Tag Archives: გას ვან სანტი

სპილო, ანუ მე თქვენსავით პატრიოტი ვერა ვარ

სტანდარტული

„ჩემ სამშობლოს რომ დასჭირდეს, ორივე შვილს მივცემ!“

სუფრაზე გაგონილიდან

„შენნაირი პატრიოტები სჭირდება ქვეყანას“

ესეც სუფრაზე გაგონილიდან

გავიდა წლები და უკვე არცთუ ბავშვი, ვცდილობ გავიაზრო სიტყვა პატრიოტიზმის მნიშვნელობა. ჯერ მინდა საკუთარ წარსულს გადავხედო… მახსოვს სიბნელე, სიცივე, სროლის ხმა, ტყვიების ნათება ჩემს ეზოში, დაღაჩაღების შიშით მგზავრობა, უფულობა, უმუშევრობა, მაგრამ ყველაზე მეტად იმედი მახსოვს. იმედი იმისა, რომ „ოდესმე ხომ დაგვადგება საშველი?“ იმედი იმისა, რომ ერთ დღესაც „იბერია გაერთიანდება და გაბრწყინდება“.

რეიდი რატომაა მამა? ძებნილებს იჭერენ?

-რა ძებნილებს, შვილო? ფული უნდათ. ესაა რეიდი!- მითხრა მამაჩემმა და 5 ლარი ამოიღო საფულიდან“

დიალოგი სტეფანწმინდის გადასახვევთან მანქანაში

იმედის არ დაკარგვის იმედიც მახსოვს…

ამდენი ხნის მერე, უკეთეს დროებაზე იმედით და ოცნებით გადავდექი ოცდამეორე წელიწადში და დავფიქრდი: მართლაც, რა არის პატრიოტიზმი?

პატრიოტიზმი- ზნეობრივი და პოლიტიკური პრინციპი, სოციალური გრძნობა, რომლის შინაარსს წარმოადგენს სამშობლოს სიყვარული და მისთვის თავდადება, სიამაყე მისი წარსულით და აწყმოთი, სამშობლოს ინტერესების დაცვისადმი მისწრაფება. პატრიოტიზმის ელემენტები მშობლიური მიწისადმი, ენისადმი, ტრადიციებისადმი სიყვარულის სახით ყალიბდება.

რას ნიშნავს სამშობლოსათვის თავდადება?

მაინცადამაინც ომი უნდა იყოს ქვეყანაში, რომ თავდადებულის სტატუსი მოგანიჭონ ბრძოლაში გამოვლენილი მამაცობისთვის? არ შემიძლია ბატონო იარაღის ხელში აღება და საბრძოლო ბატალიებში ჩართვა! პაციფისტურ ბუნებას რომ თავი გავანებოთ, როგორც მომავალი ექიმი, ჩემ შეგნებაში ადამიანის სიცოცხლე ყველაფერზე მაღლა დგას და ჩემი არსებობის უპირველესი პოსტულატი „არ ავნო“ გახლავთ. როგორ მოვუსწრაფო სიცოცხლე ადამიანს, თუნდაც მტერს, რომელიც საბრძოლო ველზე დაჭრილი რომ ვნახო, ადამიანობა მავალდებულებს მასაც ისევე ვუმკურნალო, როგორც ჩემიანს! სამშობლოსათვის შეიძლება ეს ყველაფერი გვერდზე გადადო, უღალატო საკუთარ პრინციპებს, მიაფურთხო მორალს და ფსიქიკას, (რომელიც დაგენგრევა მოგვიანებით), საბრძოლო საქმეში არანაირი ცოდნა არ გამაჩნია! სროლა რომ ატყდეს, იმასაც ვერ გავარკვევ საიდან ისვრიან და სად უნდა დავიმალო. უცოდინრობით ომში სიკვდილი გმირობაზე კი არა, სისულელეზე მეტყველებს.

ასეთ დროს სამშობლოსთვის თავდადებად მიმაჩნია, ის საქმე აკეთო დაუზარელად და ფულადი ანაზღაურების გარეშე, რაც იცი, უარეს შემთხვევაში, რაც შეგიძლია.  თუმცა, ბრძოლაა თითოეული უბრალო დღე ჩვენ ცხოვრებაში.

