად? შეუძლია თუ არა უმუშევარ, სამსახურის მძებნელ ადამიანს იყოს გმირი?

საკუთრივ სიტყვა „გმირი“ ყოველთვის პატივისცემით განმაწყობს ადამიანის მიმართ. მითუმეტეს „მუშათა კლასის გმირი“, ან „შრომაში გამოჩენილი გმირობა“. რატომღაც ყოველთვის მგონია, რომ ასეთი ადამიანი შარავანდედით მოცული, ნელა დააბიჯებს და ირგვლივ მყოფთ კეთილი ღიმილით უქნევს ხელს. ვუყურებ ფილმს და ვხვდები, რომ მუშა-გმირის ჩემეული ხატება სრულიად არამიწიერია. ვხვდები, რომ გმირია ისიც, ვისაც არ ეზარება მუდმივ ძიებაში იყოს. ცდილობდეს, წვალობდეს, შეიძლება არაფერი გამოსდიოდეს, მაგრამ მაინც. ასეთი გმირები უსახელოდ ცხოვრობენ, შეიძლება ჩვენც გვხვდებიან ყოველდღიურ ცხოვრებაში, მაგრამ ვერ ვამჩნევთ მათ. ისინი ჩუმად საქმიანებონ, ყოველგვარი რეკლამის, ყვავილების კონებისა და წითელი ხალიჩების გარეშე. საშუალო ადამიანები, რომლებიც დაუზარლად ასრულებენ მძიმე საქმეს, რათა თავი გაიტანონ სიცოცხლისთვის, არსებობისათვის დამქანცველ ბრძლაში მდუმარედ ატარებენ მუშათა კლასის გმირის მძიმე წოდებას…

თუ ჩემი აზრების აღრეულმა დინებამ ოდნავ მაინც დაგაინტერესათ შეგიძლიათ ფილმიც მოიძიოთ და ნახოთ აქ.

აღნიშნული ფილმი წარმოდგენილი გახლდათ საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალის შარშანდელ საკონკურსო პროგრამაში.

ბოშათა კულტურის, ცხოვრების შესახებ საკმაოდ მწირი წარმოდგენა მქონდა, ამიტომაც აღნიშნული სურათი ჩემთვის ორმაგად საინტერესო გახლდათ. ზოგადად, უცხო კულტურასთან, ადათ-წესებთან, ყოფა-ცხოვრებასთან გაცნობა, ყოველთვის საინტერესო პროცესია. მარტინ შულიკი არ გაექცა რეალობას, არ დაიწყო ლამაზი, თავბრუდამხვევი ზღაპრების შეთხზვა. მან შეძლო და გვაჩვენა ირგვლივ გამეფებული სიღარიბე, ჭუჭყი, უიმედობა. არ მოერიდა და გვითხრა: აქ არ არის მომავალი, ია-ვარდით მოფენილი გზა არ არსებობს, თავის გადასრჩენად ბრძოლისას აქ ყველა გზა ციხისკენ მიდის!

ამ ყოველივეს ფონზე, ის გვიხატავს მთავარი პერსონაჟის სახეს, გვაცნობს მისი ცხოვრების წესს და პრინციპებს. ბოშა, რომელიც არ მოიხმარს ნარკოტიკებს, არ ქურდობს, ცდილობს ისწავლოს, რაიმეს მიაღწიოს… და ამ ყოველივეს წინ მარჩენალი მამის დაღუპვა აღუდგება. ოჯახური ტრაგედია კი მოზარდს იძულებულს ხდის ცხოვრების ეკლიან გზას შეუდგეს. მისი მორალი აქაც უცვლელია. საინტერესოა ასევე იმის ხილვა, რომ მამის სიკვდილმა მის ფსიქიკაზე წარუშლელი დაღი დატოვა, ამიტომაც მამა მოჩვენების (სიზმრის) სახით მოდის მაშინ, როცა ეს ადამს (მთავარ გმირს) ყველაზე მეტად სჭირდება.

საინტერესო ფაქტია საკუთრივ ბოშათა დამოკიდებულება საზოგადოების მიმართ. ისინი, ერთგვარად, განცალკევებით ცხოვრობენ და მათი განდგომა არამარტო ფიზიკურ, არამედ მორალურ სახესაც ატარებს. „თეთრები“- ასე უწოდებენ ისინი ყველა არაბოშას. მრავლადაა ასევე სტერეოტიპული შეხედულებებიც  „თეთრებზე“. ამ ყოველივეს საფუძვლად რამდენიმე ადამიანის მწარე გამოცდილება უდევს, და ისინიც ცდილობენ ახალგაზრდობას ცხოვრება ასწავლონ, თავი გამოუტენონ ათასგვარი სისულელით: ყველა „თეთრი“ ერთნაირია, რა საჭიროა შრომა, როცა შეგიძლია მოიპარო და ა.შ. როგორ უნდა გადარჩეს მოზარდი ადამი ისე, რომ საკუთარ პრინციპებს არ უღალატოს? იგი სვამს რიტორიკულ შეკითხვას: „და რას საქმიანობენ ბოშები? იპარავენ? ქალებს ყიდიან?“ ამით მან სცადა განდგომოდა მშობლიურ ადათებს.

ამ ყოველივეს ფონზე, გასაგები ხდება, რატომაა საზოგადოების დამოკიდებულება ბოშათა მიმართ თითქმის ყველგან ერთგვაროვანი. ქურდი ხომ ყველგან ერთნაირად ეზიზღებათ.

მთავარი გმირი ცდილობს იმუშაოს, პატიოსნად გამოიმუშავოს ცხოვრებისათვის, მაგრამ ეს საკმაოდ რთული პროცესია. მიუხედავად ამ სირთულეებისა,მას მაინც რჩება დრო და ძალა სიყვარულისავის, გართობისათვის.

მამის მოჩვენება მას ერთგან ეტყვის: „ბოშა ადამიანურად მხოლოდ მაშინ იცხოვრებს, თუ უარს იტყვის ბოშათა ცხოვრების წესზე“. გამოუვა თუ არა ადამს ეს ყოველივე, შეგიძლიათ ნახოთ აქ.

საბოლოო ჯამში, მარტინ შულიკის შემოქმედება ფრიად საინტერესო გამოდგა. რეჟისორს განსხვავებული ხედვა და აღქმა აქვს, რაც მის ნამუშევრებს თავისებურ ხიბლს სძენს. მის შემდგომ ნამუშევრებს სიამოვნებით დაველოდები.

სასაფლაო

სტანდარტული

სასაფლაოზე გავლის არასოდეს შემშინებია.  მითუმეტეს, რომ არსებობდა უამრავი ლეგენდა გაცოცხლებულ, მანათობელ მკვდრებზე, რომლებიც „გტაცებენ ხელს და სად წაგიყვანენ, კაცმა არ იცის“. არც ის მაშინებდა, ვინმესთვის გათხრილ საფლავში რომ ჩავვარდნილიყავი. მოკლედ, არ მეშინოდა ამ სასაფლაოსი და რა მექნა? ერთია, დიდად არ მიყვარდა გახუნებულ მარმარილოზე უცხო სახეების თვალიერება და მათი ასაკის გამოთვლა. არ მეცნობოდა მათი სახეები, ვის გალავანსაც უფროსები შეაღებდნენ და „თითოს წაუქცევდნენ“. თან ვიღლებოდი ამ უაზრო ბორიალით. რამდენჯერმე ღამეც მომიწია სასაფლაოზე გავლა. მეგონა, შემაშინებდა შავად მოელვარე მარმარილოს  კრთომა. ასე არ მომხდარა. არც ახლა ხდება, სიმართლე რომ ვთქვათ.

დღეს კი ნაცნობ სახეებს ვაწყდები ირგვლივ. მოხუცებსაც და ახლგაზრდებსაც. განსაკუთრებით ჩემი ტოლების საფლავებთან მისვლა მიჭირს. ერთგვარი სინდისის ქეჯნა დამრევს ხელს, რომ ცოცხალი ვარ. აქ ვაანალიზებ მხოლოდ საკუთარ მოკვდავობას. ქვაზე მომღიმარ სახეებს ვუყურებ და მათ ადგილას ჩემ სიფათს წარმოვიდგენ ხოლმე. საშინლად უსიამოვნო განცდაა. არა საკუთრივ ის ფაქტი, რომ აღარ ხარ, არამედ ის, თუ რა ტკივილს აყენებ ცოცხლად დარჩენილთ.