თავდადებული არ არის ის მასწავლებელი, მძღოლი, კონტროლიორი თუ ნებისმიერი სახელმწიფო სტრუქტურის მუშაკი, მასხრად ასაგდები ხელფასის მიუხედავად მაინც რომ მუშაობს? თუმცა სხვა მხარეც აქვს მედალს. რომ წავიდეს, მერე რაღა ქნას? რით გამოკვებოს ოჯახი? ამიტომაც გამოდის, რომ მონად ქცეული, იძუებულია ბედს შეეგუოს, ძალით თავდადებული იყოს სამშობლოსათვის.

რკინიგზაში მიმდინარე უკანასკნელი მოვლენები ცხადყოფს, რომ ადამიანს თურმე ბევრის ატანა შეუძლია ისე, რომ ამას უზრუნველად მყოფი ვერც მიხვდება. განა ეს ხალხი თავდადებული არ არის ქვეყნისთვის? ვირულად შრომაში კაპიკებს რომ იღებდნენ და მაინც ასრულებდნენ თავიანთ საქმეს? რაღაა გასაკვირი, თუ ხმა ამოიღეს და გაიფიცნენ? სპილოს, რომელსაც წრთნისას ხშირად სცემენ, აგრესიას არასოდეს ავლენს. ყველაფერს იმახსოვრებს და იგროვებს შიგნით. ერთხელაც ფიალა ივსება და გაგიჟებული ცხოველი ირგვლივ მყოფ ადამიანებზე ამოიყრის ჯავრს.

პატრიოტიზმი თუ ქვეყნის სიყვარულს ნიშნავს, ამ სიყვარულს ცალმხრივი სახე რატომ აქვს? სანაცვლო სიყვარული რით ვეღარ დავიმსახურეთ?

ბავშვობიდან მოყოლებული, ჩემი მშობლები წელზე ფეხს იდგამდნენ, რომ სამომავლოდ განათლება მიმეღო. უნივერსიტეტში თუ დაფინანსება მაქვს, ეს უკვე ჩემი 11 წლიანი შრომის შედეგია. არცერთ ეტაპზე საჩუქარი კი არა ფაქტიურად ზრუნვა არ მიგრძვნია ქვეყნისგან. არ თქვათ ახლა, კრიმინალის აღმოფხვრა, პოლიციის სისტემა, გზა და უწყვეტი ელექტროენერგიაო! ამ ყველაფრისათვის თითოეული ოჯახი უზარმაზარ გადასახადებს იხდიდა და იხდის დღესაც. და სხვა თუ არაფერი, ამ ყველაფრის გარეშე ქვეყანა არ არსებობს. თუ ქვეყანა არ არსებობს, პატრიოტიზმსაც აზრი ეკარგება, თავისთავად.

მეექვსე წელია ვსწალობ და ერთი ამდენი კიდევ წინ მაქვს, მაშინ როცა სამსახურის შოვნის გარანტიას ვერავინ მომცემს. ამდენი ხანი სწავლის და წვალების შემდეგ, რატომ უნდა იყოს გასაკვირი, რომ მოვითხოვო ღირებული ანაზღაურება და ცხოვრების პირობები? მე და ჩემი ძმაკაცი ვიჯექით და ვანგარიშობდით: დავუშვათ ხელფასი მაქვს 2000 ლარი თვეში. ყოველთვიურად მკვდრად რომ 1000 ლარი გადავდო და დავაგროვო, დაახლოებით 8 წელი დამჭირდება დიდი დიღმის III-IV მიკროში რომ 2,5-3 ოთახიანი ბინა ვიყიდო. ანუ, ყველაზე კარგ შემთხვევაში 35-37 წლის ასაკში შემეძლება საკუთარი ჭერი გავიჩინო!

სამშობლოს წარსულით ვამაყობ, ბატონო, მაგრამ მხოლოდ წარსულით ვინც ცხოვრობს. ის მკვდარია აწმყოსა და მომავლისათვის! 8 საუკუნეა უკვე აღარაა თამარის დრო! მომავალზე ზრუნვაა საჭირო! ჩემი ქვეყნის აწმყოსი მრცხვენია, რბილად რომ ვთქვა, თუნდაც იმიტომ, რომ წარსული ვიცი!