ვათვალიერებ რუდუნებით მოვლილ გალავანს და ვერ ვხვდები, ვისთვის არის ეს ყოველივე? ვინც სურათზეა, მისთვის მნიშვნელობა არ აქვს ამ ყოველივეს. საკუთრივ ჭირისუფლისთვის? არ მინდა, რომ ეს მართლაც ასე იყოს, რადგანაც აქედან გამომდინარე ჩემეული შეხედულება, რომ ადამიანი ეგოისტია და მას ვერაფერი გამოასწორებს, კიდევ ერთხელ დადასტურდება და ეს ფაქტი საბოლოოდ დამიკარგავს ადამიანთა რწმენას. არადა,  სხვა არაფერი დამრჩენია. ნუთუ სოციუმი ითხოვს ამ ყოველივეს? რა უფლებით, რა ნამუსით? არც მიკვირს, როდის გამორჩეულა ჩვენი საზოგადოება მახვილგონიერებით?

თუმცა დარჩენილი ჭირისუფლის ფსიქო-ემოციურ მდგომარეობას თუ გავითვალისწინებთ, შეგვიძლია ყველაფერს ნათელი მოვფინოთ. აბა რა ქნას დედამ, რომელმაც შვილი დამარხა? რაღა აკეთოს ცარიელ სახლში? ეს არის დედაშვილური მზრუნველობის ბოლო გამოხატვა და ეს აიძულებს ალბათ დედას, რომ ცოცხალი დარჩეს. და განწირულია იგი სამუდამო მზრუნველობისათვის, სანამ შვილის სურათის გვერდით მისი მომღიმარი პორტრეტიც არ გაჩნდება.

სასაფლაო იქცა ფიქრის და განსჯის ალაგად ჩემთვის. სახლში დაბრუნებული სწორედ აქ ვგრძნობ თავს ყველაზე მშვიდად და ამასთანავე ყველაზე მშფოთვარედ. აქ ვარ ყველაზე ცოცხალი. ამ მარტოობაში არ მჭირდება ნიღბით სიარული. მარმარლოს ქვებს არ აინტერესებთ ვინ ვარ და რა მინდა. აქ ვთავისუფლდები… საკუთარი თავისაგან…

Jealous Guy- უსისხლო ბრძოლის ქრონიკები. ნაწილი 2. დასასრული.

სტანდარტული

დასაწყისი იხილეთ აქ.

1970 წლის 11 დეკემბერი.

გამოვიდა ჯონ ლენონის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ალბომი John Lennon/Plastic Ono Band.

ეს ალბომი იმით არის საინტერესო, რომ პირველად აქ წარმოჩინდა ჯონის ტალანტი სრულად. სიმღერების ტექსტებში გაჩნდა ღრმა აზრი…

სიმღერით God ლენონი თითქოს ღმერთს და მთლიან სამყაროს დაუპირისპირდა…

სწორედ ეს სიმღერა დაიხვია შემდეგ ხელზე წყეულმა მარკ ჩეპმენმა. (თითქოს ამან უბიძგა, რომ ჯონისთვის ზურგში ესროლა! ნაბიჭვარი!)

1971 წლის 12 მარტი. დიდი ბრიტანეთი.

ამით ყველაფერია ნათქვამი! წლების შემდგომ ეს სიმღერა სახალო მოძრაობის ჰიმნად იქცევა.

ლენონი მონაწილეობას იღებს ირლანდიის განმანთავისუფლებელი არმიის მიტინგებში. ირლანდია მისთვის რომ უბრალოდ სახელი არაა რუქაზე, შემდგომაც ვიხილავთ.

1971 წლის 9 სექტემბერი. აშშ.

გამოდის ლეგენდარული ალბომი Imagine.

ამ კრებულში შევიდა პოლიტიკური, საპროტესტო სიმღერები. საკუთრივ Imagine-ზე არაფერს ვამბობ, ამას პოსტი არ ეყოფა, რომ დავიწყო.

ესეც პროტესტი ვიეტნამის ომს!

მოკლედ საოცარი პერიოდი გახლდათ. მაშინ ჭეშმარიტ მუსიკას შეეძლო რაღაცის შეცვლა. ქარიზმატული მუსიკოსები ლიდერები იყვნენ და მათ სიტყვებს ათასობით ადამიანი უსმენდა და ამით საზრდოობდა. ახლა კი…

1972 წლის 12 ივნისი.