მიყვარს ჩემი ენა და დამწერლობა, მაგრამ მხოლოდ საკუთარი მშობლიური ენის ცოდნა არ აკმაყოფილებს ჩემ ქვეყანას! სამსახურს ვერ იშოვი მხოლოდ ქართულის ცოდნით. რუსული რა, უცხო ენა არაა? არც ეს არაა საკმარისი! რა ვქნა, ბატონო, არ ისწავლებოდა ჩემ სკოლაში ინგლისური, ფიზიკურად სპეციალისტი არ იყო რაიონში, რომ მომვზადებულიყავი! ეს რა, ჩემი ბრალია?

“უნივერსიტეტში იმიტომ არ ჩააბარე და ამერიკაში მერე სასწავლებლად განა იმიტომ არ წახვედი, რომ სოფელს მოშორებოდი? აქ ცხოვრება და მიწაზე მუშაობა თუ გინდოდა, ამდენი წვალება რაღა საჭირო იყო?”

Kasaba.

რეჟისორი: ნური ბილგე ჯეილანი

მიმიფურთხებია ტრადიციების უმრავლესობისთვის, რომლებიც უკვე გამოუსადეგარი გახდა, და მხოლოდ იმას ემსახურება, რომ ჩარჩოში მოაქციოს ადამიანთა ჯგუფი, გონება დაუხშოს. ვიცავთ ტრადიციებს ისე, რომ შეგნებულიც შეიძლება არ გვქონდეს, რატომ. უბრალოდ, ისე, ასე გვასწავლეს. გამოიხედე თვალებში და გონება გაანძრიეო არავის უსწავლებია ეტყობა ადამიანთა ცალკეული ჯგუფისთვის…

როცა ვხედავ, რომ ჩემი მომავალი საკმაოდ ბუნდოვანია სამშობლოში, რაღა უნდა გაუკვირდეს „პატრიოტ“ ქართველს, უცხოეთში ფეხის მოკიდებაზე რომ დავიწყებ ზრუნვას? ხელგაშლილი არც იქ შემეგებება ვინმე, მაგრამ შრომაში წელგაწყვეტილი და მაინც მშიერი აქ მოვკვდები თუ იქ, რა აზრი აქვს? მშობლების ბრალია, ალბათ, გავლენიანი ნაცნობები რომ არ ჰყავთ…

„დაიცადე, დალაგდება სიტუაცია და აეწყობა ყველაფერიო“, ამას ვღებულობ პასუხად. მე ერთხელ ვცხოვრებ! უკვდავი არა ვარ! ამდენი წელია რაღაცას ველოდები და არ დაადგა საშველი. „ჯერ სად ხარ, ჩვენ უფრო დიდი ხანია ველოდებითო“, ასეთი პასუხიც მოუციათ. თქვენ ელოდეთ, ბატონო ჩემო, ელოდეთ… ეტყობა, მე თქვენსავით პატრიოტი ვერა ვარ… 

 

Advertisements

BIAFF 2011. Room 304

სტანდარტული

სასაცილოა, რომ ახლა ვცდილობ შარშანდელი კინოფესტივალის ქრონიკა შევქმნა.  სხვა ქალაქში კინოსთვის წასვლა, სამწუხაროდ, ჩემს ძალებს სცილდება. ამიტომაც საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალმა 2011 წელს ჩენგან შეუმჩნევლად ჩაიარა. მოგვიანებით მოვიძიე მხოლოდ ინფორმაცია ფილმების შესახებ, რამდენიმე რეცენზიას გადავხედე და ეს იყო სულ. დავგეგმე კიდეც, ამ ფილმებს აუცილებლად ვნახავთქო და როგორც იქნა, ერთი წლის თავზე მოვახერხე კიდეც. ნამუშევართა უმრავლესობა “პირატულად” გადმოვწერე და ჩავუჯექი. ამიტომაც ამ ფესტიფალს სახელიც შევუცვალე ჩემებურად: საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო პირატული ფესტივალი 2011.

თბილისის კინოფესტივალის დროსაც ვფიქრობდი “პირატული” პოსტების დაწერას. ფილმების უმრავლესობა ვნახე მაშინ… ასევე “პირატულად”. სახლიდან გასვლა დამეზარა კინოთეატრში. სიმართლე ითქვას ამდენი ფულიც არ მქონდა, რომ ყველაფერი მენახა. ჯერ კიდევ დეკემბერში ვფიქრობდი პოსტების მთელი სერიის დაწერას, მაგრამ გადავიფიქრე. არანაირი ინტერესის იმედი არ მქონდა. ახლაც ასეა, მაგრამ ამაზე აღარ ვდარდობ, ომარას რჩევას დავუჯერებ და ყველაფერს დავიკიდებ. მხოლოდ ჩემთვის დავწერ…

გახსოვდეთ, რომ მე უბრალო მაყურებელი ვარ, რომელსაც კინოსთან მხოლოდ სიყვარული აკავშირებს და ამიტომაც ფილმებისა თუ რეჟისორების შეფასება შესაძლოა მეტად სუბიექტური იყოს.

ჩემეული შეფასებები იწერება ფილმის ნახვისთანავე, ამიტომაც ემოციები შესაძლოა გადაჭარბებულიც მოგეჩვენოთ.

ფილმის რეჟისორი გახლავთ ბირგიტე სტარმოსე, რომლის ბოლო ნამუშევარიც , წარმოდგენილი იყო  საავტორო კინოს ბათუმის VI საერთაშორისო ფესტივალის მხატვრული ფილმების სექციაში

დაფიქრებულხართ რა არის სასტუმრო? გიფიქრიათ იმ საცხოვრებელ ნომერზე, სადაც დროებით გაჩერდით? საინტერესოა თითოეული ოთახის ისტორია. ჩვენ არ ვიცით რა იყო ამ ოთახში ჩვენამდე, სამაგიეროდ ვიცით რას გადავცემთ ჩვენ შემდგომ მობინადრეს. თითქოს ერთგვარი ურთიერთობათა და გრძნობათა გაცვლა გვაკავშირებს ერმანეთთან. დიდი სიხარულის და ტკივილის მომცველია სასტუმრო. საინტერესოა ასევე ის ფაქტი, რომ აღნიშნული დაწესებულება ერთგვარი მედიატორია, რომელიც ერთმანეთთან აღნიშნულ ემოციებს აკავშირებს. სწორედ ამის გადმოცემა სცადა ფილმში, „ოთახი 304“ რეჟისორმა.

ეს მისი პირველი ნამუშევარი არაა, თუმცა, სამწუხაროდ, მე ვერ შევძელი მისი სხვა ფილმების მოძიება. ყურადღებას იპყრობს საკუთრივ გადაღების სტილი, რომლითაც „ოთახი 304“ ძალიან ჰგავს გას ვან სენტის ტრილოგიას სიკვდილზე. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ როგორც „სპილოში“, აქაც კამერა ცოცხალი არსებასავით დასდევს ფილმის გმირებს, ხდება თითოეული პერსონჟის ცხოვრების აღწერა, ანუ  აღნიშნული პერსონაჟის მცირე ისტორიის მოთხრობა. ასევე აღნიშნული ფილმი „სპილოს“ ემსგავსება ერთიდაიგვე სიტუაციის სხვადასხვა რაკურსით ხედვის ტექნიკით, თითქოს ამით ხაზი ესმევა ფილმის გმირების მკაცრ ინდივიდუალობას, ამასთანავე როგორც „უკანასკნელ დღეებში“ აქაც გვხვდება ერთიდაიგივე კადრის გამეორება, სხვადასხვა გმირის კონტექსში. ანუ მიუხედავად ინდივიდულობისა, სიტუაციის ზოგადი აღქმა საერთოა ყველასათვის. საკუთრივ გადაღების ასეთი სტილი ფილმს საოცრად ყურებადს ხდის, პირადად ჩემთვის. საინტერესოა აგრეთვე სცენარიც. ფილმის დასაწყისშივე ვიცით, რა მოხდა, თუმცა ჩვენ გვაინტერესებს არა საკუთრივ ფაქტი, არამედ ლოგიკური ჯაჭვი, სიტუაციის განვითარება, რომლის ფინალიც ჩვენთვის ცნობილია, ანუ ჩვენთვის საინტერესოა კითხვა „რატომ“. ამიტომაც, აუცილებელია თითოეული დეტალის გაანალიზება, ამისათვის კი მოქმედ პერსონაჟებს ყურადღებით უნდა დავაკვირდეთ.