გამოდის ჯონის ყველაზე პოლიტიკური ალბომი Sometimes In New York City.

ამ დროისათვის უკვე ლენონი და ონო ამერიკის მოქალაქეები არიან და ამ ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებში მეტად აქტიურად არიან ჩართულნი. კრებულში შესული ყველა სიმღერა პოლიტიკური დატვირთვის მატარებელია. დაწყებული გენდერული თანასწორობის პრობლემიდან, გაგრძელებული ირლანდიაში დატრიალებული გენოციდით, დამთავრებული პოლიტ-პატიმრების თემით.

მოკლედ საოცრად აქტუალური ალბომი ჯონის შემოქმედებაში, თუმცა ნაკლებად დაფასებული…

ამის შემდგომ ჯონმა შეწყვიტა პოლიტიკური აქტივობა. ეს მის შემდგომ ალბომებში კარგად გამოჩნდა. თითქოს ის მუხტი დაიკარგა, მაგრამ ლენონი მაინც დარჩა კერპად ათასობით მელომანისთვის. მისი შემდგომი კომპოზიციებიც არანაკლებ საინტერესო და სასიამოვნო მოსასმენია.

1980 წლის 8 დეკემბერი.

ჯონ ლენონმა უკანასკნელი ავტოგრაფი გაუკეთა თავის ბოლო ალბომს Double Fantasy და იგი საკუთარ მკვლელს გადასცა. ეს გახლავთ მარკ დევიდ ჩეპმენის თავისუფლებაზე ყოფნის უკანასკნელი დღე…

Free As A Bird- ანუ შიში

სტანდარტული

უშიშარი არავინაა ქვეყნად. “თვით ძია ვასოც” კი.

-არა, ასეთი დასაწყისი არ ვარგა! პირდაპირ თქვი სათქმელი!

-მერე, სხვანაირად რომ გაიგონ?

-ხოდა იყავი ეგრე, სხვის შეხედულებებზე დამოკიდებული.

 

ჩემ შიშს სახელი არ აქვს. ის მოულოდნელ მოდის ჩემთან და ასევე სწრაფად მიდის. არ ვიცი, რა არის ამის მიზეზი, ალბათ სწორედ ამიტომაც ვერ ვკურნავ მას. დღეს, ძმაკაცმა ფროიდზე და ბავშვობის დროინდელ კომპლექსებზე ჩაილაპარაკა რაღაც. ზუსტ პერიფრაზს ვერ ვაკეთებ, ისე მისკდება თავი. ასე იცის, ლუდის თრობიდან გამოსვლამ.

არის პერიოდი, როცა არავინ არ მინდა ირგვლივ, საერთოდ არავინ. არავის ვწერ, არ ვურეკავ. ვარ მარტო და მთელი ღამით “სიმპსონებს” ან ფილმებს  ვაკვდები. სიგარეტი რომ არ მქონდეს საყიდელი, გარეთაც არ გავიდოდი, ალბათ. ასე გრძელდება გარკვეული პერიოდი და მერე ყველაფერი იცვლება. კალაპოტში ვდგები.

შევეცდები ქვეცნობიერს ჩავწვდე და ამ უაზრო ქმედების ახსნა ვიპოვო.

საბოლოოდ იმ აზრამდე მივდივარ, რომ ჩემი ასეთი მდგომარეობა, სხვა არაფერია, თუ არა საზოგადოების მიმართ შიში. არ ვიცი, რატომ, მაგრამ მაღიზიანებს ხალხის მასის ყურება და მასში გათქვეფა. სწორედ ამისგან თავდასაცავად თვითიზოლირებას ვცდილობ, ფიზიკურად და გონებრივად. არა, ჩემთვის ცუდი საზოგადოებას არაფერი გაუკეთებია, მაგრამ არც კარგი დამოკიდებულება მახსენდება მოცემულ მომენტში. იქნებ, ეს შიში, სხვა არაფერია, თუ არა საკუთარი “მე”-სადმი თრთოლვა? იქნებ, ხალხს არც არაფერი დანაშაული არ მიუძღვის ჩემ წინაშე? უფრო ღრმად უნდა წავიდე საკუთარ ფსიქიკაში.

ბავშვობა ისეთივე მქონდა, როგორც ბევრ 90-იანელს. არც ვშიმშილობდი, არც თავზე გადამდიოდა. უბრალოდ ესაა, რომ ჩემგან ყოველთვის საუკეთესოს მოელოდნენ. სწავლას არავინ მაძალებდა, სიამოვნებისთვის ვსწავლობდი, მაგრამ ამან შექმნა ჩემ ირგვლივ მოსაზრება, რომ “დიტომ ეს უნდა იცოდეს!” სწორედ ამიტომაც, ერთგვარად ვიკისრე პასუხისმგებლობა საზოგადოების წინაშე და მივყევი საკუთარი პიროვნების დახვეწას. სწორედ ამ პასუხისმგებლობამ გამიჩინა ჩემდა უნებური შიში ხალხის წინაშე. შიში იმისა, რომ რამე არასწორად არ გავაკეთო. არადა, ცხოვრებისეული შეცდომები რომ არა, ადამიანის მენტალური განვითარება ერთ წერტილზე გაიყინებოდა. სწორედ კაზუსები გვაყალიბებს პიროვნებებად. მე კი ვცდილობდი, არაფერი არ შემშლოდა. სწორედ აქ შემეშალა ალბათ.

გადავიქეცი “მექანიკურ ფორთოხლად”. ვამბობდი იმას, რაც ყველასთვის მისაღები იყო. ჩემი აზროვნება ზუსტად იმეორებდა ბრბოს ფიქრების კონტურებს. ძნელია, განვითარდე, როცა არავინაა ირგვლივ, ვინც საწინააღმდეგოს გეტყვის და შეგეკამათება. არა, საკუთარი აზრი გამაჩნდა, ოღონდ მის გამოთქმამდე აუცილებელი იყო ყველაფერი შემესწავლა ობიექტის ირგვლივ. მაგალითად, საუბარი იყო ლენინზე. მე სანამ რამეს ვიტყოდი, აუცილებელი იყო მის შესახებ ყველაფერი მცოდნოდა, დაწყებული მისი ბავშვობიდან, დამთავრებული მისი ფილოსოფიური მოძღვრებებით და შეხედულებებით. წინააღმდეგ შემთხვევაში, აზრის გამოთქმისგან თავს ვიკავებდი. აქ ჩნდებოდა შიში იმისა, რომ ვიღაც “ჩამჭრიდა” ჩემი არასრული ცოდნის გამო. ამას ემატებოდა იმის გააზრება, ვისთან მქონდა საუბარი და პირადად ის როგორ იყო განწყობილი პერსონის მიმართ.

როცა არ იცი, ან უნდა ისწავლო, ან შეეჩვიო ამ აზრს. მე კი, თუ სწავლის საშუალება არ არსებობდა, ვცდილობდი პირში წყალი ჩამეგუბებინა. ბოლო პერიოდში კი თვითიზოლაციას მივმართავ. გავდივარ ქუჩაში და ასე მგონია, რომ ვალდებული ვარ, ვიღაცის წინაშე რაღაცით. ეს საშინელი აკვიატება მოსვენებას არ მაძლევდა, ამიტომაც დავიწყე გაქცევა. გამოვიკეტე ჩემ სამყაროში.

ადამიანთან ურთიერთობისას 5 წუთი მჭირდება მისი აზროვნების შესაფასებლად. თუ მივხვდი, რომ მასთან ურთიერთობა უსიამოვნოა (რაც ჩემ შემთხვევაში საკმაოდ ხშირია), გავრბივარ. სწორედ ამიტომაც მიჭირს კონტაქტების დამყარება, მეგობრების შეძენა. ალბათ ეს განაპირობებს, რომ უცხოს პირველი არასდროს ვეცნობი. საშინელება კი ისაა, რომ არც კი ვცდილობ შეცვლას. უცნობებთან სრულიად თავისუფალი მხოლოდ ერთ ადგილას ვარ, საავადმყოფოში. პაციენტებთან საუბარი და მათი თანაგრძნობა საოცარ სიამოვნებას მანიჭებს, მიუხედავად მათი აზროვნებისა. ხომ გაქვთ, ხანდახან შეგრძნება, რომ “მშობლიურ სახლში იმყოფებით”, სრულიად დაცული, კომფორტში მოქცეულნი? მე ეს განცდა კლინიკაში მეუფლება, სხვაგან არსად. თქვენ წარმოიდგინეთ არც კინოთეატრში, თუმცა ეს ცალკე თემაა და ამაზეც დავწერ მოგვიანებით.