საინტერესოა ის ფაქტი, რომ ერთმანეთისათვის სრულიად უცხო ადამიანები უხილავი ძაფებით არიან დაკავშირებულნი. ალბათ ესაა სასტუმროს პრინციპი. ხაზგასასმელია, რომ ფილმში ბედნიერ ადამიანს ვერ ვხედავთ. მოქმედი პერსონაჟები დაფიქრებულნი, დასევდიანებულნი არიან. მიზეზები განსხვავებულია, თუმცა ყველას ერთნაირად სტკივა და განიცდის, რაც ადამიანებს ათანასწორებს. ემოციური მდგომარეობაა, რაც საერთო აქვს ნიუ-იორკში მცხოვრებ თანამედროვე პიროვნებას და აფრიკის მიკარგულ ჯუნგლებში მცხოვრებ პირველყოფილს. ადამიანთა განსხვავებულობის და ამასთანავე საოცარი მსგავსების ხაზგასასმელად რეჟისორმა მრავალენოვნება გამოიყენა. ფილმი არის დანიურ-ფილიპინურ-გერმანულ-ესპანურ ენოვანი. საკუთრივ მიმდინარეობა ძალიან ჩამთრევია. სცენარი ერთგვარი დეტექტიური ჟანრისაა, მაგრამ უფრო ყურადსაღები, ამ ფილმში, პერსონაჟების ფსიქო-ემოციური მდგომარეობაა. საკუთრივ ტიპაჟების დახატვაა ყურადსაღები. ჩვენ ვხვდებით ძლიერ, სუსტ, მიტოვებულ და ასევე უემოციო ადამიანებს. განსაკუთრებით ყურადღებას ამ უკანასკნელზე გავამახვილებდი. ადამიანი, რომელმაც არ იცის როგორ გაიცინოს, რადგანაც ეს სრულიად უცხოა მისთვის. თითქოს ადამიანებმა დაივიწყეს რა არის ბედნიერება, სიხარული, უბრალოდ ღიმილიც კი. აღნიშნული ფილმი საშუალებას გვაძლევს დავფიქდეთ ჩვენს ირგვლივ მყოფ ადამიანებზე. თითქოს რეჟისორი არ ცდილობს გვაჩვენოს სერიოზული დრამა, მაგრამ ფილმში ნანახი იმდენად ადამიანური და ნაცნობია, რომ შეუძლებელია გულგრილად შეხედო ამას.

განსაკუთრებით საინტერესოა ფილმის დასასრული, რომელიც ამასთანავე დასაწყისიცაა. საკმაოდ ორიგინალური გადაწყვეტაა. რეჟისორი არ გვაჩვენებს მხოლოდ ფაქტს, არ ტოვებს პასუხგაუცემელ კითხვებს. მას შემდეგ, რაც განვითარებული მოვლენები პიკს აღწევს, ავტორი კვლავ უბრუნდება პერსონაჟებს, კვლავ მათ ემოციებს გადმოგვცემს, ანუ ის ცივი გონებით არ განსჯის ფაქტს, საშუალებას გვაძლევს დავფიქრდეთ, ვიმსჯელოთ.

თუ თვალებს ფართოდ გავახელთ, აღმოვაჩენთ, რომ აღნიშნულ ფილმში აღწერილი სასტუმრო დედამიწის ერთგვარი მოდელია. მართლაც ასეა. ჩვენ, ყველანი მდგმურები ვართ ერთ, უზარმაზარ სასტუმროში, დედამიწას რომ უწოდებენ. სრულიად უცხონი, ერთმანეთს ვუკავშირდებით საკუთარი ემოციებით, განცდებით. საოცრად განვსხვავდებით და ამასთანავე ვგავართ ერთურთს. ვიკვებებით სხვისი არსებით, ვკვებავთ სხვას. ამიტომაც მნიშვნელოვანია, ფაქტის სხვისი კუთხიდან აღქმა შეგვეძლოს, რათა მოვახდინოთ შედარებითი ობიექტურობის მიღწევა. ჩვენი მკაცრი ინდივიდუალობის მიღმა გახედვა უნდა შეგვეძლოს. უნდა ვიგრძნოთ სხვისი განცდები, რათა გვქონდეს ბედნიერება, საკუთარ თავს ადამიანი ვუწოდოთ.

შეიძლება აღნიშნული განხილვა საკმაოდ სუბიექტურია… ნახეთ ფილმი „ოთახი 304“, გამოთქვით საკუთარი აზრი და ეგებ მივაღწიოთ შედარებით ობიექტურობას.