მენტალური ცვლილებები კი ჩემში მაინც მოხდა. მუსიკა, კინო, ლიტერატურა- ჩემი მასწავლებლები! ოღონდ აქაც გაჩნდა ერთგვარი დისკომფორტი. მე ხომ არ შემიძლია ყველაფერი წავიკითხო, ყველაფერი ვიცოდე? ე.ი. ჩემი ცოდნა არასაკმარისია. თუმცა დროთა განმავლობაში ესეც შეიცვალა, მხოლოდ კინოს მიმართ დარჩა ძველებური განწყობილება. “ბიტლზი”-ს მოსმენის შემდეგ, მე მივხვდი, რომ სხვა არანაირი მუსიკა არ მჭირდება ბედნიერებისათვის. ასეც ვაგრძელებ ყოფას, მაგრამ არ გეგონოთ, რომ სხვას არაფერს არ ვუსმენ მიზანმიმართულად. უბრალოდ, თუ არ მომეწონა მელოდია, ვთიშავ და ეგაა. აი, “სინემაში”, მუსიკისგან განსხვავებით, ცოტა მეჭედება… აქ საკუთარ საქციელს ლოგიკას ვერ ვუძებნი. აქ ვცდილობ იდეალური ვიყო. ვუყურო ყველაფერს, კარგსაც და ცუდსაც. ისეთ ფილმებსაც კი, რომელთა ცქერისას დისკომფორტს განვიცდი. ბოლომდე ჩავათავებ და მერე გონებაში ვაჯამებ. არადა, ხომ შეიძლება, უბრალოდ გამოვრთო?

ამ ყველაფრის დაწერა უბრალო შემთხვევამ გადამაწყვეტინა. რამდენიმე დღის წინ მე და მოლის სასიამოვნო კამათი გვქონდა. (სიტყვა “კამათი” ნუ შეგაშინებთ! იგი არ გულისხმობს შეურაცხყოფას და ლანძღვას!!! ჯანსაღი კამათი ყველაზე კარგი რამაა, რაც  კი ადამინმა ევოლუციით განივითარა). მან ადვილად მაჩვენა, რომ ჩემი სწრაფვა იდეალურობისკენ, ულოგიკოა, რაშიც მეც დავეთანხმე. (მაგრამ კინოსთან მიმართებაში ვერ შევიცვლები, მაინც! 🙂 თუმცა, ეს არაა მთავარი. დღეს მან აღნიშნა, რომ კომენტარის არდაწერა ხელს უშლის ბლოგების დამეგობრებას. 100%-ით მართალია, ვერაფერს იტყვი. ამ სიტყვებმა საშუალება მომცა საკუთარ საქციელს ჩავფიქრებოდი. ბევრის ბლოგს ვკითხულობ, მაგრამ მხოლოდ მათ ვუტოვებ კომენტარს, რომლებმაც მეც დამიწერეს ერთდროს და ახლაც აქტიურობენ. მივხვდი, რომ აქაც იდუმალ შიშთან მაქვს საქმე…

ადამიანი წინ უნდა მიიწევდეს, სიახლის არ უნდა ეშინოდეს, უნდა განვითარდეს, რაც ასე ადვილია ვირტუალური სამყაროს პირობებში. ამ სიტყვების დაწერის შემდეგ, მე უკვე აღარ მაქვს უფლება შიშს დავმორჩილდე, ჩავიკეტო. ამიტომაც, საკუთარ თავს პირობა მივეცი, რომ წაკითხვითანავე კომენტარი დავტოვო:) (საიდან დავიწყე და სად დავამთავრე, კაიფობთ? :D) ეს, ერთი შეხედვით უბრალო დეტალი, მთელის ნაწილია. მისი შეცვლით, არის ალბათობა, რომ მექანიზმის მუშაობაც შეიცვალოს. ვცადოთ, ვნახოთ რა გამოვა…