BIAFF 2011. ალექსანდრე მინდაძე

სტანდარტული

სასაცილოა, რომ ახლა ვცდილობ შარშანდელი კინოფესტივალის ქრონიკა შევქმნა.  სხვა ქალაქში კინოსთვის წასვლა, სამწუხაროდ, ჩემს ძალებს სცილდება. ამიტომაც საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალმა 2011 წელს ჩენგან შეუმჩნევლად ჩაიარა. მოგვიანებით მოვიძიე მხოლოდ ინფორმაცია ფილმების შესახებ, რამდენიმე რეცენზიას გადავხედე და ეს იყო სულ. დავგეგმე კიდეც, ამ ფილმებს აუცილებლად ვნახავთქო და როგორც იქნა, ერთი წლის თავზე მოვახერხე კიდეც. ნამუშევართა უმრავლესობა “პირატულად” გადმოვწერე და ჩავუჯექი. ამიტომაც ამ ფესტიფალს სახელიც შევუცვალე ჩემებურად: საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო პირატული ფესტივალი 2011.

თბილისის კინოფესტივალის დროსაც ვფიქრობდი “პირატული” პოსტების დაწერას. ფილმების უმრავლესობა ვნახე მაშინ… ასევე “პირატულად”. სახლიდან გასვლა დამეზარა კინოთეატრში. სიმართლე ითქვას ამდენი ფულიც არ მქონდა, რომ ყველაფერი მენახა. ჯერ კიდევ დეკემბერში ვფიქრობდი პოსტების მთელი სერიის დაწერას, მაგრამ გადავიფიქრე. არანაირი ინტერესის იმედი არ მქონდა. ახლაც ასეა, მაგრამ ამაზე აღარ ვდარდობ, ომარას რჩევას დავუჯერებ და ყველაფერს დავიკიდებ. მხოლოდ ჩემთვის დავწერ…

გახსოვდეთ, რომ მე უბრალო მაყურებელი ვარ, რომელსაც კინოსთან მხოლოდ სიყვარული აკავშირებს და ამიტომაც ფილმებისა თუ რეჟისორების შეფასება შესაძლოა მეტად სუბიექტური იყოს.

ჩემეული შეფასებები იწერება ფილმის ნახვისთანავე, ამიტომაც ემოციები შესაძლოა გადაჭარბებულიც მოგეჩვენოთ.

არტ-ჰაუსს „განწყობის კინოს“ ვეძახი. მნიშვნელოვნად მიმაჩნია ის ფსიქოლოგიური მდგომარეობა, რომლის მოქმედების ქვეშაც უყურებ სურათს. ხარ თუ არა მზად იმისათვის, მიიღო ფილმში გადმოცემული პრობლემა, ნამდვილად განწყობაზეა დამოკიდებული. ამიტომაცაა ალბათ, რომ ზოგჯერ ძალიან კარგ კინოს კრიტიკოსები მიწასთან ასწორებენ, სრულიად უსამართლოდ. პრინციპში არც გაემტყუნებათ, ისინი ხომ ამ საქმის სპეციალისტები არიან და რეჟისორისგან გაცილებით მეტ მოითხოვენ, ვიდრე უბრალო მაყურებელი.

დიდად არ მჯერა რეჟისორების, რომლებიც მთელი ცხოვრება ჩრდილში იყვნენ და უეცრად, 60 წელს მიახლოებულნი რომ დაიწყებენ კინოს გადაღებას. მიმაჩნია, რომ ნიჭიერი ადამიანი ახალგაზრდობაშივე, ყველაზე პროდუქტიულ წლებში შეეცდება საკუთარი სიტყვის თქმას. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ასაკოვანი რეჟისორისგან სადებიუტო ნამუშევრად შედევრს ველოდები რატომღაც. ვფიქრობ, კაცი, რომელიც ამდენი წელი ჩუმად აკვირდებოდა მოვლენებს, ამდენი რამ ნახა და გამოირა, ალბათ შეჯამებას გაუკეთებს თავის გზას და დაგვანახებს პრობლემებს, რომლებიც ნებისმიერ ასაკში პრობლემატურია, რამეთუ განუცდია თვითონ ახალგაზრდობიდან დღემდე მოყოლებული…

ალექსანდრე მინდელის პიროვნებამ თავიდანვე დამაინტერესა. ამ ადამიანს არაფერი სცხია ქართული, გარდა გვარისა. თუმცა ეს საერთოდ არ მაწუხებს. მე უფრო მაინტერესებდა, რა ჰქონდა ამ ადამიანს ასეთი სათქმელი, რომ სარეჟისორო სკამს 58 წლის ასაკში მიუჯდა.

მისი პირველი სარეჟისორო ნამუშევარი გახლავთ  Отрыв.

გადმოვიწერე, დიდი იმედებით მივუჯექი და… საოცრად უკმაყოფილო დავრჩი. თითქოს ფილმი „ტრაკში-პერო“ საზოგადოებისთვის გადაიღო, ისეთი შეგრძნება დამეუფლა. შეეცადა, რომ გადმოეცა ადამიანური ბუნების სურათები მძიმე ტრაგედიის ფონზე, დაეხატა სასოწარკვეთილი ხალხის ემოციები, ამას დაუმატა მდარე მისტერია, ხმაურით დაბინძურებული კადრები, რამდენიმე შიშველი სცენა „მსუბუქი ეროტიკის“ ჟანრში და „შედევრიც“ მზადაა. ისეთი შეხედულება შემექმნა, რომ საკმაოდ საინტერესო სცენარი უბრალოდ გააუპატიურა. აზრი ვერ განავითარა, სიტუაცია ჩახლართა და საბოლოოდ თვითონვე გაება ამ კვანძებში. მოკლედ, კაცმა ყველაფერი გააკეთა, რომ მისი ფილმი წესიერად ვერავის გაეგო და სნობების წრეში საინტერესო არტ-ჰაუს რეჟისორის სახელი მოეპოვებინა.  ფილმის ნახვისას სერიალი Lost გამახსენდა. მათაც კარგად დაიწყეს და საშინლად დაასრულეს ფრიად საინტერესო სცენარი თავიანთი უთავბოლო ბორიალით. მოკლედ, პირველი შეხედულება, ალექსანდრე მინდაძეზე, საოცრად უარყოფითია. იმედია, ეს ხელს არ შემიშლის მისი მეორე ფილმის ნახვისას, რომელსაც საკმაოდ საინტერესო რეზონანსი მოჰყვა კინოკრიტიკოსთა წრეში.

დასკვნა: ფილმი  Отрыв.  შეგიძლიათ არ ნახოთ! ან ნახოთ და მიწასთან გამასწოროთ.

В субботу

აღნიშნული ფილმი მონაწილეობდა საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალის საკონკურსო პროგრამაში

პირველი ემოცია, რაც ამ ფილმის ნახვის შემდეგ გამიჩნდა, იყო სინანული. დამენანა, რომ აღნიშნული არ იყო რეჟისორის სადებიუტო ნამუშევარი. რაოდენ ბევრ რამეს იტყოდა მის ამდენხნიან დუმილზე. დუმილზე, რომელსაც პირზე ნამგლისა და უროს მძიმე ბოქლომი ედგა…

ფილმი მოგვითხრობს ჩერნობილის ტრაგედიაზე… არა, არაა სწორი ფორმულირება. ფილმი საბჭოთა ცხოვრებაზეა. თუკი ვინმე სინანულს გამოთქვამს „დიადი კავშირის“ დაშლის გამო, მაშინვე ეს სურათი უნდა ააფაროთ სახეზე. ყველაფერია აქ. ყველაფერი, რაც საბჭოთა კავშირზე უნდა იცოდეს ადამიანმა…

სისტემის მანკიერი მხარეების გამოაშკარავება ხდება სურათის დასაწყისშივე, და ხვდები, რომ აქ “ჰეფი ენდი” არ იქნება. ვერც იქნება. ატომური კატასტროფა, რომელიც გასაიდუმლოვდა უბრალო მოკვდავთათვის. ეს უკანასკნელნი კი, ალბათ, საკუთარ ბოლო ბედნიერ დღეს ატარებენ უდარდელად. რაოდენ დიდი ტკივილი და ამვდროულად ცინიზმია სურათში. უფრო სატკენი კი ის ბრმა ნდობაა, რითაც ხალხის გონებაა განმსჭვალული სისტემის მიმართ. რეჟისორმა შეძლო საოცარი სიზუსტით გადმოეცა სასიკვდილოდ განწირული კაცის ადამინური განცდების მთელი კასკადი:  შიში, მწუხარება დანაკარგზე, ფაქტის უარყოფა, ბრაზი, დეპრესია და შეგუება. ერთადერთი არ გვხვდება “მოლაპარაკების” სტადია, როცა განწირული ადამიანი ცდილობს ღმერთს რაღაცის სანაცვლოდ გამოსთხოვოს საკუთარი სიცოცხლე. აღნიშნული ემოციები ყველა გმირში სხვადასხვა სტადიაში დახატა მინდაძემ, რითაც ძალიან მოვიხიბლე.

გადაღება ფრიად საინტერესოა. მოქმედების სცენა, გარემო, მუსიკა და კოსტუმებიც ისე ზუსტადაა შერჩეული, რომ საათნახევრით მართლაც მოახერხებთ 80-იანი წლების საბჭოთა ცხოვრება გაიზიაროთ. კამერა, როგორც ცოცხალი არსება ისე დასდევს მთავარ გმირს. აღნიშნულმა ხერხმა ჯერ კიდევ გას ვან სანტის „ტრილოგია სიკვდილზე“ (GerryElephantLast Days) ნახვის შემდეგ მომხიბლა. და შენც ერთვები ამ სიკვდილის მარათონში. შენც ცეკვავ ეგზალტირებულ, მთვრალ ბრბოსთან ერთად რესტორანში, მაშინ როცა 3 კილომეტრში სიკვდილის ღრუბელი აფარებია მონსტრ რეაქტორს. საინტერესოა, განწირული ადამინების მხიარულების ხილვა. ბრაზი და სინანული გახრჩობს. და ხვდები, რომ ნებისმიერი რეჟიმის ხელში, შენც ასეთივე მარიონეტი ხარ, უხილავი ხელი რომ  ახტუნავებს თავის ნებაზე.

ყველაზე საინტერესოდ კომპარტიის წევრის რეაქცია მეჩვენა აღნიშნულ ტრაგედიაზე. იგი არ იჯერებს არავის ნათქვამს. უფრო სწორი იქნება, არ უნდა დაიჯეროს, რომ რეაქტორი მართლაც აფეთქდა. მიდის სანახავად, ხედავს ამ ყოველივეს და თავს აჯერებს, რომ ყველაფერი კარგადაა. ეს ბრმა რწმენა იწირავს კიდეც მის სიცოცხლეს. ასეა, მეგობრებო, ურწმუნოებაც და ფანატიკური რწმენაც ზოგჯერ სასიკვდილოა.

ნუ დაბრმავდებით, ნუ დაყრუვდებით, ცრუ იმედებს ნუ მიენდობით. იაზროვნეთ. ამას მე არ გეუბნებით, ეს ფილმი გმოძღვრავთ.

რატომ გამოვიდა ეს სურათი ასეთი კარგი? იმიტომ, რომ ეს ჩვენი ტრაგედიაა, ადამიანური ბუნების ტრაგედიაა და ამას რეჟისორი კარგად იცნობს. ჩვენ კი გვიყვარს ტკივილის მრავალგზის განცდა, ეკრანზე მაინც, რათა ქვეცნობიერად გვიხაროდეს, რომ ამჟამად არა გვიჭირს რა.

საინტერესოა, როგორ განაგრძობს სარეჟისორო კარიერას ალექსანდრე მინდაძე? ფაქტია, რომ კარგი ფილმის გადაღება ძალუძს. იმედია, რეალობას არ მოსწყდება, პრობლემებს თითიდან არ გამოწოვს და გვიამბობს იმაზე, რაც კარგად იცის და თვითონვე გამოუცდია. გვიამბობს მეტს წითელის ბნელ მხარეზე და მის ცოცხალ აჩრდილებზე.

P.S. ახლა გადავავლე თვალი ნაწერს და მგონი ზედმეტი მომივიდა. გაუცნობიერებლად ხალხს შეურაცხყოფა მივაყენე და ამისთვის ბოდიშს ვიხდი, მაგრამ მირჩევნია ასევე დავტოვო,  უფრო ნათლად იგრძნობა კინოს შემდგომი ემოცია.

P.P.S. ნებისმიერ განსხვავებულ აზრს თუ შენიშვნას სიამოვნებით მივიღებ.